Z mojego doświadczenia.
* pozycjonowaną stroną, na które nie ma zbyt dużej konkurencyjne lub najważniejsze słowa kluczowe:
Rejestruj się też Google (Larry Page i Sergey Brin) rozwiązaniach Link Vault i korzystywanie jedno najtrudniejszej wyszukiwarki oraz wartościowe.
Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak oraz symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.
Jest on szeroko stosowanym środkiem standaryzacji zapisu fonetycznego dla wszystkich języków świata. Przeważajaca ilość znaków IPA była zaczerpnięta wprost z alfabetu łacińskiego albo zbudowana na jego podstawie, cząstka pochodzi z alfabetu greckiego, a cząstka była zbudowana specjalnie na jego potrzeby.
Międzynarodowy alfabet fonetyczny to wynik wieloletniej pracy fonetyków zrzeszonych w International Phonetic Association (Międzynarodowym Towarzystwie Fonetycznym), założonym w Paryżu w 1886 roku. Zarówno Towarzystwo, jak oraz zbudowany przez nie alfabet, znane są pod nazwą IPA. W ciągu swego istnienia alfabet IPA był kilkakrotnie zmieniany. Znaczne modyfikacje wprowadzono w 1989 roku, po konferencji w Kilonii. Następne zmiany przyniósł rok 1993. Najnowsza wersja alfabetu była opublikowana w roku 2005.
Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne zaleca, by transkrypcję fonetyczną umieszczać w nawiasach kwadratowych: „[ ]”. Z kolei transkrypcja fonemiczna powinna być umieszczana pomiędzy znakami ukośnika: „/ /”.
Spis treści |
Poniżej przedstawiono samogłoski kardynalne wpisane w tzw. czworokąt samogłosek. Pokazuje on względną wysokość oraz przedniość samogłosek, nie jest jednak w stanie pokazać ich okrągłości. Dlatego na poniższym rysunku przyjęto konwencję, że kiedy symbole są w parach, symbol z prawej strony oznacza samogłoskę zaokrągloną, natomiast symbol z lewej strony, samogłoskę niezaokrągloną. Samogłoski występujące pojedynczo, z wyjątkiem ʊ, są niezaokrąglone.
| Przednie | Centralne | Tylne | |||
| Przymknięte | |||||
| Niemal przymknięte | |||||
| Półprzymknięte | |||||
| Średnie | |||||
| Półotwarte | |||||
| Niemal otwarte | |||||
| Otwarte | |||||
Podział w kolumnach wedle miejsca artykulacji; w rzędach wedle sposobu artykulacji. Spółgłoski zawarte po lewej stronie komórek tabeli są bezdźwięczne, po prawej – dźwięczne.
| Dwu‐ wargowe |
War‐ gowo‐ zębowe |
Zębowe | Dzią‐ słowe |
Zadzią‐ słowe |
Retro‐ fleksyjne |
Podnie‐ bienne |
Miękko‐ podnie‐ bienne |
Języcz‐ kowe |
Gar‐ dłowe |
Nagło‐ śniowe |
Krta‐ niowe |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m | ɱ | n | ɳ | ɲ | ŋ | ɴ | ||||||||||
| Zwarte | p b | p̪ b̪ | t d | ʈ ɖ | c ɟ | k ɡ | q ɢ | ʡ | ʔ | ||||||||
| Szczelinowe | ɸ β | f v | θ ð | s z | ʃ ʒ | ʂ ʐ | ç ʝ | x ɣ | χ | ʁ | ħ | ʕ | ʜ | ʢ | h ɦ | ||
| Aproksymanty | β̞ | ʋ | ɹ | ɻ | j | ɰ | |||||||||||
| Drżące | ʙ | r | * | ʀ | я* | ||||||||||||
| Uderzeniowe | ⱱ̟† | ⱱ† | ɾ | ɽ | ʡ̯ | ||||||||||||
| Boczne szczelinowe | ɬ ɮ | * | * | * | |||||||||||||
| Boczne aproksymanty | l | ɭ | ʎ | ʟ | |||||||||||||
| Boczne uderzeniowe | ɺ | * | ʎ̯ | ʟ̆ | |||||||||||||
Uwagi:
.png&filetimestamp=20051031203540){kind=small}
). Została już zgłoszona propozycja dodania tego symbolu do Unikodu[1]. Zastępczo używa się iżycy ѵ.| ʍ | Półotwarta wargowo-miękkopodniebienna bezdźwięczna |
| w | Półotwarta wargowo-miękkopodniebienna |
| ɥ | Półotwarta wargowo-podniebienna |
| ɕ | Szczelinowa dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna |
| ʑ | Szczelinowa dziąsłowo-podniebienna dźwięczna |
| ɧ | Szczelinowa zadziąsłowo-miękkopodniebienna bezdźwięczna |
| ɫ | Półotwarta boczna zębowa welaryzowana |
| Mlaski | Iniektywne | Ejektywne | |||
|---|---|---|---|---|---|
| ʘ | Dwuwargowy | ɓ | Dwuwargowa | ʼ | Na przykład: |
| ǀ | Laminalny dziąsłowy („zębowy”) | ɗ | Dziąsłowa | pʼ | Dwuwargowa |
| ǃ | Apikalny (za)dziąsłowy („retrofleksyjny”) | ʄ | Podniebienna | tʼ | Dziąsłowa |
| ǂ | Laminalny zadziąsłowy („podniebienny”) | ɠ | Miękkopodniebienna | kʼ | Miękkopodniebienna |
| ǁ | Boczny dziąsłowy („lateralny”) | ʛ | Języczkowa | sʼ | Szczelinowa dziąsłowa |
Spółgłoski zwarto-szczelinowe (afrykaty) oraz spółgłoski z podwójną artykulacją są w IPA reprezentowane przez dwa znaki połączone łuczkiem. Alternatywnie, dla poniektórych afrykat da się użyć jedego znaku – ligatury.
| Łączenie | Ligatura | Opis |
|---|---|---|
| t͡s | ʦ | afrykata dziąsłowa bezdźwięczna |
| d͡z | ʣ | afrykata dziąsłowa dźwięczna |
| t͡ʃ | ʧ | afrykata zadziąsłowa bezdźwięczna |
| d͡ʒ | ʤ | afrykata zadziąsłowa dźwięczna |
| t͡ɕ | ʨ | afrykata dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna |
| d͡ʑ | ʥ | afrykata dziąsłowo-podniebienna dźwięczna |
| t͡ɬ | – | afrykata boczna dziąsłowa bezdźwięczna |
| k͡p | – | zwarta wargowo-miękkopodniebienna bezdźwięczna |
| ɡ͡b | – | zwarta wargowo-miękkopodniebienna dźwięczna |
| ŋ͡m | – | nosowa wargowo-miękkopodniebienna |
| ˈ | Akcent główny |
| ˌ | Akcent poboczny |
| ː | Długość (samogłoska długa albo geminata) |
| ˑ | Półdługość |
| ˘ | Dodatkowa krótkość |
| . | Podział sylabowy |
| ‿ | Połączenie międzywyrazowe |
| | | Pauza krótsza |
| ‖ | Pauza dłuższa |
| ↗ | Intonacja wznosząca |
| ↘ | Intonacja opadająca |
Do oznaczania tonów w IPA da się używać znaków diakrytycznych albo specjalnych liter tonalnych.
| e̋ albo ˥ | Bardzo wysoki |
| é albo ˦ | Wysoki |
| ē albo ˧ | Średni |
| è albo ˨ | Niski |
| ȅ albo ˩ | Bardzo niski |
| ě | Wznoszący |
| ê | Opadający |
| ↓e | Przesunięcie zstępujące |
| ↑e | Przesunięcie wstępujące |
 |
Tę sekcję trzeba dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić, przetłumaczyć resztę. Dokładniejsze informacje o tym, co trzeba poprawić, być może leżą na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Diakrytyki to małe znaczki zawarte obok symboli IPA aby pokazać dokładną wymowę[2] "Pod-diakrytyki" (znaczki normalnie umieszczane poniżej symbolu IPA) bywają umieszczane nad znakiem mającym descender (potocznie nazywany ogonem), e.g. ŋ̊[2].
"Bezkropkowe" i, <ı>, jest używane, kiedy kropka interferowałaby z diakrytykami. Odmienne symbole IPA potrafią występować jako diakrytyki, aby przedstawić fonetyczne szczegóły: tˢ (fricative release), bʱ (dyszaco dźwięczny), ˀa (preglottalizacja), ᵊ (epentetyczna szwa), oʊ (dyftongizacja). Bardziej zaawansowane diaktrytki pojawiły się w Rozszerzonym IPA dla dokładniejszego zapisania wymowy.
| Diakrytyki sylabiczności | |||
|---|---|---|---|
| ɹ̩ n̩ | Zgłoskotwórcze | e̯ ʊ̯ | Niezgłoskotwórcze |
| Consonant-release diacritics | |||
| tʰ dʰ | Przydecha | d̚ | Bez plozji |
| dⁿ | Plozja nosowa | dˡ | Plozja boczna |
| Diakrytyki dźwięczności | |||
| n̥ d̥ | Bezdźwięczne | s̬ t̬ | Dźwięczne |
| b̤ a̤ | Dysząco dźwięczneb | b̰ a̰ | Skrzypiąco dźwięczne |
| Diakrytyki artykulacji | |||
| t̪ d̪ | Zębowe | t̼ d̼ | Językowo-wargowe |
| t̺ d̺ | Apikalne | t̻ d̻ | Laminalne |
| u̟ t̟ | Advanced | i̠ t̠ | Retracted |
| ë ä | Centralizacja | e̽ ɯ̽ | zbliżenie do szwy |
| e̝ ɹ̝ ˔ | Podwyższenie (ɹ̝ = Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa dźwięczna) | ||
| e̞ β̞ ˕ | Obniżenie (β̞ = spółgłoska półotwarta dwuwargowa) | ||
| Diakrytyki koartykulacji | |||
| ɔ̹ x̹ | Mniej zaokrąglone | ɔ̜ x̜ʷ | Bardziej zaokrąglone |
| tʷ dʷ | Labializowane | tʲ dʲ | Palatalizowane |
| tˠ dˠ | Welaryzowane | tˁ dˁ | Faryngalizowane |
| ɫ z̴ | Welaryzowane lub faryngalizowane | ||
| e̘ o̘ | Uniesiony korzeń języka | e̙ o̙ | Obniżony korzeń języka |
| ẽ z̃ | Nosowe | ɚ ɝ | Rotacyzacja |
Stan głośni bywa dokładnie oddany za pomocą diakrytyków. Seria spółgłosek przedniojęzykowych zwartych od otwartej do zamkniętej głośni to (zobacz dźwięczność):
| t | bezdźwięczna | d̤ | dysząco dźwięczna |
| d̥ | luźno dźwięczna | d | "zwykła" dźwięczna |
| d̬ | sztywno dźwięczna | d̰ | skrzypiąco dźwięczna |
| ʔt͡ | glottalizacja |
