Sonda Mars Express na tle powierzchni Marsa – wizja artystyczna

Mars Express Orbiter – bezzałogowa sonda kosmiczna. Jest częścią programu Mars Express, Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), którego celem jest badanie Marsa. W jej skład wchodzi orbiter oraz lądownik Beagle 2.

Zadaniem MEO jest sfotografowanie powierzchni planety przy użyciu kamery o wysokiej rozdzielczości (mapa topograficzna z dokładnością do 10 metrów), oraz badanie składu atmosfery, jej cyrkulacji, budowy warstw podpowierzchniowych oraz ich wpływu na atmosferę. Start sondy miał miejsce 2 czerwca 2003, o godzinie 17:45:26 czasu GMT, z kosmodromu Bajkonur.

Lądownik Beagle 2 miał za zadanie przeprowadzenie badań geologicznych oraz atmosferycznych. Próba lądowania nie powiodła się, a sonda była uznana za straconą.

Odkrycia naukowe oraz kluczowe wydarzenia

2004

• 23 stycznia
  • Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiła odkrycie lodu wodnego w czapie lodowej na biegunie południowym planety. Informacja była poparta danymi zebranymi przez pokładowy instrument OMEGA w dniu 18 stycznia.

• 28 stycznia
  • Osiągnięcie docelowej orbity przez sondę Mars Express Orbiter.

• 30 marca
  • Podano informacje o odkryciu przez sondę metanu w atmosferze Marsa. Jakkolwiek są to śladowe ilości (około 0,01ppm) naukowców zainteresował sam fakt istnienia gazu, którego pochodzenia nie są w stanie jednoznacznie wytłumaczyć. Z uwagi na szybki rozpad metanu w atmosferze planety, stwierdzenie przez sondę stałego jego poziomu, zmusza wszystkich do szukania źródła uzupełniającego jego zasoby. Jedna z powstałych hipotez głosi możliwość udziału prymitywnych form życia, w jego wytwarzaniu. Z uwagi na duży wydźwięk takiej teorii, naukowcy starają się zweryfikować uzyskane dane oraz określić zmiany koncentracji gazu w wielorakich obszarach marsjańskiego globu. Możliwe, że na podstawie analizy mapy stężenia metanu, uda określić się jego źródło.

• 28 kwietnia
  • Europejska Agencja Kosmiczna podała informację, iż rozłożenie ramion radaru MARSIS zostanie opóźnione ze względu na możliwe komplikacje. Inżynierowie boją się ewentualnych uszkodzeń które potrafią powstać podczas rozwijania bomów. W symulacjach stwierdzono możliwość uderzenia masztami o pewne części pojazdu.

• 15 lipca
  • Naukowcy obsługujący urządzenie PFS poinformowali, że uzyskane wstępnie dane wskazują na obecność amoniaku w atmosferze planety. Amoniak analogicznie jak, wcześniej odkryty, metan ulega szybkiemu rozpadowi w panujących na Marsie warunkach. Stała obecność tego gazu wymaga istnienia stałego źródła uzupełniającego jego zasoby. Dwie wysunięte hipotezy, biologiczna upatrująca źródła w prymitywnych formach życia jak oraz druga tłumacząca istnienie obu gazów aktywnością geologiczną nie zostały potwierdzone.

2005

• 8 lutego
  • Podjęto decyzję o rozłożeniu masztów radaru MARSIS. Wg planu proces ten zostanie rozpoczęty na początku maja oraz będzie przebiegał trójetapowo. ^[1]
• 5 maja
  • Poinformowano o udanym rozłożeniu pierwszego masztu antenowego. ^[2] Informacja była następnie sprostowana, albowiem dalsza analiza danych wykazała, iż ostatni segment pierwszego ramienia anteny nie zablokował się w żądanym położeniu. Rozłożenie dwóch pozostałych masztów odroczono do czasu rozwiązania problemu. ^[3]
• 11 maja
  • Potwierdzono prawidłowe zablokowanie ostatniego segmentu pierwszego ramienia anteny MARSIS. Udało się tego dokonać wystawiając fragment na działanie promieni słonecznych oraz rozgrzanie elementów układu. ^[4]
• 16 czerwca
  • Drugi maszt radaru MARSIS stał się rozłożony bez przeszkód. ^[5]
• 22 czerwca
  • Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiła, że proces rozkładania anteny urządzenia MARSIS stał się zakończony pomyślnie Radar pracuje prawidłowo oraz jest przygotowany do zbierania danych. Trzeci fragment anteny stał się rozłożony 17 lipca. Pierwsza próba pracy urządzenia była zakończona pomyślnie 19 lipca. ^[6]

2007

• 23 lutego
  • ESA przedłużyło misję do maja 2009
• 15 marca
  • Badania bieguna południowego z użyciem radaru MARSIS (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionospheric Sounding) pozwoliły wyznaczyć grubość warstwy lodu, co jest znaczącym krokiem w określeniu ilości wody obecnej na Marsie. ^[7]
• 1 kwietnia
  • ESA ogłosiła oficjalnie, że sonda zakończy misję dopiero w 2010 roku.

Przypisy

p • d • e Misje na Marsa Sondy Mariner 4 • 6 • 7 • Mars 4 • Nozomi • Rosetta • Dawn • Mars Observer Orbitery Mariner 9 • Mars 2 • 3 • 5 • 6 • Viking 1 • 2 • Fobos 2 • Mars Global Surveyor • 2001 Mars Odyssey • Mars Express • Mars Reconnaissance Orbiter Lądowniki / Łaziki Mars 3 • Viking 1 • 2 • Mars Pathfinder • Spirit • Opportunity • Beagle 2 • Phoenix • Curiosity Przyszłe misje (2011) • Fobos-Grunt i Yinghuo-1 (2011) • MetNet (2011-2019) • Northern Light (2012) • MAVEN (2013) • Mars Trace Gas Mission (TGM) (2016) • ExoMars (2018) • Mars Sample Return Mission (2018+) Sprawdź też Mars • Badania • Kolonizacja • Wyprawa załogowa • Mars Scout Program Pogrubieniem zaznaczono misje aktualnie prowadzone.