Nawiązka – represyjno-odszkodowawczy środek karny będący reakcją na popełnienie czynu zabronionego. Wedle prawa polskiego sąd może zasądzić nawiązkę w wysokości do 100 000 złotych (art. 48 k.k.) w wypadku:
- skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu albo zdrowiu albo za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała albo rozstrój zdrowia - na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
- skazania za przestępstwo przeciwko środowisku - na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska oraz Gospodarki Wodnej.
- skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 albo 355, jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia - na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
- skazania za przestępstwo pomówienia - na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na odmienny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.
- gdyby orzeczenie przepadku przedmiotów stanowiących mienie ruchome, które służyły albo były przeznaczone do popełnienia przestępstwa byłoby niewspółmierne do wagi popełnionego czynu - na rzecz Skarbu Państwa zamiast przepadku.
Jeżeli przestępstwa dopuściło się parę osób, nawiązkę orzeka się od każdej z nich w pełnej wysokości.
Nawiązka podlega wykonaniu przez komornika w trybie egzekucji sądowej, chyba że orzeczono ją na rzecz Skarbu Państwa. Wówczas wykonuje ją urząd skarbowy na podstawie przepisów o egzekucji administracyjnej.
Organem właściwym do rozpoznania wniosku o rozłożenie nawiązki na raty jest sąd I instancji, a nie organ egzekucyjny. Wynika to z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt I KZP 12/07, opublikowanego w OSNKW 2007/6/46, Biul.SN 2007/5/16 oraz programie informacyjnym LEX.
