Marek Belka
Data oraz miejsce urodzenia	9 stycznia 1952 Łódź
Prezes Rady Ministrów
Okres urzędowania	od 2 maja 2004 do 31 października 2005
Poprzednik	Leszek Miller
Następca	Kazimierz Marcinkiewicz
Wicepremier, Minister finansów
Okres urzędowania	od 4 lutego 1997 do 31 października 1997
Poprzednik	Grzegorz Kołodko
Następca	Leszek Balcerowicz
Wicepremier, Minister finansów
Przynależność polityczna	Sojusz Lewicy Demokratycznej
Okres urzędowania	od 19 października 2001 do 6 lipca 2002
Poprzednik	Halina Wasilewska-Trenkner[1]
Następca	Grzegorz Kołodko
Minister sportu
Przynależność polityczna	Sojusz Lewicy Demokratycznej
Okres urzędowania	od 1 września 2005 do 31 października 2005
Następca	Tomasz Lipiec
Prezes Narodowego Banku Polskiego
Okres urzędowania	od 11 czerwca 2010
Poprzednik	Piotr Wiesiołek (p.o.)[2]
Odznaczenia
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Marek Marian Belka (ur. 9 stycznia 1952 w Łodzi) – polski ekonomista, profesor, polityk, wykładowca akademicki, urzędnik w międzynarodowych instytucjach finansowych. Dwukrotnie wicepremier oraz minister finansów (w 1997 oraz w latach 2001–2002), od 2 maja 2004 do 31 października 2005 premier RP, od 11 czerwca 2010 prezes Narodowego Banku Polskiego.

Wykształcenie oraz działalność naukowa

Edukację szkolną rozpoczął rok wcześniej, od razu od drugiej klasy szkoły podstawowej. Maturę zdał w wieku 16 lat^[3]. W 1972 ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Łódzkim, po których podjął pracę w Katedrze Ekonomii na tej uczelni początkowo na stanowisku asystenta. W 1978 uzyskał stopień naukowy doktora, w 1986 habilitował się. W 1994 otrzymał tytuł profesora nauk ekonomicznych.

Od 1986 pozostaje równolegle związany z Instytutem Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. W latach 1993–1997 pełnił funkcję dyrektora tej jednostki. Podejmował także współpracę z prywatnymi wyższymi uczelniami, m.in. z Wyższą Szkołą Humanistyczno-Ekonomiczną w Łodzi.

W latach 1978–1979 oraz 1985–1986 odbywał długoterminowe staże w Uniwersytecie Columbia oraz Uniwersytecie w Chicago, zaś w 1990 przebywał na krótkim stażu w London School of Economics.

Opublikował ponad 100 prac naukowych, poświęconych z reguły teorii pieniądza oraz polityce antyinflacyjnej w krajach rozwijających się. Specjalizuje się w zakresie ekonomii stosowanej oraz współczesnej myśli ekonomicznej. Jest także członkiem Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN.

Działalność publiczna

Działalność do 1997

W okresie PRL działał w Zrzeszeniu Studentów Polskich^[4], Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz PZPR^[5]. W III RP związany z Sojuszem Lewicy Demokratycznej, do partii formalnie należał w latach 1999–2005.

W 1990 stał się doradcą oraz konsultantem w Ministerstwie Finansów, a następnie Ministerstwie Przekształceń Własnościowych oraz Centralnym Urzędzie Planowania. W 1996 objął stanowisko konsultanta Banku Światowego. Równolegle, w latach 1994–1996, był wiceprzewodniczącym Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej przy Radzie Ministrów, a następnie doradcą ekonomicznym prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.

Działalność w latach 1997–2004

W lutym 1997 stał się powołany na funkcje wicepremiera oraz ministra finansów w rządzie Cimoszewicza, zastępując w nim Grzegorza Kołodkę. Stanowiska te zajmował do października 1997, kiedy ustąpił z urzędu razem z całym rządem po przegranych przez SLD wyborach parlamentarnych.

W październiku 2001 stał się ponownie wicepremierem oraz ministrem finansów, tym razem w rządzie Leszka Millera. W okresie swojego urzędowania wprowadził podatek od dochodów kapitałowych, nazwany później "podatkiem Belki". Jeszcze w trakcie kampanii wyborczej zapowiadał ograniczenia wydatków socjalnych; zarzucano mu później, iż tymi wypowiedziami przyczynił się do słabszego wyniku koalicji SLD-UP w wyborach parlamentarnych. Z rządu odszedł z dniem 6 lipca 2002.

Od czerwca do października 2003 pełnił funkcję szefa koalicyjnej Rady Koordynacji Międzynarodowej w Iraku. Od listopada 2003 do kwietnia 2004 był dyrektorem ds. polityki gospodarczej w Tymczasowych Władzach Koalicyjnych w Iraku, odpowiedzialnym za reformę walutową, stworzenie nowego systemu bankowego oraz nadzór nad gospodarką.

Prezes Rady Ministrów

Marek Belka ze swoim poprzednikiem na stanowisku premiera, Leszkiem Millerem

Przeistoczenie w składzie rządu w Pałacu Prezydenckim 30 marca 2005. Od lewej: premier Marek Belka, odchodzący minister Jerzy Hausner, prezydent Aleksander Kwaśniewski, nowo mianowany minister Jacek Piechota

W kwietniu 2004 stał się zgłoszony jako prezydencki kandydat na następcę premiera Leszka Millera. 2 maja 2004 Aleksander Kwaśniewski oficjalnie powołał go na urząd Prezesa Rady Ministrów oraz przewodniczącego Komitetu Integracji Europejskiej oraz dokonał zaprzysiężenia jego pierwszego gabinetu. Marek Belka wygłosił exposé w dniu 14 maja, nie uzyskał jednak w Sejmie wotum zaufania.

W tak zwanym drugim kroku, mimo przekładania terminów, nie stał się przez Sejm zgłoszony żaden kandydat. 11 czerwca 2004 roku prezydent po raz drugi desygnował oraz powołał Marka Belkę na premiera. 24 czerwca stosunkiem głosów 236:216 Sejm zatwierdził go na tym stanowisku, udzielając wotum zaufania. 15 października 2004 Sejm udzielił ponownego wotum zaufania jego drugiemu rządowi, stosunkiem głosów 234:214. 25 kwietnia 2005, w wyniku dymisji ministra środowiska Jerzego Swatonia, Marek Belka przejął jego obowiązki, zostając p.o. ministra środowiska. 6 maja 2005 wraz z gabinetem podał się do dymisji, po nieprzegłosowaniu w Sejmie uchwały o skróceniu kadencji, jednak prezydent Aleksander Kwaśniewski dymisji nie przyjął. 1 września 2005 Marek Belka stał się także ministrem sportu po wydzieleniu tego resortu z Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Wiosną 2005 roku zadeklarował gotowość do poparcia Partii Demokratycznej oraz uczestniczył w kilku jej spotkaniach. W sierpniu poparł kandydaturę Henryki Bochniarz w wyborach prezydenckich, w wyborach parlamentarnych bez powodzenia kandydował do Sejmu z pierwszego miejsca na liście Partii Demokratycznej w okręgu łódzkim. Nie stał się jednak członkiem tego ugrupowania.

19 października na pierwszym posiedzeniu Sejmu V kadencji złożył dymisję. Pełnił obowiązki premiera do czasu powołania nowej Rady Ministrów w dniu 31 października 2005.

Działalność w latach 2005–2010

27 grudnia 2005 stał się mianowany na stanowisko sekretarza wykonawczego Komisji Gospodarczej ONZ ds. Europy (UNECE); obowiązki na tym stanowisku objął z początkiem 2006. Następnie, w styczniu 2009 roku, stał się dyrektorem Departamentu Europejskiego Międzynarodowego Funduszu Walutowego^[6].

Prezes NBP

27 maja 2010 tymczasowo wykonujący obowiązki Prezydenta RP Bronisław Komorowski wyznaczył go na kandydata na urząd Prezesa NBP^[7]. Po ogłoszeniu decyzji o kandydowaniu Marek Belka ustąpił ze stanowiska dyrektora Departamentu Europejskiego MFW^[8][9]. 10 czerwca 2010 Sejm VI kadencji wybrał go na stanowisko Prezesa Narodowego Banku Polskiego^[10], a dzień później – po złożeniu przysięgi – Marek Belka objął urząd.

Odznaczenia oraz wyróżnienia

• Krzyż Oficerski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (1999)^[11]
• Odznaka Honorowa "Bene Merito" (2010)^[12]
• tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu (2011)^[13]

Wybrane publikacje

• Doktryna ekonomiczno-społeczna Miltona Friedmana, 1986
• Dynamika transformacji polskiej gospodarki (red.), 1997
• Ekonomia stosowana. Podręcznik do przedmiotu podstawy przedsiębiorczości (współautor), 2003
• Elementarne zagadnienia ekonomii (współautor), 1996
• Pewne problemy współczesnej zachodniej myśli ekonomicznej (red.), 1998
• Polska transformacja w perspektywie integracji europejskiej (współautor), 1996
• Reaganomika. Sukces czy porażka?, 1991

Przypisy

Bibliografia

• Marek Belka w serwisie "Ludzie Wprost". [dostęp 28 maja 2010].
• Marek Belka w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 28 maja 2010].

p • d • e Rząd Włodzimierza Cimoszewicza W dniu zaprzysiężenia Włodzimierz Cimoszewicz • Roman Jagieliński • Grzegorz Kołodko • Mirosław Pietrewicz • Andrzej Bączkowski • Barbara Blida • Jacek Buchacz • Stanisław Dobrzański • Wiesław Kaczmarek • Leszek Kubicki • Bogusław Liberadzki • Aleksander Łuczak • Leszek Miller • Zdzisław Podkański • Dariusz Rosati • Zbigniew Siemiątkowski • Klemens Ścierski • Jerzy Wiatr • Andrzej Zieliński • Stanisław Żelichowski • Ryszard Jacek Żochowski Późniejsi członkowie rządu Marek Belka • Jarosław Kalinowski • Krzysztof Kuszewski p.o. • Andrzej Piłat • Tadeusz Zieliński

p • d • e Rząd Leszka Millera W dniu zaprzysiężenia Marek Belka • Andrzej Celiński • Włodzimierz Cimoszewicz • Jerzy Hausner • Krzysztof Janik • Wiesław Kaczmarek • Jarosław Kalinowski • Michał Kleiber • Mariusz Łapiński • Krystyna Łybacka • Leszek Miller • Jacek Piechota • Barbara Piwnik • Marek Pol • Jerzy Szmajdziński • Stanisław Żelichowski Późniejsi członkowie rządu Marek Balicki • Sławomir Cytrycki • Piotr Czyżewski • Waldemar Dąbrowski • Danuta Hübner • Zbigniew Kaniewski • Grzegorz Kołodko • Grzegorz Kurczuk • Lech Nikolski • Wojciech Olejniczak • Józef Oleksy • Andrzej Raczko • Leszek Sikorski • Czesław Śleziak • Adam Tański

p • d • e Pierwszy rząd Marka Belki W dniu zaprzysiężenia Marek Belka • Jerzy Hausner • Izabela Jaruga-Nowacka • Włodzimierz Cimoszewicz • Sławomir Cytrycki • Waldemar Dąbrowski • Ryszard Kalisz • Michał Kleiber • Wojciech Olejniczak • Krzysztof Opawski • Krzysztof Pater • Andrzej Raczko • Wojciech Rudnicki • Mirosław Sawicki • Jacek Socha • Jerzy Swatoń • Jerzy Szmajdziński

p • d • e Drugi rząd Marka Belki W dniu zaprzysiężenia Marek Belka (SLD) • Jerzy Hausner (SLD) • Izabela Jaruga-Nowacka (UP) • Włodzimierz Cimoszewicz (SLD) • Sławomir Cytrycki (SLD) • Marian Czakański (bezp.) • Waldemar Dąbrowski (bezp.) • Ryszard Kalisz (SLD) • Michał Kleiber (bezp.) • Wojciech Olejniczak (SLD) • Krzysztof Opawski (bezp.) • Krzysztof Pater (SLD) • Andrzej Raczko (bezp.) • Mirosław Sawicki (bezp.) • Jacek Socha (bezp.) • Jerzy Swatoń (bezp.) • Jerzy Szmajdziński (SLD) Późniejsi członkowie rządu Marek Balicki (SdPl) • Mirosław Gronicki (bezp.) • Andrzej Kalwas (bezp.) • Jacek Piechota (SLD) • Jerzy Józef Pilarczyk (SLD) • Tomasz Podgajniak (SLD) • Adam Rotfeld (bezp.)

p • d • e Przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej Włodzimierz Cimoszewicz (bezp.) • Ryszard Czarnecki (AWS) • Jerzy Buzek (AWS) • Leszek Miller (SLD) • Marek Belka (SLD, PD) • Stefan Meller (bezp.) • Kazimierz Marcinkiewicz (PiS) • Anna Fotyga (PiS) • Donald Tusk (PO)

p • d • e Ministrowie finansów III Rzeczypospolitej Leszek Balcerowicz • Karol Lutkowski • Andrzej Olechowski • Jerzy Osiatyński • Marek Borowski • Henryk Chmielak (p.o.) • Grzegorz Kołodko • Marek Belka • Leszek Balcerowicz • Jarosław Bauc • Halina Wasilewska-Trenkner • Marek Belka • Grzegorz Kołodko • Andrzej Raczko • Mirosław Gronicki • Teresa Lubińska • Zyta Gilowska • Paweł Wojciechowski • Stanisław Kluza • Zyta Gilowska • Jarosław Kaczyński (p.o.) • Zyta Gilowska • Jacek Rostowski

p • d • e Ministrowie Sportu oraz Turystyki III Rzeczypospolitej Ministrowie sportu Marek Belka • Tomasz Lipiec • Jarosław Kaczyński (p.o.) Ministrowie sportu oraz turystyki Elżbieta Jakubiak • Mirosław Drzewiecki • Donald Tusk (p.o.) • Adam Giersz • Joanna Mucha

p • d • e Prezesi Narodowego Banku Polskiego Edward Drożniak • Witold Trąmpczyński • Edward Drożniak • Adam Żebrowski • Stanisław Majewski • Leonard Siemiątkowski • Witold Bień • Stanisław Majewski • Zdzisław Pakuła (p.o.) • Władysław Baka • Zdzisław Pakuła • Władysław Baka • Grzegorz Wójtowicz • Andrzej Topiński (p.o.) • Hanna Gronkiewicz-Waltz • Leszek Balcerowicz • Sławomir Skrzypek • Piotr Wiesiołek (p.o.) • Marek Belka

Członkowie Rady Polityki Pieniężnej