Ten artykuł dotyczy jednej z form
związku cywilnego. Sprawdź też: inne formy
związków cywilnych.
Małżeństwo osób tej samej płci (często określane też jako małżeństwo jednopłciowe albo – zwłaszcza w publicystyce – małżeństwo homoseksualne) – związek cywilny osób tej samej płci będący instytucją społeczną oraz zwykle wiążący małżonków emocjonalnie, ekonomicznie oraz prawnie. Stanowi pełnoprawne małżeństwo cywilne (na równi z małżeństwem kobiety oraz mężczyzny) w krajach oraz regionach, w których dokonano jego legalizacji. Związek ten jako instytucja nie istnieje w prawie polskim.
Sytuacja prawna w Polsce
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stanowi w art. 18, że małżeństwo jako związek kobiety oraz mężczyzny, rodzina, macierzyństwo oraz rodzicielstwo znajdują się pod ochroną oraz opieką Rzeczypospolitej Polskiej[1]. Zgodnie z art. 1 Kodeksu rodzinnego oraz opiekuńczego w Polsce małżeństwo może zawrzeć zaledwie kobieta oraz mężczyzna[2].
Do tej pory nie stwierdzono inicjatyw ustawodawczych zmierzających do zmiany tych przepisów. Równocześnie Konstytucja RP, Kodeks cywilny oraz Kodeks rodzinny oraz opiekuńczy nie zawierają żadnego postanowienia odnoszącego się do innych niż małżeństwo kobiety oraz mężczyzny związków cywilnych (np. rejestrowanych związków partnerskich).
Sytuacja prawna w innych krajach
Pewne państwa oraz jednostki terytorialne zniosły warunek odmienności płci osób wstępujących w związek małżeński, dopuszczając tym samym do małżeństw pary tej samej płci. W 2010 około 250 mln osób zamieszkiwało tereny, gdzie przyjęto neutralną płciowo definicję małżeństwa[3].
Legalizacji małżeństw osób tej samej płci dokonały: Holandia (2001), Belgia (2003), Hiszpania (2005), Kanada (2003-2005), RPA (2006), Norwegia (2009), Szwecja (2009), Portugalia (2010), Islandia (2010), Argentyna (2010), oraz stany Massachusetts (2004), Connecticut (2008), Iowa (2009), Vermont (2009), New Hampshire (2010), Nowy Jork (2011), Maryland (2012), Waszyngton (2012) oraz Dystrykt Kolumbii (2012) w USA, a także miasto Meksyk (2010).
Dodatkowo małżeństwa takie uznaje Izrael (2006), Francja (2008), autonomia Aruby (2007), Antyli Holenderskich (2007) oraz wszystkie stany Meksyku (2010). Stany Nowy Meksyk (2007) oraz Rhode Island (2007) w USA uznają takie małżeństwa zawarte w innych jurysdykcjach nie przyznając możliwości zawarcia takich małżeństw na ich terenach.
W stanie Kalifornia małżeństwa osób tej samej płci były legalne od 16 czerwca do 19 listopada 2008; aktualnie instytucja ta jest zawieszona.
Debata wokół legalizacji małżeństw osób tej samej płci
Argumenty przeciwne
Kontrowersje wzbudza nazywanie związku osób tej samej płci małżeństwem. W tradycyjnym ujęciu antropologicznym, którego wyrazem jest dotychczasowe prawo państwowe, m.in. w Polsce, małżeństwo jest związkiem mężczyzny oraz kobiety[4]. Wedle anglikańskiego arcybiskupa Yorku w Wlk. Brytanii, Johna Sentamu: /nie/ jest rolą państwa definiowanie czym jest małżeństwo. Było ono ustalone w tradycji oraz historii /jako związek mężczyzny oraz kobiety/ oraz nie da się tego zmieniać w ciągu jednego dnia, niezależnie od tego, jak potężną władzą się dysponuje. Arcybiskup, który aprobuje związki partnerskie osób tej samej płci, przeciwstawił się równocześnie nazywaniu ich małżeństwem, określając to próbą zmiany języka angielskiego. W apelu do rządu brytyjskiego stwierdził, że ministrowie nie potrafią poprawiać (ang. overrule) Biblii oraz tradycji[5].
We większości odłamów głównych trzech religii monoteistycznych - judaizmu, chrześcijaństwa oraz islamu, małżeństwo jest uświęconym przez Boga związkiem kobiety oraz mężczyzny. Podobnie zdefiniowane jest małżeńśtwo w hinduizmie. Religie te w większości nie błogosławią ani nie udzielają małżeństw jednopłciowych. Pewne większe kościoły protestanckie (w szczególności Kościół Szwecji[6] oraz Kościół wspólnoty anglikańskiej w Kanadzie) udzielają małżeństw osobom tej samej płci.
Marsz poparcia małżeństw osób tej samej płci w
San Francisco w 2004.
Przeciwnicy stoją na stanowisku, że związek osób tej samej płci nie spełnia wymogów małżeństwa, albowiem skierowane jest ono ze swej natury do zrodzenia oraz wychowania potomstwa. Wedle przeciwników małżeństw jednopłciowych, naturalny oraz optymalny rozwój dzieci na płaszczyźnie emocjonalnej jak oraz społecznej, zapewnia miłość oraz opieka wychowawcza ojca oraz matki. Opinie te stoją w opozycji do stanowiska większości organizacji zrzeszających psychiatrów oraz psychologów, będącego wynikiem badań empirycznych.[7]
Przeciwnicy małżeństw jednopłciowych uważają też, że dekompozycja tradycyjnego znaczenia małżeństwa w prawie może doprowadzić w przyszłości do dalszego jego rozszerzania ich znaczenia o związki poligamiczne albo poliamoryczne[8].
Argumenty popierające
Stanowisko zwolenników równouprawnienia mniejszości seksualnych ma za podstawę na założeniu, że każdy człowiek ma prawo do miłości, jak też do samodzielnego wyboru obiektu miłości[8]. Ustanawiana przez państwo instytucja małżeństwa nie powinna być ograniczana przez wpływy ideologiczno-religijne, lecz musi uwzględniać potrzeby wszystkich obywateli – także mających odmienne poglądy oraz potrzeby. Zwolennicy równouprawnienia zwracają uwagę na fakt, że małżeństwo jako sakrament albo analogiczna instytucja religijna różni się substancjalnie od małżeństwa cywilnego. Utożsamianie tych dwóch bytów prawnych jest zdaniem poniektórych osób, główną przyczyną niechęci dla małżeństw osób tej samej płci. Inną przyczyną niechęci względem równouprawnienia mniejszości seksualnych jest niedobór wiedzy seksuologicznej oraz powszechnie panujące homofobiczne uprzedzenia[9].
Zwolennicy twierdzą, że także pary osób tej samej płci, pomimo braku możliwości zrodzenia wspólnego potomstwa, są w stanie wychowywać wspólnie dzieci (np. jednego z małżonków albo adoptowane – sprawdź więcej: rodzicielstwo związków jednopłciowych). Tym samym uważają, że związek osób tej samej płci może pełnić funkcje wychowawcze jak małżeństwo osób heteroseksualnych. Równocześnie zwraca się uwagę na małżeństwa osób przeciwnej płci, które pozostają bezdzietne (z wyboru albo powodów biologicznych), a więc nie służą prokreacji.
Stanowisko amerykańskich stowarzyszeń naukowych
Antropolodzy związani z Amerykańskim Towarzystwem Antropologicznym w 2004 r. przedstawili wnioski swoich badań w następującym oświadczeniu:
| „ |
Wyniki badań antropologicznych nad gospodarstwami domowymi, stosunkami pokrewieństwa oraz rodziną, jakie były przeprowadzone na wielorakich kulturach, przez więcej niż okres jednego wieku, nie dostarczają żadnego wsparcia dla poglądu, iż cywilizacja albo zdolność do przeżycia społeczeństwa zależy od małżeństwa utrzymywanego jedynie jako instytucji heteroseksualnej. Antropologiczne badania raczej popierają tezę, iż szeroki wachlarz wielorakich typów rodzin, w tym rodzin opartych o związki osób tej samej płci, może przyczyniać się do stabilizacji oraz humanizacji społeczeństw.
|
” |
| — Amerykańskie Towarzystwo Antropologiczne, 2004[10] |
Również członkowie Amerykańskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, określają prawo do małżeństwa jako fundamentalne prawo człowieka bez względu na orientację seksualną:
| „ |
Gdyż małżeństwo jest podstawowym prawem człowieka oraz indywidualnym wyborem każdej osoby uznajemy, że państwo nie może w negatywny sposób ingerować w pary osób tej samej płci, które zdecydowały się zawrzeć związek małżeński oraz winno oferować im pełną równość praw oraz obowiązków poprzez możliwość zawarcia takiego związku.
|
” |
| — Amerykańskie Towarzystwo Psychoanalityczne, 1997[11] |
Starania o legalizację cywilnych małżeństw tej samej płci poparło także Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne:
| „ |
Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne popiera wprowadzenie małżeństw osób tej samej płci z wszystkimi prawami, przywilejami oraz obowiązkami, które ono niesie oraz sprzeciwia się jakimkolwiek ograniczeniom w przyznawaniu tych samych praw, przywilejów oraz obowiązków.
|
” |
| — Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, 2005[12] |
Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne opowiedziało się za eliminacją dyskryminacji prawnej osób będących w związkach homoseksualnych w praktyce terapeutycznej, badaniach oraz edukacji:
| „ |
Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne bierze na siebie rolę lidera w walce z jakąkolwiek dyskryminacją prawną związków osób tej samej płci. Jednocześnie, Towarzystwo aktywnie zachęca psychologów do eliminacji tej dyskryminacji w praktyce terapeutycznej, badaniach oraz edukacji ("Ethical Principles," 2002, p. 1063). Towarzystwo będzie zapewniać naukowe źródła informacji w społecznej dyskusji związanej z orientacją seksualną oraz małżeństwami osób tej samej płci.
|
” |
| — Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne, 2004[13] |
Podobne do wyżej wymienionych organizacji stanowisko zajęli socjologowie zrzeszeni w Amerykańskim Towarzystwie Socjologicznym, którzy ograniczanie definicji małżeństwa do związku kobiety oraz mężczyzny nazywają celową dyskryminacją osób homoseksualnych:
| „ |
- Z uwagi na z faktem, że Amerykańskie Towarzystwo Socjologiczne (ASA) zrzesza socjologów badających m.in. kwestie związane z płcią oraz genderem, seksualnością, rodziną, dziećmi, religią, kulturą oraz społecznymi systemami nierówności oraz ich konsekwencjami,
- w związku z faktem, że celem ASA jest rozwój socjologii jako dyscypliny naukowej oraz profesji służącej dobru społecznemu,
- w związku z faktem, że poprawka konstytucyjna definiująca małżeństwo jako związek kobiety oraz mężczyzny celowo dyskryminuje lesbijki oraz gejów, jak także ich dzieci oraz osoby będące pod ich opieką, przez odmowę dostępu do ochrony, przywilejów oraz obowiązków przyznawanych automatycznie parom małżeńskim,
- uważając, że oficjalne uzasadnienie proponowanej poprawki oparte jest na uprzedzeniach, a nie badaniach naukowych,
- biorąc pod uwagę, że badania socjologiczne wielokrotnie pokazały, że systemy nierówności niszczą dobro społeczne,
- stwierdzamy co następuje: Amerykańskie Towarzystwo Socjologiczne mocno sprzeciwia się proponowanej poprawce konstytucyjnej definiującej małżeństwo jako związek pomiędzy mężczyzną a kobietą.
|
” |
| — Amerykańskie Towarzystwo Socjologiczne, 7 kwietnia 2004[14] |
Historia małżeństw osób tej samej płci
Najstarszy zapis, w którym używane jest określenie małżeństwo w stosunku do par osób tej samej płci pochodzi od Swetoniusza, który opisując życie seksualne cesarza Nerona wspomina iż m.in. uwodził on mężatki, chłopców, zgwałcił westalkę, wykastrował chłopca imieniem Sporus, chcąc go zamienić w kobietę oraz poślubił go[15]. Związki homoseksualne były w tamtym czasie wielokrotnie spotykane: spośród pierwszych dwunastu cesarzy rzymskich, tylko Klaudiusz nie wykazywał zainteresowania mężczyznami[16].
Stopniowy wzrost wpływu chrześcijaństwa zmienił postrzeganie społeczne na związki homoseksualne z akceptacji w prześladowanie[17]. W 342 roku Konstancjusz II wraz z Konstansem zakazali zawierania małżeństw pomiędzy osobami tej samej płci[18][19].
Koncepcja małżeństw osób tej samej płci powróciła po wydarzeniach Stonewall (1969), początkowo na gruncie religijnym, następnie jako przedmiot rozstrzygnięć sądowych. Pierwszy publiczny ślub osób tej samej płci stał się przeprowadzony przez Troya Perry’ego, twórcę Metropolitarnej Wspólnoty Kościelnej, w USA w 1969. Małżeństwo nie miało mocy prawnej. W 1970 Metropolitalna Wspólnota Kościelna wszczęła pierwszy na świecie proces sądowy mający na celu zalegalizowanie małżeństw osób tej samej płci. Proces stał się przegrany, analogicznie jak inne, inicjowane następnie przez pary jednopłciowe. Dla przykładu wymienić da się sprawy: Baker vs Nelson (Minnesota, 1971), gdzie para homoseksualna dowodziła, że niedobór możliwości zawarcia przez nią związku małżeńskiego jest sprzeczny z konstytucyjną zasadą równego traktowania. W procesie Jones vs Hallahan (Kentucky, 1973) żeńska para argumentowała, iż niedobór legalizacji małżeństw jednopłciowych zaprzecza prawu wolności praktykowania przez nią religii. W sprawie Horton vs Timmers (Ohio, 1975) sąd stwierdził, że małżeństwo musi składać się z osób przeciwnej płci. Podobne sprawy rozpatrywały także europejskie sądy, np. w 1987 w Katalonii proces wszczęła para gejów. Od powyższych rozstrzygnięć różniły się wyroki sądu w Holandii (1988 oraz 1989), który odmówił rozstrzygnięcia, czy prawa człowieka zostały naruszone oraz orzekł, iż uchylenie dyskryminujących przepisów leży w gestii Stanów Generalnych[20].
Pierwszym państwem na świecie, które zalegalizowało małżeństwa osób tej samej płci, była Holandia w 2001. Liczba państw oraz regionów, w których małżeństwa osób tej samej płci są legalne, wciąż wzrasta.
Europa
Związki cywilne osób tej samej płci w Europie
Małżeństwa osób tej samej płci
Rejestrowane związki partnerskie
Konkubinaty
Kwestia aktualnie rozpatrywana przez państwo
Brak uregulowań albo status nieznany
Małżeństwo zdefiniowane w konstytucji jako związek kobiety oraz mężczyzny
Małżeństwa par tej samej płci zostały wprowadzone w Holandii, Belgii, Hiszpanii oraz Norwegii, Szwecji, Portugalii oraz Islandii. Małżeństwa jednopłciowe zawarte za granicą uznaje na swoim terytorium Francja.
Holandia
1 kwietnia 2001 Holandia stała się pierwszym krajem na świecie, który zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci.
-
Belgia
30 stycznia 2003 Belgia stała się drugim krajem na świecie, który zalegalizował małżeństwa jednopłciowe. Prawa adopcyjne małżeństwa te otrzymały w 2006 roku.
-
Hiszpania
W styczniu 2004 po wygranych wyborach premier Hiszpanii José Luis Rodríguez Zapatero potwierdził chęć legalizacji małżeństw osób tej samej płci[21]. 1 października 2004 rząd zatwierdził projekt ustawy oraz przesłał go do parlamentu. Ostateczne uchwalenie ustawy nastąpiło 30 czerwca 2005, ustawa zaś weszła w życie 3 dni później.
-
Norwegia
Małżeństwa osób tej samej płci zalegalizowano w Norwegii 11 czerwca 2008. Prawo weszło w życie 1 stycznia 2009. Projekt zastąpienia dostępnych w kraju rejestrowanych związków partnerskich ukazał się w 2004[22][23].
-
Francja
Francja uznaje małżeństwa osób tej samej płci zawarte poza jej granicami na skutek orzeczenia sądu z 11 lipca 2008 podjętego w sprawie pary jednopłciowej, która zawarła małżeństwo w Holandii[24].
-
Szwecja
Małżeństwa osób tej samej płci są w Szwecji legalne od 1 maja 2009.
-
Portugalia
Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Portugalii od 5 czerwca 2010.
-
Islandia
Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Islandii od 27 czerwca 2010.
-
Ameryki
Kanada
Prowincje oraz terytoria Kanady, które zalegalizowały małżeństwa jednopłciowe przed ich legalizacją ogólnokrajową zaznaczono ciemniejszym kolorem.
Pocałunek partnerów po zawarciu małżeństwa osób tej samej płci w Kanadzie.
20 lipca 2005 Kanada zalegalizowała małżeństwa osób tej samej płci na całym swoim terytorium. Przed legalizacją krajową, w latach 2003-2005, legalizacji regionalnej dokonały następujące prowincje oraz terytoria: Kolumbia Brytyjska, Quebec, Jukon, Manitoba, Nowa Szkocja, Saskatchewan, Nowa Fundlandia oraz Labrador oraz Nowy Brunszwik.
-
Stany Zjednoczone
Związki cywilne osób tej samej płci w USA
Małżeństwa osób tej samej płci
Rejestrowane związki partnerskie przyznające prawa zbliżone do właściwych małżeństwom
Rejestrowane związki partnerskie przyznające ograniczoną ilość praw
Uznawanie małżeństw osób tej samej płci zawartych poza terytorium stanu
Brak uregulowań
Pewne amerykańskie kościoły jak Unitarian Universalist Association popierają małżeństwa osób tej samej płci błogosławią je w swoich świątyniach.
Aktualnie małżeństwa osób tej samej płci w USA są legalne w siedmiu stanach: Nowy Jork, Massachusetts, Connecticut, Iowa, Vermont, New Hampshire, Dystrykt Kolumbii. Instytucję tę zawieszono w Kalifornii. Małżeństwa jednopłciowe zawarte poza ich granicami uznają stany: New Jersey, Maryland oraz Rhode Island.
Poprawki uniemożliwiające zalegalizowanie małżeństw osób tej samej płci do swoich konstytucji wprowadziły następujące stany: Alabama, Alaska, Arizona Arkansas, Dakota Południowa, Dakota Północna, Floryda, Georgia, Hawaje, Idaho, Kansas, Kentucky, Kolorado, Luizjana, Michigan, Missisipi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, Ohio, Oklahoma, Oregon, Karolina Południowa, Tennessee, Teksas, Utah, Wirginia, Wisconsin.
24 lutego 2004 prezydent USA, George W. Bush, wezwał do uchwalenia poprawki do konstytucji kraju zakazującej małżeństw par tej samej płci na poziomie federalnym. Senat obradował na ten temat w roku 2004, poprawkę odrzucił.
W sierpniu 2008 wchodzące w skład Narodu Chinooków plemię Coquille uznało na swoim terytorium małżeństwa gejów oraz lesbijek[25].
Massachusetts
W Massachusetts małżeństwa par tej samej płci zostały zalegalizowane 18 listopada 2003 na mocy decyzji Sądu Najwyższego Massachusetts w sprawie Goodridge przeciw Departamentowi Zdrowia Publicznego[26]. Orzeczenie weszło w życie 17 maja 2004.
-
Nowy Jork
24 czerwca 2011 zalegalizowano małżeństwa osób tej samej płci w stanie Nowy Jork; prawo weszło w życie 30 dni później.
-
Iowa
30 sierpnia 2007 sąd hrabstwa Polk stanu Iowa wydał wyrok, w którym stwierdził, iż ograniczenie instytucji małżeństwa cywilnego dla par osób tej samej płci jest naruszeniem Konstytucji. Sprawę sądową wniosło oraz wygrało 6 par homoseksualnych domagających się możliwości zawarcia związków małżeńskich[27]. Mniej niż 24 godziny później doszło do zawarcia pierwszego małżeństwa w historii stanu Iowa przez parę dwóch gejów Seana Fritza oraz Tima McQuillana[28]. Jak się później okazało, para ta jako jedyna uzyskała status małżeństwa, albowiem śluby par osób tej samej płci zostały wstrzymane do czasu zajęcia stanowiska w tej sprawie przez Sąd Najwyższy Iowa[29].
-
Kalifornia
Para gejów trzymających się za ręce podczas marszu poparcia małżeństw osób tej samej płci w San Francisco w 2004.
7 września 2007 senat stanu Kalifornia uchwalił ustawę legalizującą małżeństwa osób tej samej płci, jednakże 12 października tego samego roku, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, ustawa była zawetowana przez gubernatora stanu Schwarzeneggera[30], wywodzącego się z Partii Republikańskiej, który już poprzednio zawetował podobną ustawę w 2005.
15 maja 2008 Sąd Najwyższy Kalifornii wydał orzeczenie, w którym stwierdził, iż ograniczanie małżeństwa do związku kobiety oraz mężczyzny jest dyskryminacją oraz narusza konstytucję stanu, w ten sposób legalizując małżeństwa osób tej samej płci w Kalifornii. Orzeczenie weszło w życie 14 czerwca 2008[31][32].
Jesienią 2008, przy okazji wyborów prezydenckich, przeprowadzono referendum (Proposition 8) w tej sprawie. Wyborcy zadecydowali o przywróceniu zakazu zawierania małżeństw osób tej samej płci.
W sierpniu 2010 Federalny Sąd Północnego Dystryktu Kalifornii wydał wyrok uznający konstytucyjną nielegalność referendum Proposition 8 z 2008. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że Konstytucja USA, zapewniając równą ochronę praw obywateli, nie dopuszcza na prawne dyskryminowanie jednej grupy obywateli przez inna grupę. Sędzia Walker w uzasadnieniu wyroku powiedział m.in.: "W interesie państwa nie leży forsowanie prywatnych moralnych albo religijnych wierzeń bez uzasadnienia sekularnego celu oraz powodu"[33].
12 sierpnia 2010 decyzją sądu federalnego w San Francisco zapowiedziano przywrócenie małżeństw osób tej samej płci od 18 sierpnia 2010[34]. 16 sierpnia 2010 sąd apelacyjny zawiesił wykonanie wyroku do czasu rozpatrzenia apelacji[35].
-
Connecticut
10 października 2008 Sąd Najwyższy stanu Connecticut orzekł, że pary tej samej płci powinny posiadać prawo zawierać małżeństwa. Sąd orzekł, że pary homoseksualne nie bywają obiektem dyskryminacji oraz powinny posiadać takie same prawa jak małżeństwa heteroseksualne[36][37].
-
Vermont
Małżeństwa osób tej samej płci w Vermont są legalne od 1 września 2009 roku.
-
Meksyk
Ustawa zmieniająca definicję małżeństwa w Kodeksie cywilnym na neutralną płciowo w Dystrykcie Federalnym Meksyku była przyjęta w 2009, a zatwierdzona w marcu 2010[38]. 5 sierpnia 2010 meksykański Sąd Najwyższy potwierdził zgodność ustawy z konstytucją kraju, a 10 sierpnia orzekł, że jednopłciowe małżeństwa zawarte na mocy tego prawa muszą być uznawane w całym państwie. 16 sierpnia Sąd podtrzymał prawo małżeństw jednopłciowych do adopcji dzieci.
-
Argentyna
W lipcu 2010 Zgromadzenie Narodowe Argentyny przyjęło ustawę o legalizacji malżeństw osób tej samej płci. Jest to tym samym pierwszy kraj południowoamerykański, w którym związki małżeńskie bywają zawierane bez względu na płeć małżonków. Ustawa było przyjęta pomimo bardzo ostrych protestów oraz manifestacji politycznych organizowanych przez katolicki Episkopat Argentyny[39]. Prawo argentyńskie nadaje wszystkim małżeństwom te same obowiązki oraz przywileje, włączając w to możliwość adopcji dzieci przez małżeństwo osób tej samej płci.
-
Afryka
Republika Południowej Afryki
30 listopada 2004 roku najwyższy sąd apelacyjny RPA orzekł, iż definicję małżeństwa trzeba rozszerzyć na pary tej samej płci. W odpowiedzi ówczesny rząd wniósł apelację od tej decyzji. 1 grudnia 2005 apelacja była odrzucona przez Sąd Konstytucyjny RPA, który potrzymał swoje orzeczenie oraz dał rok na rozszerzenie definicji małżeństwa.
14 listopada 2006 parlament RPA zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci.
-
Azja
Izrael
21 listopada 2006 roku Sąd Najwyższy Izraela nakazał władzom uznać małżeństwa osób tej samej płci zawarte za granicą jako pełnoprawne cywilne małżeństwa.
-
Nepal
22 grudnia 2007 Sąd Najwyższy Nepalu nakazał rządowi tego kraju dopilnowanie przestrzegania aktualnie obowiązujących uregulowań prawnych dotyczących mniejszości seksualnych oraz przyjęcie nowych regulacji dotyczących tej materii. Sąd Najwyższy wezwał m.in. do przestudiowania praw dotyczących małżeństw osób tej samej płci w innych krajach, aby przyjąć odpowiednie uregulowania w państwie[40][41].
17 listopada 2008 Sąd Najwyższy nakazał legalizację małżeństw osób tej samej płci[42].
Przykładowe małżeństwa osób tej samej płci
W wykazie uwzględniono pierwsze tego typu związki w danym kraju oraz związki osób encyklopedycznych:
- 15 listopada 2003 – Kolumbia Brytyjska, Kanada – Ted Nebbeling (były minister rządu prowincjonalnego) oraz Jan Holmberg.
- 17 maja 2004 – Boston, Massachusetts, USA – Tanya McCloskey oraz Marcia Kadish, pierwsze małżeństwo osób tej samej płci zawarte w stanie Massachusetts oraz całych Stanach Zjednoczonych.
- 11 lipca 2005 – Madryt, Hiszpania – Carlos Baturín oraz Emilio Menéndez, pierwsze małżeństwo osób tej samej płci w Hiszpanii.
- 29 stycznia 2007 – Jerozolima, Izrael – Avi oraz Binyamin Rose, pierwsze zgłoszenie w USC małżeństwa osób tej samej płci w Izraelu. Para wzięła ślub w Kanadzie.
- 31 sierpnia 2007 – Des Moines, Iowa, USA – Sean Fritz oraz Tim McQuillan, pierwsze małżeństwo osób tej samej płci zawarte w stanie Iowa w USA.
- 27 czerwca 2010 – Reykjavík, Islandia - Jóhanna Sigurðardóttir (premier Islandii) oraz Jónína Leósdóttir
Przypisy
- ↑ Konstytucja RP: Rozdział I, RZECZPOSPOLITA
- ↑ Tekst jednolity ustawy Kodeksu rodzinnego oraz opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59)
- ↑ Gay Marriage Chart-of-the-Day
- ↑ Por. np. Kodeks rodzinny oraz opiekuńczy art. 1§1, tekst kodeksu: na stronie Internetowego Systemu Aktów Prawnych
- ↑ Por. Martin Beckford: Don't legalise gay marriage, Archbishop of York Dr John Sentamu warns David Cameron. W: The Telegraph [on-line]. 28 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-29].
- ↑ BBC News - Sweden church allows gay weddings
- ↑ Stanowisko Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychiatrów, Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychologów oraz Kalifornijskiego Stowarzyszenia Psychologów w sprawie małżeństw jednopłciowych w stanie Kalifornia, nullwww.ca9.uscourts.gov/datastore/general/2010/10/27/amicus29.pdf
- ↑ 8,0 8,1 Por. Środa M. (2006) Indywidualizm oraz jego krytycy. Aletheia, nullkobiety-kobietom.com/feminizm/art.php?art=3588
- ↑ Schmalz, J. (1993). Poll finds an even split on homosexuality’s cause. New York Times, s. 11
- ↑ American Anthropological Association: Statement on Marriage and the Family (ang.). W: www.aaanet.org [on-line]. American Anthropological Association, 26 lutego 2004. [dostęp 28 grudnia 2011].
- ↑ Position Paper on Gay Marriage
- ↑ Support of Legal Recognition of Same-Sex Civil Marriage
- ↑ Resoluti on Sexual Orientation and Marriage
- ↑ American Sociological Association: American Sociological Association Member Resolution on Proposed U.S. Constitutional Amendment Regarding Marriage (ang.). W: www.asanet.org [on-line]. American Sociological Association, 7 kwietnia 2004. [dostęp 27 grudnia 2011].
- ↑ Suetonius Life of Nero 28–29; Martial Epigrams 1.24, 12.42; oraz inne
- ↑ Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire
- ↑ M. Hyamson, ed. and tr., Mosaicarum et romanarum legum collatio , London 1913 (reprint Buffalo, 1997), pp. Hyamson, ed and tr, Mosaicarum et romanarum legum collatio, London 1913 (reprint Buffalo, 1997), pp. 82-83. (Coll. leg. mos. et rom. 5.3.1-2) (Coll. leg mos. Et Roman 5.3.1-2)
- ↑ Imperial Laws and Letters Involving Religion
- ↑ Kodeks Teodozjański 9.8.3: "When a man marries and is about to offer himself to men in womanly fashion {quum vir nubit in feminam viris porrecturam), what does he wish, when sex has lost all its significance; when the crime is one which it is not profitable to know; when Venus is changed to another form; when love is sought and not found? We order the statutes to arise, the laws to be armed with an avenging sword, that those infamous persons who are now, or who hereafter may be, guilty may be subjected to exquisite punishment. (ang.)
- ↑ Dorota Majka-Rostek: Związki homoseksualne. Studium socjologiczne. Warszawa: 2008, s. 54-55.
- ↑ nullwww.dailynews.com/Stories/0,1413,200~20954~2151089,00.html
- ↑ Norwegia przyjęła ustawę o małżeństwach homoseksualnych, Gazeta.pl, 11-06-2008.
- ↑ Norway legalises gay marriage, Pinknews.co.uk, 11-06-2008.
- ↑ La France reconnaît le mariage d'un couple d'hommes néerlandais
- ↑ Oregon tribe legalizes gay marriage
- ↑ Massachusetts Supreme Judicial Court - Home Page
- ↑ Metro/Region - Omaha.com
- ↑ nulledition.cnn.com/2007/US/08/31/iowa.samesex.ap/index.html
- ↑ Iowa Gay Marriages Abruptly Halted (ang.). www.365gay.com. [dostęp 5 grudnia 2010].
- ↑ nullcbs5.com/local/local_story_285224648.html
- ↑ Divided California Supreme Court legalizes same-sex marriage
- ↑ Supreme Court of California S147999
- ↑ The Guardian
- ↑ Kalifonia bardziej tęczowa
- ↑ Court halts Calif. gay marriages pending appeal
- ↑ Stan Connecticut zalegalizował małżeństwa homoseksualne
- ↑ Connecticut Supreme Court
- ↑ BBC News - Gay marriage law comes into effect in Mexico City
- ↑ BBC, 15 lipca, 2010
- ↑ Nepal: Sąd Najwyższy nakazuje zagwarantowanie praw mniejszościom seksualnym
- ↑ Hindustan Times: Nepal Supreme court directs govt to safeguard gay rights
- ↑ Nepal SC approves same-sex marriage- Hindustan Times
Sprawdź też
Linki zewnętrzne
|
Małżeństwo osób tej samej płci |
|
| Legalne na szczeblu państwowym: |
|
|
| Legalne na szczeblu regionalnym: |
|
|
Uznawanie małżeństw osób tej
samej płci zawartych za granicą: |
|
|
| Zdelegalizowane: |
|
|
