Nicolas Sarkozy
Data oraz miejsce urodzenia	28 stycznia 1955 Paryż
23. prezydent Republiki Francuskiej
Przynależność polityczna	Unia na rzecz Ruchu Ludowego
Okres urzędowania	od 16 maja 2007 do 15 maja 2012
Poprzednik	Jacques Chirac
Następca	François Hollande
Współksiążę Andory
Okres urzędowania	od 16 maja 2007 do 15 maja 2012
Poprzednik	Jacques Chirac
Następca	François Hollande
Przewodniczący Rady Europejskiej
Okres urzędowania	od 1 lipca 2008 do 31 grudnia 2008
Poprzednik	Janez Janša
Następca	Mirek Topolánek
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Sarkozy podczas konwencji wyborczej, kwiecień 2007

Nicolas Sarkozy oraz Luiz Inácio Lula da Silva, 2009

Nicolas Sarkozy oraz Condoleezza Rice, 2007

Nicolas Sarkozy (wym. [nikɔla saʁkɔzi] ^?/i; ur. 28 stycznia 1955 w Paryżu jako Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa) – francuski polityk, w latach 2007–2012 prezydent Republiki Francuskiej oraz z urzędu współksiążę Andory, w latach 2004–2007 przewodniczący Unii na rzecz Ruchu Ludowego, były minister w kilku rządach, deputowany oraz poseł do Parlamentu Europejskiego.

Pochodzenie oraz wykształcenie

Syn węgierskiego imigranta, Pála Sárközy de Nagy-Bócsa oraz Andrée Mallah. Dziadek ze strony matki pochodził z rodziny greckich Żydów, przeszedł już we Francji na katolicyzm^[1].

Pál Sárközy wywodził się ze szlacheckiego rodu, posiadającego majątki ziemskie w miejscowości Alattyán (około 90 km od Budapesztu)^[2]. Po zakończeniu II wojny światowej, w obawie przed represjami ze strony komunistów wyemigrował początkowo do Niemiec^[3]. W 1959 rodzice Nicolasa Sarkozy’ego rozstali się, jego matka wraz z dziećmi wróciła do swojego ojca, będącego wówczas znanym paryskim lekarzem^[1]. W 1973 rodzina przeniosła się do Neuilly-sur-Seine^[4].

Nicolas Sarkozy stał się wychowany w tradycji katolickiej^[5]. Ukończył prywatną katolicką szkołę średnią Cours Saint-Louis de Monceau w Paryżu. Został absolwentem prawa na Université Paris X Nanterre oraz po zdaniu egzaminu państwowego stał się prawnikiem specjalizującym się we francuskim prawie gospodarczym. Studiował także nauki polityczne w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu (Sciences Po).

Kariera polityczna

Działalność do 2007

W wieku 22 lat stał się najmłodszym członkiem rady miejskiej miasta Neuilly-sur-Seine. Mandat radnego tej miejscowości sprawował nieprzerwanie przez 30 lat. W 1983 wybrano go na urząd mera Neuilly-sur-Seine. Burmistrzem tej miejscowości był do 2002. W administracji terytorialnej pełnił także funkcje radnego rady generalnej departamentu Hauts-de-Seine (1985–1988, 2004–2007), w tym jej wiceprzewodniczącego (1986–1988). Od 1983 do 1988 był radnym regionalnym Île-de-France^[6].

Od końca lat 70. pełnił kierownicze funkcje w gaullistowskim Zgromadzeniu na rzecz Republiki. Był przewodniczącym młodzieżowego komitetu wsparcia Jacques’a Chiraca, członkiem komitetu centralnego RPR, sekretarzem krajowym ds. młodzieży, koordynatorem w wyborach europejskich, zastępcą sekretarza generalnego.

W 1988 po raz pierwszy uzyskał mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego z 6. okręgu wyborczego departamentu Hauts-de-Seine. Do niższej izby francuskiego parlamentu skutecznie kandydował w kolejnych wyborach, zasiadając w nim do 2005 (z przerwami na czas pełnienia funkcji rządowych)^[7].

29 marca 1993 wszedł w skład rządu Édouarda Balladura jako minister ds. budżetu oraz rzecznik prasowy rządu. Od 19 lipca 1994 był równocześnie ministrem łączności^[6]. W wyborach prezydenckich w 1995 poparł kandydaturę urzędującego premiera (był szefem jego sztabu wyborczego oraz rzecznikiem prasowym), chociaż RPR wysunął paryskiego mera oraz swojego lidera, Jacques’a Chiraca. Po zwycięstwie tego ostatniego Nicolas Sarkozy odszedł z administracji rządowej.

W 1998 stał się sekretarzem generalnym Zgromadzenia na rzecz Republiki. W 1999 był liderem listy RPR-Demokracji Liberalnej w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Mandat europosła sprawował przez niespełna dwa miesiące, należąc do grupy EPP-ED^[8]. Po dymisji Philippe’a Séguina w tym samym roku pełnił obowiązki przewodniczącego RPR^[9].

W 2002 po reelekcji Jacques’a Chiraca wyborach prezydenckich, 7 maja tego samego roku stał się mianowany ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Jean-Pierre’a Raffarina. Zaangażował się w założenie Unii na rzecz Większości Prezydenckiej, przekształconej w Unię na rzecz Ruchu Ludowego. 31 marca 2004, po reorganizacji gabinetu, objął urząd ministra stanu oraz równocześnie ministra ekonomii, finansów oraz przemysłu.

Po dymisji Alaina Juppé z kierowania ludowcami, na nadzwyczajnym kongresie Nicolas Sarkozy uzyskał ponad 85% głosów, obejmując stanowisko przewodniczącego 28 listopada 2004^[10]. Dzień później zrezygnował ze stanowiska ministra, a 13 marca 2005 powrócił do sprawowania mandatu poselskiego.

31 maja 2005 powrócił do rządu. W nowo utworzonym gabinecie Dominique'a de Villepin stał się ministrem stanu oraz ministrem spraw wewnętrznych.

Wybory prezydenckie 2007

14 stycznia 2007 członkowie Unii na rzecz Ruchu Ludowego zadecydowali większością 98,1% głosów, że to Nicolas Sarkozy zostanie jej wyłącznym kandydatem w wyborach prezydenckich w tym samym roku^[10].

26 marca 2007 Nicolas Sarkozy zrezygnował z zajmowanych funkcji rządowych celem poświęcenia się udziałowi w kampanii prezydenckiej. 22 kwietnia 2007 wygrał pierwszą turę wyborów z wynikiem 31,11%. Przed drugą turą spośród konkurentów stał się poparty zaledwie przez Philippe’a de Villiers. Nie uzyskał poparcia ze strony lidera Unii na rzecz Demokracji Francuskiej, François Bayrou (który zajął 3. miejsce w głosowaniu), jednak za jego kandydaturą publicznie opowiedziała się przeważajaca ilość deputowanych UDF. Wedle ujawnionego w 2012 dokumentu jego kampanię miał rzekomo wesprzeć kwotą 50 mln euro ówczesny rząd libijski^[11].

W drugiej turze 6 maja 2007 Nicolas Sarkozy pokonał kandydatkę Partii Socjalistycznej, Ségolène Royal, uzyskując ponad 53% głosów. Uroczyste objęcie urzędu Prezydenta Republiki Francuskiej na pięcioletnią kadencję odbyło się 16 maja 2007.

Prezydentura

Polityka krajowa

Dwa dni po wyborach Nicolas Sarkozy mianował François Fillona na stanowisko premiera. W nowym rządzie 6 na 15 tek ministerialnych objęły kobiety. Ministrem spraw zagranicznych stał się socjalista Bernard Kouchner, ministrem obrony Hervé Morin (lider wspierającej prezydenta partii Nowe Centrum), ministrem spraw wewnętrznych była minister obrony, Michèle Alliot-Marie, ministrem stanu były premier, Alain Juppé. Po wygranych przez UMP oraz jej sojuszników wyborach parlamentarnych w tym samym roku, zaprzysiągł drugi gabinet tego samego premiera z niewielkimi zmianami w składzie. W grudniu 2007 przywołał „chrześcijańskie korzenie Francji” w słynnym przemówieniu w Bazylice św. Jana na Lateranie w Rzymie (prezydent Francji jako sukcesor królów Francji jest kanonikiem honorowym Bazyliki).

W ciągu pierwszego roku przeprowadził ponad 50 reform. Krytykowany za niedobór powagi oraz arbitralny styl rządzenia, w przemówieniu z kwietnia 2008 zadeklarował kontynuowanie zmian w gospodarce^[12]. Łącznie jego zaplecze w tym samym roku opracowało pakiet 300 ustaw, zakładających prywatyzację, ograniczenie biurokracji oraz obniżenie składek ubezpieczeniowych. W lipcu 2008 parlament francuski przyjął ustawę wprowadzającą elastyczne rozwiązania w zakresie czasu pracy^[13].

Polityka zagraniczna

Nicolas Sarkozy podczas wizyty w Sejmie, 28 maja 2008

W przemówieniu dotyczącym polityki zagranicznej Francji wygłoszonym 27 sierpnia 2007 zaproponował powołanie „komitetu mędrców”. Tematem pracy tej grupy miała być przyszłość Europy w latach 2020–2030. Poparł także rozszerzenie grupy G8 do G13 poprzez dołączenie Chin, Indii, Meksyku, Brazylii oraz RPA. Doprowadził do powrotu Francji do struktur wojskowych NATO^[14].

Nicolas Sarkozy trzeba do przeciwników akcesji Turcji do Unii Europejskiej^[15]. Opowiada się równocześnie za koncepcją Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, która byłaby stowarzyszona z Unią Europejską, a w jej skład wchodziłyby państwa basenu Morza Śródziemnego.

Tuż po wyborach prezydenckich brał udział w negocjacjach unijno-libijskich w sprawie uwolnienia bułgarskich pielęgniarek. Po sukcesie rokowań, złożył wizytę w Libii, gdzie podpisał umowy gospodarcze z przywódcą tego państwa, Muammarem al-Kaddafim.

Wybory prezydenckie 2012

W 2012 Nicolas Sarkozy ogłosił, że będzie się ubiegał o reelekcję w wyborach prezydenckich rozpisanych na 22 kwietnia oraz 6 maja 2012. Wystartował pod hasłem La France Forte ("Silna Francja"), uzyskał poparcie ze strony Angeli Merkel oraz Davida Camerona.

Nicolas Sarkozy w czasie pierwszej kadencji tracił na popularności, stając się jednym z najmniej popularnych prezydentów V Republiki. Postrzegany jest jako "prezydent bogatych", wypomina mu się obniżenie podatków dla najbogatszych Francuzów oraz to, że zwycięstwo wyborcze w 2007 świętował w ekskluzywnej paryskiej restauracji Fouquet's z zamożnymi biznesmenami^[16]. Krytykowano jego upodobanie do blichtru oraz epatowanie swoim życiem prywatnym.

W pierwszej turze ubiegający się o reelekcję prezydent zajął drugie miejsce. Otrzymał około 9,75 miliona głosów (27,18%), przechodząc do drugiej tury głosowania, w której przegrał z wynikiem ponad 48% głosów z kandydatem socjalistów, którym był François Hollande^[17][18]. Stał się tym samym drugim prezydentem V Republiki (pierwszym był urzędujący siedem lat Valéry Giscard d'Estaing), który nie uzyskał reelekcji na drugą kadencję.

Życie prywatne

Nicolas Sarkozy z żoną, Carlą Bruni

Pierwszą żoną Nicolasa Sarkozy’ego była od 1982 do 1992 Marie-Dominique Culioli, z którą ma dwóch synów. W 1996 ożenił się z Cécilią Ciganer-Albéniz^[19], z którą także ma syna. W 2007 stał się pomiędzy nimi orzeczony rozwód.

2 lutego 2008 Nicolas Sarkozy zawarł związek małżeński z byłą modelką włoską Carlą Bruni^[20]. Stał się pierwszym w historii Republiki Francuskiej prezydentem, biorącym ślub w trakcie sprawowania urzędu. 19 października 2011 urodziła się ich córka^[21].

Przypisy

Bibliografia

• Profile: Nicolas Sarkozy (ang.). bbc.co.uk, 26 lipca 2009. [dostęp 27 listopada 2010].
• Nota biograficzna na stronie Prezydenta Republiki Francuskiej (fr.). [dostęp 27 listopada 2010].

Linki zewnętrzne

• Blog Nicolasa Sarkozy’ego (fr.). [dostęp 27 listopada 2010].
• Antoni Heba: Program wyborczy Nicolasa Sarkozy’ego. psz.pl, 2 maja 2007. [dostęp 27 listopada 2010].

p • d • e Rząd Édouarda Balladura, 1993-1995 W dniu powstania Michèle Alliot-Marie • Edmond Alphandéry • Édouard Balladur • François Bayrou • Bernard Bosson • Alain Carignon • Hervé de Charette • François Fillon • Michel Giraud • Alain Juppé • François Léotard • Gérard Longuet • Alain Madelin • Pierre Méhaignerie • Philippe Mestre • Charles Pasqua • Dominique Perben • Jean Puech • André Rossinot • Michel Roussin • Nicolas Sarkozy • Jacques Toubon • Simone Veil Późniejsi członkowie rządu Bernard Debré • José Rossi

p • d • e Pierwszy (maj 2002 – czerwiec 2002) oraz drugi (czerwiec 2002 – marzec 2004) rząd Jean-Pierre'a Raffarina W dniu powstania Jean-Jacques Aillagon • Michèle Alliot-Marie • Roselyne Bachelot • Jean-Paul Delevoye • Luc Ferry • François Fillon • Hervé Gaymard • Brigitte Girardin • Jean-François Lamour • Jean-François Mattei • François Mer • Dominique Perben • Jean-Pierre Raffarin • Gilles de Robien • Nicolas Sarkozy • Dominique de Villepin

p • d • e Trzeci rząd Jean-Pierre'a Raffarina, 2004-2005 W dniu powstania Michèle Alliot-Marie • Nicole Ameline • Michel Barnier • Jean-Louis Borloo • Renaud Donnedieu de Vabres • Philippe Douste-Blazy • Renaud Dutreil • François Fillon • Hervé Gaymard • Brigitte Girardin • Jean-François Lamour • Serge Lepeltier • Dominique Perben • Jean-Pierre Raffarin • Gilles de Robien • Marie-Josée Roig • Nicolas Sarkozy • Dominique de Villepin Późniejsi członkowie rządu Thierry Breton • Dominique Bussereau