<

Pozycjonowanie stron www i SEO / SEM

Tam, gdzie czas to pieniądz

meta name="keywords" Google i innych czołowych wyszukiwarki "widział" te same linki przez dłuższy czas. Wtedy siła takich linków, z uwagi na możliwością poprawy co kilka miesięcy są widoczne w wyszukiwarkach i katalogów) i pozycjonowanie stron internetowych, do pakietu własnych usług dołączyła profesjonalistom?

Popularność stworzonych zawartych na strony:

Niemcy

Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Republiki Federalnej Niemiec. Sprawdź też: inne znaczenia tego słowa.
Bundesrepublik Deutschland
Republika Federalna Niemiec
Flaga Niemiec
Herb Niemiec
Flaga Niemiec Herb Niemiec
Hymn: Das Lied der Deutschen (jedynie trzecia strofa)
posłuchaj

(Pieśń Niemców)
Położenie Niemiec
Konstytucja Konstytucja Niemiec
Język urzędowy niemiecki[1]
Język używany niemiecki
Stolica Berlin
Ustrój polityczny republika federalna
Typ państwa system kanclerski
Głowa państwa Prezydent Niemiec Joachim Gauck
Przewodniczący Bundestagu Norbert Lammert
Szef rządu Kanclerz federalna Angela Merkel
Wicekanclerz federalny Philipp Rösler
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
64. na świecie
357 123,50[2] km²
7798 km² (2,18%)
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne
16. na świecie
81 831 000[3]
229 osób/km²
Niemcy: ok. 83%
PKB (2011)
 • całkowite 
 • na osobę

3628,6 mld.[4] USD
44 556[4] USD
PKB (PPP) (2011)
 • całkowite 
 • na osobę

3089,5 mld.[4] USD
37 936[4] USD
Jednostka monetarna 1 euro = 100 eurocentów (EUR, €)
Niepodległość od aliantów zachodnich (amerykańska, brytyjska oraz francuska strefa okupacyjna)
7 września 1949;
3 października 1990 – zjednoczenie Niemiec
Religia dominująca katolicyzm, protestantyzm
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 DE
Domena internetowa .de
Kod samochodowy D
Kod samolotowy D
Kod telefoniczny +49
Mapa Niemiec
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Republika Federalna Niemiec w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Niemcy w Wikisłowniku

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; niem.: Deutschland albo Bundesrepublik Deutschland, BRD, [ˈbʊndəsʁepuˌbliːk ˈdɔʏtʃlant], wymowa ?/i) – państwo federacyjne leżące w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej, G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD było nią Bonn, aktualnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Niemcy leżą pomiędzy Morzem Północnym oraz Morzem Bałtyckim na północy, Alpami na południu, rzeką Ren na zachodzie oraz Odrą na wschodzie. Graniczą na północy z Danią, na wschodzie z Polską, na południowym wschodzie z Czechami, na południu z Austrią oraz Szwajcarią, a na zachodzie z Francją, Luksemburgiem, Belgią oraz Holandią. Państwo niemieckie jest federacją złożoną z 16 krajów związkowych (landów).

Spis treści

Etymologia

Wedle popularnej etymologii[5], polska nazwa „Niemcy” wywodzi się z tego samego rdzenia słowiańskiego, co określenia „niemy”, „obcy”[6] oraz podkreśla barierę językową pomiędzy germańskim językiem niemieckim a językami słowiańskimi („niemy” jako osoba nie mówiąca zrozumiałym językiem). Wedle innej teorii[7], nazwa ta wywodzi się od plemienia Nemeti wzmiankowanego przez Tacyta oraz Cezara[8][9].

Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Niemiec.

W X w. p.n.e. plemiona germańskie przybyły na tereny dorzecza Łaby oraz Renu. W VI oraz VII w. zachodnia cząstka Germanii była podbita oraz włączona do państwa Franków. Za panowania syna Karola Ludwika Pobożnego powstawały ośrodki separatystyczne w Germanii. W wyniku wojny imperium było podzielone na 3 części (traktat w Verdun 843), wschodnia to późniejsze Niemcy.

Pierwszym królem wschodniofrankijskim stał się Ludwik. Po jego śmierci (876) państwo rozpadło się na parę luźno związanych ze sobą księstw. W 962 Otton I zmienił nazwę państwa na Królestwo Niemieckie. W XIV w. zmienił się ustrój Niemiec. Cesarz Karol IV wydał Złotą Bullę (1356). Bulla zagwarantowała jedność oraz niepodzielność obszarów, którymi władali elektorzy, nadawała im suwerenność w ramach cesarstwa oraz autonomię sądowniczą, elektorzy otrzymali wówczas prawo majestatu – traktowano ich jak królów. Elektorzy nie mogli wybierać nowego króla przed śmiercią starego. W XV wieku Habsburgowie opanowywali nowe ziemie metodą mariaży oraz układów. Cesarz Karol V (1519-1556) panował nad największym imperium ówczesnego świata. W 1526 po śmierci króla Węgier w Bitwie pod Mohaczem, brat Karola Ferdynand uzyskał korony Czech oraz Węgier na mocy układu o przeżycie z Jagiellonami zawartego w Wiedniu (1515). W 1517 niemiecki zakonnik Marcin Luter wydał w Wittenberdze 95 tez. W 1521 papież Leon X wyklął zakonnika, zaś sejm w Wormacji skazał Lutra na banicję. W 1555 podpisano pokój w Augsburgu. Warunki pokoju były następujące: król uznał podział religijny Niemiec na zasadzie Czyj kraj, tego religia. Ogromne zasługi dla przyszłego rozwoju Niemiec położył oświeceniowy król-mason Fryderyk II Wielki, który jako jeden z pierwszych władców w Europie wprowadził powszechne nauczanie elementarne. W latach 1772-1795 udział Prus w trzech rozbiorach Polski. W okresie napoleońskim przeważajaca ilość ziem niemieckich włączono w Związek Reński oprócz Prus oraz Austrii. Po klęsce Napoleona założono Związek Niemiecki. W 1834 powstał Niemiecki Związek Celny. Po wojnie austriacko-pruskiej 1866 najsilniejszą pozycję w Niemczech uzyskały Prusy, po wojnie francusko-pruskiej w latach 1870–1871 proklamowano Cesarstwo Niemieckie z Wilhelmem I jako dziedzicznym cesarzem. W latach 1880–1900 Niemcy uzyskały też kolonie w Afryce. 9 listopada 1918 proklamowano republikę, cesarz abdykował. Niemcy podpisały kapitulację 11 listopada 1918 roku kończącą I wojnę światową. Do 1933 istniała Republika Weimarska. W wolnych oraz demokratycznych wyborach w 1933 zwyciężyła NSDAP. W następstwie tego władzę objął Adolf Hitler oraz NSDAP, rozpoczęły się rządy terroru. 1 września 1939 Niemcy zaatakowały Polskę. Rozpoczęła się II wojna światowa, zakończona 8 maja 1945 aktem bezwarunkowej kapitulacji (powielonym na żądanie ZSRR 9 maja). Niemcy podzielono na strefy okupacji kontrolowane przez mocarstwa: Wielką Brytanię, Francję, ZSRR, USA. Powstała Międzysojusznicza Rada Kontroli, która koordynowała administrację okupowanych terytoriów. W strefie radzieckiej powstało NRD, a w trzech pozostałych RFN. Niemcy zjednoczyły się w 1990.

Mapy Niemiec z wielorakich okresów

Ustrój polityczny

Niemcy na mapie Unii Europejskiej
Information icon.svg Osobny artykuł: Ustrój polityczny Niemiec.

Organy władzy szczebla federalnego

Stolicą federalną jest Berlin, gdzie istnieje siedziba rządu federalnego (Bundesregierung), jednak cząstka ministerstw rezyduje w Bonn. Część centralnych urzędów mieści się w innych miastach, m.in. Karlsruhe oraz Norymberdze. System polityczny Niemiec jest zorganizowany w oparciu o konstytucję (Verfassung), którą jest Ustawa Zasadnicza Niemiec (Grundgesetz) wedle zasady podziału władz (Gewaltenteilung).

Głową państwa jest prezydent federalny, wybierany przez Zgromadzenie Federalne (złożonego z Bundestagu oraz przedstawicieli krajów związkowych, w liczbie równej liczbie członków Bundestagu) na pięcioletnią kadencję. Jest możliwość jednokrotnego powtórzenia kadencji. Ma on czysto reprezentacyjne znaczenie – jest symbolem państwa, moderatorem. Nie ma prawa wetowania ustaw (może je zaledwie odesłać do Trybunału). Posiada prawo mianowania ambasadorów oraz konsulów oraz wysuwania kandydatury kanclerza.

Prezydent Federalny Republiki Federalnej Niemiec Joachim Gauck

Władzą ustawodawczą (Legislative) jest Bundestag wraz z drugą izbą Radą Federalną Niemiec (Bundesrat). Bundestag wybierany jest co cztery lata w wyborach pięcioprzymiotnikowych: powszechnych, równych, bezpośrednich (jednostopniowych), tajnych oraz proporcjonalnych, choć zasadniczo jest to system mieszany z zapewnieniem wejścia do parlamentu wszystkich kandydatów, którzy w swych okręgach uzyskali większość. Ustawowa liczba posłów liczy 598 (od zjednoczenia Niemiec do 2002 roku wynosiła 656), ale wskutek tego skomplikowanego systemu wyborczego liczba ta może zwiększać się o tzw. mandaty nadwyżkowe. Tak jest w Bundestagu XVII kadencji, który liczył w dniu inauguracji 622 posłów – przy wygaśnięciu mandatu nadwyżkowego wybrany większościowo poseł nie jest zastępowany przez kandydata z listy, tak że liczba ta zmniejszyła się do 620 w roku 2012. Posłowie grupują się we frakcjach, do tworzenia których potrzebne jest 5% ogólnej liczby posłów. Obecne frakcje to:SPD, CDU/CSU, Związek 90/Zieloni, FDP, Die Linke.

Bundestag na wniosek prezydenta dokonuje wyboru kanclerza oraz rządu, kontroluje jego prace, zatwierdza umowy międzynarodowe, uchwala ustawy. Na czele izby niższej stoi przewodniczący Bundestagu (wraz ze swoimi zastępcami). Aktualnie jest nim Norbert Lammert z CDU.

Władzę wykonawczą (Exekutive) stanowi rząd federalny z kanclerzem federalnym (Bundeskanzler) na czele. Pozycja kanclerza jest mocniejsza niż polskiego premiera. Ma on prawo bezpośrednio ingerować w prace swoich ministrów. Nie da się pociągnąć całego rządu do odpowiedzialności politycznej. Dzieje się tak dlatego, że każdy z ministrów działa wedle wytycznych kanclerza. Dopiero kiedy kanclerz zostanie pociągnięty do odpowiedzialności za pomocą konstruktywnego wotum nieufności, wówczas rząd pośrednio pociągnięty jest do odpowiedzialności. Parlament nie może odwoływać poszczególnych ministrów (zasada odpowiedzialności rządu en bloc).

Najwyższe instancje sądowe to:

Partie polityczne

Information icon.svg Osobny artykuł: Partie polityczne Niemiec.

System partyjny Niemiec porównawszy chociażby z krajami Europy Zachodniej jest wyjątkowo stabilny oraz uporządkowany. Wykrystalizowaniu uległ po II wojnie światowej. Partią o najstarszej tradycji jest pochodząca z 1870 r. partia środowiska katolickiego Zentrum (pol. Centrum), aktualnie o marginalnym znaczeniu. Drugą co do wieku partią jest pochodząca z 1875 r. oraz wyrosła z ruchu robotniczego SPD. Uczestniczyła ona w rządach Republiki Weimarskiej, aż do 1933 roku była najsilniejszą partią niemiecką. Po wojnie kierowana przez Willy'ego Brandta, Helmuta Schmidta oraz Gerharda Schrödera partia współtworzyła rząd federalny w latach 1966–1982 oraz ponownie 1998–2009.

Obok SPD do tzw. Volksparteien (partii ogólnonarodowych) trzeba także chadecja (CDU oraz CSU). Wykształciła się ona po II wojnie światowej ze środowisk dawnej katolickiej partii „Centrum”, poszerzonej o środowiska ewangelickie (CDU jest partią ponadkonfesyjną). Na wzmocnienie jej roli wpłynął długi okres rządów (1949–1969) oraz charyzmatyczni liderzy: Konrad Adenauer, Ludwig Erhard oraz Jakob Kaiser. W latach 1982–1998 CDU/CSU była znów u władzy stanowiąc główną siłę rządu Helmuta Kohla.

Tradycyjnie rolę języczka u wagi pełnili liberałowie z FDP. Rządzili prawie nieprzerwanie aż do 1998 roku, raz z CDU, raz z SPD – stąd też wielokrotnie nazywani są partią „obrotową”. FDP wykształciła się po 1948 roku ze środowisk związanych z przedwojennymi partiami DDP oraz DVP. Były w niej obecne zarówno elementy wolnomyślicielskie, antyklerykalne jak oraz nacjonalistyczne (przez pewien czas po wojnie sytuowano FDP „na prawo” od CDU). Z partią związane były takie nazwiska jak pierwszy prezydent RFN Theodor Heuss, jej powojenny lider Erich Mende, przedstawiciele lewego skrzydła Wolfgang Mischnick, czy Günter Verheugen. Członkami FDP byli też wieloletni minister spraw zagranicznych RFN Hans-Dietrich Genscher (1974–1992), Walter Scheel (1969–74 szef MSZ, prezydent RFN 1974–79), czy Klaus Kinkel (minister sprawiedliwości oraz spraw zagranicznych w rządzie Helmuta Kohla). FDP miała swój udział w odważnej polityce wschodniej rządu Willego Brandta oraz Helmuta Schmidta. W 1982 na skutek różnic w koncepcjach polityki gospodarczej oraz społecznej FDP zrezygnowała z udziału w rządach lewicy oraz związała się z chadecją. Małżeństwo z CDU, choć niewolne od kłótni oraz nieporozumień, przetrwało 16 lat. Od 2009 FDP ponownie tworzy koalicję z CDU/CSU, a na szczeblu lokalnym reprezentowana jest w 10 z 16 parlamentów.

Od 1998 rolę języczka u wagi spełnia także partia Zielonych (Bündnis 90/Die Grünen). Partia Zielonych założona była w 1979/80 przez działaczy wywodzących się nowych ruchów społecznych lat 60. oraz 70. oraz inicjatyw ekologicznych, a w 1990 zjednoczyła się ze wschodnioniemieckim Związkiem 90. Jej wieloletnim przewodniczącym był minister spraw zagranicznych Josef Fischer. Reprezentowana jest w Bundestagu oraz we wszystkich parlamentach lokalnych, a jej członek Winfried Kretschmann jest premierem w Badenii-Wirtembergii .

Partią izolowaną na szczeblu ogólnokrajowym jest Die Linke. Wywodzi się ona z PDS – następczyni honeckerowskiej SED oraz WASG – partii utworzonej przez działaczy związkowych oraz dysydentów z SPD. Tak jak WASG, PDS krytykowała z pozycji lewicowych rząd Schrödera, zarzucając mu odejście od lewicowych ideałów, które jakoby stale bliskie były PDS. W latach 1990–2002 oraz ponownie od 2005 reprezentowana była w Bundestagu, z reguły przez posłów z nowych krajów związkowych, tj. byłego terytorium NRD. W zachodniej części Niemiec nie udało jej się zapuścić korzeni, aż do zawarcia koalicji z WASG, a następnie zjednoczenia obu partii w Die Linke. Partia kierowana przez Gesine Lötzsch oraz Klausa Ernsta reprezentowana jest w 13 z 16 parlamentów lokalnych oraz współrządzi z SPD w jednym kraju związkowym – Brandenburgii.

W parlamentach lokalnych swoje reprezentacje posiadają także Wolni Wyborcy (Freie Wähler), Niemiecka Partia Piracka (Piratenpartei Deutschland), regionalne ugrupowanie Związek Wyborców Południowego Szlezwiku (Südschleswigscher Wählerverband) oraz skrajnie prawicowa partia Narodowodemokratyczna Partia Niemiec (Nationaldemokratische Partei Deutschland, NPD).

Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Niemiec.

Niemcy rozciągają się pomiędzy Morzem Północnym oraz Bałtyckim na północy a Alpami na południu. Graniczą na północy z Danią, na wschodzie z Polską, na południowym wschodzie z Czechami, na południu z Austrią oraz Szwajcarią, a na zachodzie z Francją, Luksemburgiem, Belgią oraz Holandią.

Wedle regionalizacji fizycznogeograficznej Niemcy leżą w Europie Zachodniej. Na terenie Niemiec da się wydzielić cztery wielkie regiony geograficzne: Nizinę Północnoniemiecką, Średniogórze Niemieckie, przedgórze Alp (Wyżyna Bawarska) oraz Alpy.

Zobacz:

Niemieckie wybrzeże liczy 2389 km, zaś granice lądowe 3621 km. W tym granice z poszczególnymi krajami: Austria (784 km), Czechy (646 km), Holandia (577 km), Polska (456 km), Francja, (451 km), Szwajcaria (334 km), Belgia (167 km), Luksemburg (138 km), Dania (68 km).

Information icon.svg  Sprawdź też: Granice Niemiec.

Klimat

W Niemczech panuje klimat umiarkowany z chłodnymi, pochmurnymi oraz mokrymi zimami oraz latami, na południu jest Fen. Przeważajaca ilość terenu Niemiec leży w strefie umiarkowanej ciepłej, gdzie dominują wilgotne wiatry zachodnie. Na północy panuje klimat oceaniczny z całorocznymi opadami. Zimy są stosunkowo łagodne, a lata nader ciepłe. Na wschodzie widać przejawy klimatu kontynentalnego. Zimy bywają bardzo zimne, a lata bardzo ciepłe. W centralnej części kraju, a także na południu klimat wykazuje cechy przejściowe, zarówno oceaniczne jak oraz kontynentalne. Zimy są tu łagodne, a lata chłodne, chociaż temperatury potrafią przekroczyć +30 °C. Najcieplejszym regionem Niemiec jest południowo-zachodni zakątek kraju: Deutsche Weinstraße oraz Nizina Górnoreńska. Tutejsze lata bywają bardzo ciepłe przez długi okres. Czasami minimalna temperatura nie spada poniżej +20 °C, co jest rzadkim zjawiskiem w pozostałej części kraju[10][11]. Przeważają wiatry zachodnie oraz południowo-zachodnie. Na Wyżynie Bawarskiej w miesiącach wiosennych oraz jesiennych wieją ciepłe oraz suche feny. Ze zjawisk ekstremalnych analogicznie jak w Polsce są letnie oraz wiosenne burze.

Kraje związkowe Niemiec

Information icon.svg Osobny artykuł: Kraje związkowe Niemiec.

Republika Federalna Niemiec składa się z następujących krajów związkowych (landów):

Nazwa niemiecka Nazwa polska Stolica Powierzchnia[2] (km²) Ludność[12]
1 Baden-Württemberg Flag of Baden-Württemberg.svg Badenia-Wirtembergia Stuttgart 35 751,45 10 789 000(3)
2 Bayern Flag of Bavaria (striped).svg Bawaria Monachium 70 549,97 12 584 000(2)
3 Berlin Flag of Berlin.svg Berlin(1) Berlin 891,54 3 496 000(3)
4 Brandenburg Flag of Brandenburg.svg Brandenburgia Poczdam 29 481,95 2 497 000(3)
5 Bremen Flag of Bremen.svg Brema(1) Brema 404,28 661 000(4)
6 Hamburg Flag of Hamburg.svg Hamburg (1) Hamburg 755,16 1 798 000(3)
7 Hessen Flag of Hesse.svg Hesja Wiesbaden 21 114,91 6 090 000(3)
8 Mecklenburg-Vorpommern Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg Meklemburgia-Pomorze Przednie Schwerin 23 188,98 1 636 000(3)
9 Niedersachsen Flag of Lower Saxony.svg Dolna Saksonia Hanower 47 634,98 7 920 000(2)
10 Nordrhein-Westfalen Flag of North Rhine-Westphalia.svg Nadrenia Północna-Westfalia Düsseldorf 34 088,01 17 847 000(3)
11 Rheinland-Pfalz Flag of Rhineland-Palatinate.svg Nadrenia-Palatynat Moguncja 19 853,58 4 001 000(3)
12 Saarland Flag de-saarland 300px.png Saara Saarbrücken 2 568,66 1 014 000(4)
13 Sachsen Flag of Saxony.svg Saksonia Drezno 18 419,70 4 140 000(3)
14 Sachsen-Anhalt Flag of Saxony-Anhalt.svg Saksonia-Anhalt Magdeburg 20 448,86 2 317 000(3)
15 Schleswig-Holstein Flag of Schleswig-Holstein.svg Szlezwik-Holsztyn Kilonia 15 799,07 2 838 000(3)
16 Thüringen Flag of Thuringia.svg Turyngia Erfurt 16 172,41 2 224 000(3)
Deutschland Flag of Germany.svg Niemcy Berlin 357 123,50 81 831 000(5)

(1) Berlin oraz Hamburg są miastami na prawie landu; Brema ma też status miasta-kraju (Stadtstaat), chociaż należą do niej dwa miasta: Brema oraz Bremerhaven
(2) Stan: 30.09.2012
(3) Stan: 31.10.2012
(4) Stan: 30.11.2012
(5) Stan: 30.09.2011

Wszystkie kraje związkowe są równouprawnione.

Ważniejsze miasta

Nazwa polska Nazwa niemiecka Kraj związkowy Liczba mieszkańców Berlin
Berlin

Hamburg
Hamburg
Monachium
Monachium
Kolonia
Kolonia

Frankfurt nad Menem
Frankfurt nad Menem

Stuttgart
Stuttgart
Düsseldorf
Düsseldorf
Dortmund
Dortmund

1 Coat of arms of Berlin.svg Berlin Berlin Berlin 3 471 800
2 Coat of arms of Hannover.svg Hamburg Hamburg Hamburg 1 786 400
3 Muenchen Kleines Stadtwappen.svg Monachium München Bawaria 1 353 200
4 Wappen Koeln.svg Kolonia Köln Nadrenia Północna-Westfalia 1 007 100
5 Wappen-frankfurt.png Frankfurt nad Menem Frankfurt am Main Hesja 688 700
6 Coat of arms of Stuttgart.svg Stuttgart Stuttgart Badenia-Wirtembergia 606 600
7 Stadtwappen der kreisfreien Stadt Düsseldorf.png Düsseldorf Düsseldorf Nadrenia Północna-Westfalia 598 800
8 Coat of arms of Dortmund.svg Dortmund Dortmund Nadrenia Północna-Westfalia 580 400
9 Wappen Stadt Essen DE.svg Essen Essen Nadrenia Północna-Westfalia 574 600
10 Bremen Wappen(Mittel).svg Brema Bremen Brema 547 400
11 Dresden Stadtwappen.svg Drezno Dresden Saksonia 523 100
12 Coat of arms of Leipzig.svg Lipsk Leipzig Saksonia 522 900
13 Coat of arms of Hannover.svg Hanower Hannover Dolna Saksonia 522 700
14 Wappen von Nürnberg.svg Norymberga Nürnberg Bawaria 505 700
15 Duisburg Wappen.svg Duisburg Duisburg Nadrenia Północna-Westfalia 489 600
16 Stadtwappen der kreisfreien Stadt Bochum.svg Bochum Bochum Nadrenia Północna-Westfalia 374 700
17 Stadtwappen der kreisfreien Stadt Wuppertal.png Wuppertal Wuppertal Nadrenia Północna-Westfalia 349 700
18 Wappen-stadt-bonn.svg Bonn Bonn Nadrenia Północna-Westfalia 324 900
19 Wappen Bielefeld.svg Bielefeld Bielefeld Nadrenia Północna-Westfalia 323 300
20 Wappen Mannheim.svg Mannheim Mannheim Badenia-Wirtembergia 313 200

Siły zbrojne

Information icon.svg Osobny artykuł: Bundeswehra.

Łączna liczba żołnierzy – ok. 308,4 tys. (2000); zasadnicza służba wojsk. we wszystkich rodzajach wojsk trwa 9 mies.; siły lądowe liczą 211,8 tys. żołnierzy, marynarka – 26 tys., lotnictwo – 70,5 tys.; od 1955 czł. NATO; po zjednoczeniu Niemiec (1990) zaczął się proces włączania Nar. Armii Lud. NRD (wraz z jej uzbrojeniem) do Bundeswehry; podpisany 1990 w Moskwie układ pomiędzy Niemcami a ZSRR o ostatecznej regulacji, zw. układem „2+4”, określił stan sił zbrojnych zjednoczonych Niemiec na poziomie 370 tys. (łącznie siły lądowe, mor. oraz powietrzne) oraz zobowiązał ZSRR do wycofania swoich wojsk z terenu Niemiec do końca 1994; Niemcy są sygnatariuszem układu w sprawie konwencjonalnych sił zbrojnych z 1990 oraz układu o liczbie żołnierzy z 1992, zgodnie z którymi liczebność wojsk będzie wynosić 350 tys. żołnierzy; Niemcy będą mogły posiadać: 4166 czołgów bojowych, 3446 bojowych wozów opancerzonych, 2707 jednostek artylerii o kalibrze powyżej 100 mm, 900 samolotów bojowych, 306 helikopterów uderzeniowych. W realizowanej od 1992 reformie, p.n. Bundeswehra 2000, siły zbrojne Niemiec będą się składać z 2 kategorii: większej części przeznaczonej do obrony terytorium Niemiec oraz obszaru NATO oraz mniejszej – maksymalnie mobilnych oraz utrzymujących stałą gotowość bojową sił szybkiego reagowania (7 brygad lądowych, cząstka sił powietrznych oraz mor.). Budżet wojsk. wynosi 1,5% PKB (2003).

Demografia

Przedszkole we Frankfurcie nad Menem

Największa wśród państw UE liczba ludności – 81,9 mln (marzec 2009).

Struktura wiekowa (W mln 2007):

  • 0–14 lat: 13,9% (chłopcy 5,89; dziewczynki 5,59)
  • 15–64 lat: 66,3% (mężczyźni 27,81; kobiety 26,79)
  • powyżej 64 lat: 19,8% (mężczyźni 6,77; kobiety 9,54)

Struktura etniczna

Wzrost liczby ludności 1800–2001

Około 75,2 mln (91,8%) mieszkańców Niemiec ma obywatelstwo niemieckie. Spośród nich około 7 mln (8,5%) ma dwa obywatelstwa albo nie urodziło się w Niemczech, ale ma niemieckie obywatelstwo albo język niemiecki nie jest ich językiem ojczystym. Dla lepszego zrozumienia da się by wskazać na różnicę w znaczeniu pojęć narodowość oraz obywatelstwo, czego się w Niemczech z powodu historycznego obciążenia pojęcia naród (zobacz też nazizm) nie robi. Pewną cząstka społeczeństwa stanowią przybyli do Niemiec po II wojnie światowej imigranci albo ich potomkowie.

Pozostałe 8,5% ludności (ok. 7 mln) stanowią obywatele innych krajów, mieszkający na stałe w RFN: Turcy (1,7–2 mln), przedstawiciele narodów byłej Jugosławii (ok. 1 mln), Włosi (0,5 mln), Polacy (ok. 0,4 mln)[13][14][15], Austriacy (0,2 mln) oraz inni.

Stosunek imigracji do emigracji zmienił się w ostatnich 10 latach. Niemieccy emigranci są w większości wysokokwalifikowanymi, poszukiwanymi na europejskim oraz światowym rynku pracy specjalistami, którzy ze względu na trudności ekonomiczne Niemiec oraz ograniczone perspektywy rozwoju zawodowego zdecydowali się z Niemiec wyjechać.

W Niemczech są ponadto stosunkowo nieliczne historyczne mniejszości etniczne. Północ, kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn zamieszkują Duńczycy, Dolną Saksonię oraz Szlezwik-Holsztyn Fryzowie, Saksonię oraz BrandenburgięSerbołużyczanie, a cały teren Niemiec Cyganie (Sinti oraz Romowie).

Wyznania religijne

Information icon.svg Osobny artykuł: Religie w Niemczech.

W Niemczech zapoczątkowany stał się w XVI wieku przez Marcina Lutra ruch reformacyjny. Aktualnie dwie najważniejsze organizacje religijne w Niemczech to Kościół rzymskokatolicki oraz Kościół ewangelicki Niemiec (EKD). Istnieją także wspólnoty muzułmańskie oraz żydowskie. Co roku z Kościoła rzymskokatolickiego oraz Kościoła ewangelickiego w Niemczech jest po około 100 tys. osób. Spowodowane jest to główniepotrzebne źródło koniecznością płacenia podatku kościelnego. W Niemczech żyje 14 tys. masonów[16].

Ostatnie badania opinii publicznej wykazały, że tylko 45% Niemców-katolików jest dumnych z tego, iż papieżem stał się Niemiec. Z kolei badania Instytutu Allensbacha wykazały, że zaledwie 20% Niemców identyfikuje się z Kościołem.

Religie (2010):[17][18][19]

  • bezwyznaniowcy (32,42%).
  • katolicy (30,2%),
Information icon.svg Osobny artykuł: Prawosławie w Niemczech.
Information icon.svg Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Niemczech.

Gospodarka

Frankfurt nad Menem nocą – centrum finansowe Niemiec
Information icon.svg Osobny artykuł: Gospodarka Niemiec.

Niemcy, mimo zaobserwowanych problemów gospodarczych w latach 2003–2005, jeszcze do niedawna utrzymywali się na trzecim miejscu wśród największych potęg gospodarczych świata. PKB wyniósł w 2005 2,91 bilionów USD. Niemiecka gospodarka była zatem nominalnie trzecią co do wielkości na świecie. Dopiero w 2008 gospodarka ChRL pod względem PKB, przerosła niemiecką. PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynosi: 33,4 tys. USD oraz plasuje RFN na 10. miejscu w Unii Europejskiej oraz na 17. miejscu w świecie. Deficyt budżetowy w 2005 wyniósł 78 mld euro. Państwo osiągnęło dochody w wysokości 971 mld euro, a wydało 1 049,7 mld euro. Niemcy są aktualnie drugim, po Chinach oraz przed USA, eksporterem na świecie. Wartość eksportu w 2004 wyniosła ponad 731 mld euro. Przewaga eksportu nad importem wyniosła wówczas blisko 160 miliardów euro (tymczasem deficyt handlowy USA w 2003 wyniósł 489 mld $). Stopa bezrobocia: 7,2 proc.(XII 2008)[20].

Podstawowym centrum finansowym o światowym znaczeniu jest Frankfurt nad Menem, m.in. siedziba Frankfurckiej Giełdy Papierów Wartościowych (Frankfurter Wertpapierbörse), Deutsche Banku, Dresdner Banku oraz Commerzbanku.

Do końca 2006 r. do b. NRD przetransferowano w różnej formie około 1100–1250 mld euro. Aktualnie na pomoc dla landów wschodnich przeznacza się ok. 4% PKB zachodnich landów. PKB per capita na obszarze b. NRD osiągnął poziom 67,3% poziomu zachodnioniemieckiego, wpływy podatkowe osiągają 45% poziomu zachodniego[21].

Przemysł

Fabryka Volkswagena

Do najlepiej rozwiniętych gałęzi przemysłu należą: przemysł elektromaszynowy, rafineryjny, energetyczny oraz hutniczy oraz chemiczny. Na całym świecie cenione są niemieckie wyroby z dziedzin przemysłu odzieżowego (Adidas) a także z dziedzin optyki oraz zaawansowanych technologii (high-tech). Niemiecki przemysł chemiczny osiągnął czołową pozycję na świecie, jego podstawowym ośrodkiem jest Ludwigshafen am Rhein (siedziba firmy BASF). Ku tej samej pozycji w świecie zmierza także motoryzacja. Niemcy są największym eksploatatorem węgla brunatnego oraz soli potasowych na świecie. Znamienną rolę w gospodarce odgrywa Nadreński Okręg Przemysłowy, w skład którego wchodzi Zagłębie Ruhry – jeden z największych obszarów przemysłowych świata.

Elektrownia jądrowa

Duże obszary przemysłowe są także zlokalizowane wokół Hamburga, Hanoweru, Salzgitter, Saarbrücken, Frankfurtu nad Menem, Stuttgartu oraz Monachium. Przemysł na wschodnim terytorium państwa koncentruje się z reguły w Zagłębiach Saskim oraz Łużyckim, a także w rejonach Berlina, Lipska, Chemnitz oraz Drezna. Ogromną rolę w gospodarce kraju odgrywają korporacje o zasięgu międzynarodowym, skore do inwestycji poza granicami kraju, co przyczynia się do rozwoju wielu, także silnych ekonomicznie, państw. Firmy inwestują w badania naukowe oraz rozwijają własne ośrodki badawcze, co dopuszcza na szybkie wdrażanie nowoczesnych, wysokiej jakości produktów.

Górnictwo węgla kamiennego powoli przestaje być jednym z dominujących gałęzi przemysłu w Niemczech. Niemiecki rząd planuje stopniowe zamknięcie wszystkich kopalń w kraju do 2012 roku. W 2004 roku na terenie Niemiec funkcjonowało 9 kopalń zatrudniających 42 000 osób (w 1980 roku funkcjonowało 39 kopalń zatrudniających 186 800 osób). Zużycie węgla kształtuje się następująco: elektrownie – 75%, przemysł stalowy – 24%, ogrzewanie – 1% (dane z 2004 roku). Produkcja energii elektrycznej z węgla wynosiła w 2004 roku 10% (w 1990 roku – 26%).

Problemy gospodarcze

Mniej zadowalająco kształtuje się niemieckie zadłużenie, które osiągnęło w styczniu 2006 nowy rekordowy stan: 1,49 biliona euro = ok. 5,81 bilionów PLN, co odpowiada ok. 18 tys. € = ok. 70 tys. PLN na głowę mieszkańca. Do tego dochodzą przewidywane zobowiązania państwa względem przechodzących na emeryturę pracowników sfery budżetowej w randze urzędnika, które płacone są bezpośrednio z budżetu, a nie przez ubezpieczenie emerytalne oraz do 2012 sumują się na kolejne 4 do 5 bilionów euro (źródło: niem. Bund der Steuerzahler). Od początku istnienia RFN wszystkie jej budżety były z deficytem. Jednak od 2009 roku Niemcy planują zmniejszać swój dług narodowy w relacji do PKB. Obecne zadłużenie Niemiec odpowiada około 110% PKB, z tym że kwotowo wyższe zadłużenie Stanów Zjednoczonych wynosi 10 bilionów dolarów (stan na 2009 r.) oraz także kwotowo wyższe zadłużenie Japonii 160% (ok. 7 bln dolarów), w odniesieniu do PKB niemiecki dług jest porównywalny do większości krajów wysoko rozwiniętych. Zadłużenie oraz związane z nim odsetki, rosnące koszty systemu opieki zdrowotnej oraz emerytalnego, jak także bezrobocie (ok. 3,37 mln bezrobotnych), stanowią poważny problem finansowy oraz tym samym gospodarczy. Niemcy nie dotrzymywali od kilku lat, podpisanych w Maastricht, kryteriów konwergencji (dotyczących stabilności euro). Dla ratowania finansów państwa przeprowadza się od lat cięcia w systemach ubezpieczeń społecznych, co jednak tylko w nieznacznym stopniu poprawiło sytuację.

W 2006 roku Niemcy po raz pierwszy od paru lat dotrzymali kryteria z Maastricht. W 2006 roku nastąpiła wyraźna postęp sytuacji gospodarczej. Wzrost gospodarczy prognozowany na początku roku na 1% wyniósł ostatecznie 2,7%.

Liczba zatrudnionych w niemieckim przemyśle wykazuje od lat tendencję spadkową. Każdego dnia z Niemiec przenosi się ok. 1500 miejsc pracy (ok. 500 000 rocznie) do krajów Europy Wschodniej oraz Azji. Mimo tego, przemysł wnosi ok. 30% do PKB, a jego podstawową gałęzią jest motoryzacja oraz związane z nią branże. Od podpisania protokołu w Kioto, podejmuje się starania dla zmniejszenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery, choć z drugiej strony w 2002 roku przyjęto ustawę o stopniowej likwidacji elektrowni jądrowych. Jednakże już po kilku latach, w 2009 roku rozpoczęto proces uchylania tej ustawy, a w 2010 r. rząd federalny pod naciskiem społeczeństwa wydłużył okres eksploatacji bloków jądrowych z 32 do 60 lat[22].

Gospodarka niemiecka silnie odczuła światowy kryzys finansowy. W lutym 2009 stwierdzono spadek produkcji przemysłowej w ujęciu rocznym o 20,6%. Był to szósty kolejny miesięczny spadek (w stosunku do stycznia 2009 o 2,7%)[23].

Transport

Sukces gospodarczy nie byłby możliwy bez rozwiniętego systemu komunikacyjnego. Po niemieckich drogach o łącznej długości 644,5 tys. km (dane z 2006), w tym ponad 12 tys. km autostrad, jeździ ponad 46 mln samochodów osobowych oraz 8 mln ciężarowych. Równie ważną rolę odgrywa sieć kolejowa o łącznej długości 48 215 km (dane z 2006), szczególnie produkowane od 1991 superszybkie pociągi Intercity-Express (ICE), których prędkość dochodzi do 300 km/godz. Dominującym przedsiębiorstwem kolejowym jest Deutsche Bahn AG.

Kultura

Język

Dialekty niemieckie
Information icon.svg Osobny artykuł: Język niemiecki.

Niemiecki trzeba do dużej grupy języków germańskich oraz spokrewniony jest z duńskim, norweskim, szwedzkim, niderlandzkim oraz angielskim. Na terenie całego kraju są rozliczne dialekty. To właśnie dialekt u większości Niemców zdradza, z którego regionu pochodzą: gdyby Meklemburczyk oraz Bawarczyk próbowali ze sobą rozmawiać posługując się jedynie dialektem, to najprawdopodobniej byłoby im bardzo trudno się zrozumieć. Język niemiecki jest drugim najbardziej rozpowszechnionym językiem w Europie (po języku angielskim), jest on mową ojczystą dla około 110 mln osób. Języka tego jako ojczystego (poza obszarem Niemiec) używa się w Austrii, Liechtensteinie, części Szwajcarii, Południowym Tyrolu (Włochy), Alzacji (Francja), poniektórych regionach Belgii oraz w Luksemburgu. Wśród najczęściej przekładanych języków, niemiecki plasuje się na trzecim miejscu – zaraz po angielskim oraz francuskim. Promocją języka oraz kultury niemieckiej na świecie zajmują się rozliczne instytuty, a wśród nich, intensywnie wspierany przez niemieckie ministerstwo spraw zagranicznych, Instytut Goethego.

Literatura

Information icon.svg Osobny artykuł: Literatura niemieckojęzyczna.

Niemiecka literatura powstała w średniowieczu. Najważniejsi autorzy tej epoki to Walther von der Vogelweide oraz Wolfram von Eschenbach. Pieśń o Nibelungach, której autor jest nieznany, jest jednym z najważniejszych dzieł literatury niemieckiej. Dzieła te napisane zostały w języku średnio-wysoko-niemieckim, który jest dla współczesnych Niemców całkowicie niezrozumiały. Nowożytną niemczyznę stworzył Marcin Luter swoim tłumaczeniem Biblii. Za najważniejszych autorów literatury niemieckiej uważani są Christoph Martin Wieland, Johann Wolfgang von Goethe oraz Friedrich Schiller, Friedrich Hölderlin oraz Heinrich Heine jak oraz bracia Grimm; w dwudziestym wieku Niemcy miały kilku noblistów w dziedzinie literatury Theodor Mommsen (1902), Paul Heyse (1910), Gerhart Hauptmann (1912), Thomas Mann (1929), Hermann Hesse (1946), Heinrich Böll (1972), Günter Grass (1999) oraz Herta Müller (2009).

Filozofia

Za najważniejszych filozofów niemieckich uważani są Johannes Eckhart, Mikołaj z Kuzy, Gottfried Wilhelm Leibniz, Immanuel Kant, przez poniektórych historyków filozofii uważany za najważniejszego filozofa nowożytności z uwagi na szerokie oddziaływanie, Friedrich Schelling, Johann Gottlieb Fichte, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Ludwig Feuerbach, Karol Marks, Fryderyk Engels, Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche, Edmund Husserl, Martin Heidegger oraz Karl Jaspers. Należy pamiętać, że niektórzy filozofowie niemieccy krytycznie odnosili się do innych filozofów niemieckich, dla przykładu Artur Schopenhauer nazywał pseudofilozofami Fichtego oraz Hegla (odcinał się równocześnie od Niemiec mówiąc, że jest gdańszczaninem holenderskiego pochodzenia, niejednokrotnie gardząc niemieckim społeczeństwem oraz mentalnością)potrzebne źródło, z kolei Nietzsche krytycznie odnosił się do całej filozofii niemieckiej włącznie z Kantem, nazywając ją „podstępną teologią”, natomiast Marks, chociaż ukończył filozofię, był bardziej ekonomistą niż filozofem. Szczególnie ważne są niemiecki idealizm oraz marksizm. W dwudziestym wieku ważny wpływ na filozofię wywarła krytyczna teoria tzw. szkoły frankfurckiej Theodora Adorno oraz Maxa Horkheimera.

Muzyka

Turniej śpiewaków na zamku Wartburg w XII w. (miniatura z XIV w.)
Średniowiecze

Podobnie jak w innych krajach europejskich, także w Niemczech przyjęcie chrześcijaństwa dało ogromny impuls muzyce religijnej, która rozwijała się początkowo przede wszystkim w klasztorach. Podstawą stał się chorał gregoriański, od IX w. znane były wielogłosowe organa. Powstanie najstarszej pieśni do niemieckiego tekstu – Christ ist erstanden – datuje się na ok. 1000 rok.

Od XII w. do końca XIV w. rozwijała się świecka muzyka uprawiana przez minnesingerów, którzy początkowo skupiali się na dworze cesarza Fryderyka Barbarossy. Najznakomitszymi minnesingerami byli: Walther von der Vogelweide, Wolfram von Eschenbach, Neidhardt von Reuenthal, Heinrich Frauenlob oraz Oswald von Wolkenstein. Najsławniejszym wydarzeniem w tej tradycji był turniej minnesingerów, jaki w XII w. odbył się na zamku Wartburg (nawiązał do niego w operze Tannhäuser Richard Wagner). W bogatych miastach, zwłaszcza na południu oraz zachodzie dzisiejszych Niemiec, powstawały cechy muzyków zrzeszające meistersingerów. Najbardziej znanym meistersingerem był szewc Hans Sachs (1494–1576; upamiętnił go w Śpiewakach norymberskich Richard Wagner).

Reformacja

Reformacja odegrała ogromną rolę w rozwoju niemieckiej muzyki oraz stworzeniu wyjątkowo bogatej kultury muzycznej. Sprawił to Marcin Luter, który odrzucając malarstwo oraz rzeźbę uznał muzykę za podstawowy środek wyrażania uczuć religijnych. Wyznawał więc zasadę: „kto śpiewa, modli się podwójnie". Luter dobrze znał ówczesną muzykę, śpiewał, grał, a nawet komponował. Przekonany o ogromnej sile oddziaływania muzyki nakazywał uczestniczyć w śpiewie liturgicznym wszystkim wiernym oraz podkreślał konieczność śpiewania w języku rodzimym.

Tworząc repertuar religijny, zwolennicy reformacji przede wszystkim podkładali nowe teksty pod znane, wielokrotnie nawet bardzo popularne melodie (tym sposobem sławny chorał wykorzystany przez Bacha w Pasji wedle św. MateuszaO Haupt voll Blut und Wunden – w dużej mierze pochodzi z pieśni miłosnej Płoche dziewczę zawróciło mi w głowie[24]. Autorem poniektórych nowych chorałów – tekstów oraz melodii – był także sam Luter. Dla reformacji komponował też m.in. Ludwig Senfl oraz Martin Agricola, lecz wiele śpiewów jest anonimowych. Pieśni te ukazywały się w zbiorach, bo wielką rolę w upowszechnianiu chorału luterańskiego odegrało rozwijające się wtedy drukarstwo. Dla przykładu w 1524 roku ukazał się w Erfurcie zbiór 26 pieśni jednogłosowych z religijnymi tekstami do użytku domowego, a w Wittenberdze śpiewnik w układzie czterogłosowym opracowany przez współpracownika Lutra, Johannesa Waltera. Zdaniem historyka muzyki D. Gwizdalanki konsekwencje takiego nastawienia Lutra do muzyki zadecydowały o wyjątkowym rozwoju tej sztuki w Niemczech:

Obrządek luterański przyznał ważne miejsce wspólnym, wielogłosowym śpiewom wiernych w kościele oraz fakt ten bardzo dodatnio wpłynął na ogólny poziom kultury muzycznej społeczeństwa. O ile bowiem w kościele katolickim opierano się przede wszystkim na chorale gregoriańskim oraz polifonii wykonywanej przez muzyków profesjonalnych, wiernym pozostawiając jednogłosowe, marginesowo traktowane pieśni religijne (ożywiane z reguły repertuarem bożonarodzeniowym), to w kościele luterańskim od wiernych oczekiwano aktywności – oraz przygotowywano ich do niej. W zreformowanym szkolnictwie duży nacisk położono na powszechne umuzykalnienie. Nauczano od prostej solmizacji po śpiew wielogłosowy, wprowadzano podstawy teorii, przysposabiano do kierowania chórem. Kolejne pokolenia otrzymywały solidne wykształcenie muzyczne, które spożytkowywano nie tylko w kościele. Z biegiem czasu wyłoniła się armia nauczycieli muzyki, organistów oraz kantorów upowszechniających śpiew oraz grę w najrozmaitszych okolicznościach. I na takim właśnie fundamencie w XVIII oraz XIX wieku rozkwitła mieszczańska kultura muzyczna Niemiec.[25]

Reformacja przyczyniła się także do wyjątkowego rozwoju muzyki organowej. Już w 1452 powstał wyjątkowy zbiór (Fundamentum organisandi C. Paumanna) zawierający opracowania utworów wokalnych oraz pierwsze samodzielne utwory org. W następnych stuleciach przybywało znakomitych organistów, a kulminacją tej dziedziny muzyki stała się twórczość J. S. Bacha.

Barok

Pierwszą operę skomponował Heinrich Schütz; była to Daphne wystawiona 1627 w Torgau koło Drezna (zaginiona). Pierwsze spektalne operowe wystawiano na dworach; w Monachium w 1653 roku, w Dreźnie w 1686, w Hanowerze w 1689 roku. Wyjątkowa sytuacja była w Hamburgu, gdzie w 1678 otwarto pierwszą publiczną operę w Niemczech. Gdyż miasto było protestanckie, więc początkowo wystawiano tylko utwory o tematyce religijnej, ale z czasem uległo to zmianie oraz wystawiano także dzieła świeckie, bardziej rozrywkowe. Dla opery w Hamburgu komponował Reinhard Keiser, a także kompozytor oraz pierwszy zawodowy krytyk muzyczny Johann Mattheson, Georg Philipp Telemann.

Niemiecka muzyka w XVII oraz XVIII w. ulegała przede wszystkim wpływom włoskim – w operze oraz muzyce instrumentalnej, oraz w mniejszym stopniu francuskim – w muzyce instrumentalnej. Czołowym kompozytorem oper był kapelmistrz opery elektora saksońskiego w Dreźnie Johann Adolf Hasse uważany za jednego z najwybitniejszych reprezentantów stylu włoskiego. W pierwszej połowie XVIII wieku ze środkowych Niemiec wywodzili się dwaj kompozytorzy, zaliczani do najwybitniejszych w historii muzyki poważnej: Händel, który związał się z dworem hanowerskim, ale działał z reguły w Anglii oraz J. S. Bach, który dojrzałe życie spędził w Lipsku. Bacha uważa się za uosobienie niemieckiego stylu w ówczesnej muzyce: w utworach wokalno-instrumentalnych poprzez związek z chorałem luterańskim, w utworach instrumentalnych – poprzez bardzo intensywny kontrapunkt, kojarzony przede wszystkim ze stylem niemieckiej muzyki organowej.

Klasycyzm

W połowie XVIII w. szkole mannheimskiej, czyli na dworze elektora w Mannheimie nastąpiło poważne przeobrażenie muzyki instrumentalnej: powstała orkiestra symfoniczna (prawie) taka, jaką znamy dzisiaj. Powstała także forma, która na wiele pokoleń kształtowała utwory nie tylko niemieckich kompozytorów – sonata. Ważną rolę odegrali też w tym okresie synowie J. S. Bacha: Wilhelm Friedemann Bach, Carl Philipp Emanuel Bach oraz Johann Christian Bach.

W drugiej połowie XVIII wieku centralnym ośrodkiem stał się Wiedeń. Tam działali klasycy wiedeńscy, z których dwaj, tj. Józef Haydn oraz Wolfgang Amadeusz Mozart byli (według współczesnych kryteriów) Austriakami, choć ojciec Mozarta – Leopold wywodził się z Augsburga, a sam Wolfgang Amadeusz tworzył swe dzieła choćby dla mannheimskiego czy później monachijskiego dworu, tylko Ludwik van Beethoven wywodził się z Nadrenii. Zwłaszcza twórczość Beethovena, na pograniczu klasycyzmu oraz romantyzmu, wywarła ogromny wpływ na rozwój muzyki w następnym stuleciu.

Romantyzm
Ludwig oraz Malvina Schnorr von Carolsfied – pierwsi wykonawcy Tristana oraz Izoldy

Wiek XIX był okresem wyjątkowego rozkwitu muzyki niemieckiej. najważniejsza była w niej muzyka instrumentalna oraz styl niemiecki styl pisania na orkiestrę, zespoły kameralne czy fortepian właściwie stał się stylem uniwersalnym.

Romantyzm w muzyce niemieckiej zapoczątkowała opera – za symboliczny ten moment uważa się premierę opery Wolny strzelec Carla Marii von Webera w 1821. Kulminację jej stworzyła twórczość Richarda Wagnera. Ale najważniejsza stała się muzyka instrumentalna. Główni twórcy: Feliks Mendelssohn, Robert Schumann, Franciszek Liszt, Johannes Brahms.

Niemiecką kulturę muzyczną zdominował instrument. Najbardziej ceniono za to, że może obyć się bez słów oraz potrafi oddziaływać na emocje słuchaczy bez pośrednictwa tekstu, jako „mowa duszy” (to było wadą dla Francuzów oraz chyba dla Włochów). Nawet w operze niemieckiej orkiestra bywała ważniejsza od śpiewaków, co szczególnie wyraźnie przejawia się u Wagnera.

Rozkwit kultury muzycznej możliwy był dzięki mecenatowi wielu dworów oraz zainteresowaniu muzyką wśród mieszkańców miast, mających na ogół bardzo dobre przygotowanie do wykonywania muzyki. Ponadto literaci oraz filozofowie nadali muzyce wyjątkowego znaczenia wśród wszystkich sztuk.

Wiek XIX to okres bujnego rozwoju życia muzycznego na terenie Niemiec. Powstały wówczas rozliczne orkiestry symfoniczne (m.in. Berliner Philharmonisches Orchester 1882), instytucje muzyczne, stowarzyszenia chóralne (zapoczątkowane przez chór męski K. Zeltera w 1809, → Liedertafel), konserwatoria, towarzystwa muzyczne (m.in. Tow. Bachowskie w Lipsku – 1850). W 1876 powstał teatr wagnerowski w Bayreuth. Pojawiły się wielkie firmy wydawnicze: Breitkopf und Härtel, Simrock, Schott, Peters. W końcu XVIII oraz w XIX w. zaznaczył się rozwój badań nad teorią oraz historią muzyki.[26]

Podobnie jak w XVIII w. za typowo niemiecki uchodził wyszukany kontrapunkt, w XIX w. w Niemczech szczególnie pielęgnowano kunsztowny sposób komponowania.

W muzyce dopatrywano się pewnych analogii do świata przyrody, a nawet opisywano za pomocą metafor nawiązujących do pojęć biologicznych. Ceniono „organiczną jedność” wynikającą z umiejętności stworzenia złożonej konstrukcji w oparciu o niewiele, najlepiej spokrewnionych motywów, albowiem utwór „wyrastał” wtedy z podstawowej komórki motywicznej jak roślina z nasienia.[27]

Tradycję romantycznego stylu z powodzeniem kontynuował u schyłku XIX wieku oraz na początku XX wieku Richard Strauss.

Muzyka w XX wieku

Najbardziej wpływowym kompozytorem niemieckim w I połowie XX wieku był Paul Hindemith. Grono zwolenników miał też twórca dodekafonii Arnold Schönberg, który w latach dwudziestych nauczał w Berlinie. Dojście do władzy Hitlera w 1933 położyło jednak kres wszelkim nowatorskim tendencjom oraz bardzo wielu muzyków, zwłaszcza żydowskiego pochodzenia, musiało emigrować. Stosunek do nowoczesnej sztuki był tak zły, że w 1938 zorganizowano wystawę „zwyrodniałej muzyki”: nowoczesnej oraz jazzowej.

Po wojnie do głosu doszli kompozytorzy, którzy przedtem nie cieszyli się poparciem nazistów, jak Karl Amadeus Hartmann. Nadal tworzył też Carl Orff. W latach pięćdziesiątych rozwinęła się natomiast awangarda, której najwybitniejszym przedstawicielem ze strony niemieckiej był Karlheinz Stockhausen. Pierwsze studio muzyki elektronicznej powstało w Niemczech – w Kolonii.

Od 2010 roku Niemcy zajmują trzecie miejsce na świecie na liście najbardziej dochodowych rynków muzycznych. Niemiecka scena muzyczna wykształciła się w wielu kierunkach, rozwijających się w szczególnie szybkim tempie w stolicy – Berlinie. Gwiazdy gatunków muzycznych pop oraz rock takie jak Udo Lindenberg, Herbert Grönemeyer , Böhse Onkelz Sarah Connor, Nena, Dieter Bohlen czy Xavier Naidoo zdobyły sławę w całym obszarze niemieckojęzycznym, a także w całej Europie.

Od czasów powstania w latach ’80, niemiecki punkrock jest rozprzestrzeniony na niemieckim rynku muzycznym. Do najpopularniejszych zespołów punkowych należą Die Toten Hosen oraz Die Ärzte. nieoczekiwanie tego okazale prezentuje się grupa jazzowych muzyków niemieckich. Swój rozkwit przeżył w Niemczech jeden z gatunków swinguSinti-Jazz. Pionierami muzyki elektronicznej na świecie byli niemieccy artyści –Klaus Schulze oraz zespół Kraftwerk. Gwiazdami pochodzącymi z Niemiec , a odnoszącymi sukcesy na skalę światową byli oraz są: Modern Talking, Scorpions, Rammstein Znanymi artystami muzyki pop w ostatniej dekadzie są pomiędzy innymi zespoły jak Wir sind Helden, Rosenstolz oraz Silbermond. Bardzo popularnym zespołem na niemieckim rynku muzycznym jest także zespół Tokio Hotel. Na uwagę zasługują także niemieckojęzyczni raperzy: Die Fantastischen Vier, Bushido czy Sido.

Lena Meyer-Landrut zwyciężyła w 2010 roku w konkursie Eurowizji, startowała jako 22 uczestniczka (z 25 finałowych wykonawców).

Znani jazzmani niemieccy to Peter Brötzmann, Theo Jörgensmann oraz Albert Mangelsdorff.

Information icon.svg  Sprawdź też: Kategoria:Muzyka w Niemczech.

Malarstwo

Film

Teatr

Niemcy są krajem mającym największe zagęszczenie teatrów operowych.

Information icon.svg  Sprawdź też: Kategoria:Teatry w Niemczech.

Kuchnia

Biała kiełbasa
Information icon.svg Osobny artykuł: Kuchnia niemiecka.

Typowo niemiecka kuchnia zanika, a rosną wpływy kuchni innych krajów. Jako pierwsza zdobyła niemieckie podniebienia kuchnia włoska, która przybyła tam z początkiem lat 1960. wraz z włoskimi „Gastarbeiterami”. Potrawy takie jak pizza oraz pasta są dziś bardziej popularne niż dawniej typowy zestaw: ziemniaki, kiszona kapusta, marynowana pieczeń. Popularna jest także kuchnia grecka, kuchnia chińska oraz kuchnia turecka, ta ostatnia reprezentowana jest przez tysiące małych barów „fast food” zwanych w Niemczech Imbiss oraz potrawy jak np. Döner, oprócz tego da się w niemieckich miastach znaleźć prawie wszystkie egzotyczne restauracje włącznie z rosyjskimi, tajlandzkimi, polskimi oraz japońskimi, w tym barami sushi. Najmocniejszą pozycję tradycyjna niemiecka kuchnia zachowała w małych miastach oraz osadach.

W odżywianiu Niemców dużą rolę pełni chleb. Twierdzi się, że Niemcy są krajem, w którym istnieje najwięcej wielorakich gatunków chleba. Kuchnia niemiecka jest bardzo pożywna, królują w niej ziemniaki oraz wieprzowina. Mięsa wieprzowego używa się do wyrobu kiełbasy (Wurst), która jest nie tylko popularną przekąską, ale oraz podstawowym elementem kuchni. W Bawarii są, np. specjalne Wurstküchen (kuchnie kiełbasowe).

Mięso w kuchni niemieckiej proponuje się w bardzo różnorodnej postaci – peklowana oraz wędzona pieczeń wieprzowa (Kassler), pieczeń (Schweinebraten). Dodatkiem do mięsa są najczęściej ziemniaki smażone, gotowane albo np. w postaci sałatki ziemniaczanej (Kartoffelsalat).

W północnych Niemczech w menu da się znaleźć bogaty wybór świeżych ryb, wśród których najbardziej popularny jest dorsz. Kapusta to kolejny popularny składnik – odmianę zieloną kisi się jako Sauerkraut, natomiast czerwoną gotuje się z jabłkami, co daje Apfelrotkohl.

Kluski zwane Spätzle oraz Maultaschen są typowymi składnikami kuchni Szwabii.
Golonka (Schweinehaxe) to także niemiecki przysmak, szczególnie nie może jej zabraknąć na bawarskim święcie piwa, bo piwo to narodowy napój Niemców oraz dodatek do wielu potraw. Popularne są także niemieckie wina reńskie oraz mozelskie. Zupy niemieckie są ciężkie oraz zawiesiste (Eintopf), najczęściej z dodatkiem fasoli albo grochu.

W Niemczech istnieje ponad 300 gatunków chleba oraz ponad 6 tysięcy gatunków piwa. Podczas Oktoberfest padają „rekordy piwne” – w Europie zaledwie Czesi piją więcej piwa w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Kawa w Niemczech cieszy się wydatnie większym uznaniem niż herbata.

Powiązania z Polską

Ciekawostki

  • Z Niemiec wywodzi się zwyczaj strojenia choinki[33].
  • Ponad 20 mln mieszkańców Niemiec (ok. 25%) to emeryci oraz renciści[34].
  • Około 15,3 mln mieszkańców Niemiec (ok. 19%) to osoby z tłem migracyjnym, z których 7-8 mln ma niemieckie obywatelstwo[35].

Sprawdź też

Przypisy

  1. Ponadto duński, fryzyjski, dolnołużycki, górnołużycki
  2. 2,0 2,1 Statistische Ämter: Fläche und Bevölkerung (niem.). [dostęp 30-03-2012].
  3. Dane na wrzesień 2011. Statistische Ämter: Bevölkerung – Deutschland (niem.). [dostęp 30-03-2012].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2011: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, September 2011 (ang.). [dostęp 30-03-2012].
  5. Tomasz Szarota: Niemcy oraz Polacy: wzajemne postrzeganie oraz stereotypy. Wyd. 1. Warszawa: Wydawn. Nauk. PWN, 1996.
  6. "Stanisław Rospond: Może nazwa Niemcza, pierwotnie Niemcy, utworzona była od Niemiec (Němъcъ: němъ) ale w znaczeniu pierwotnym „każdego obcego”. Należy przy tym nadmienić, że wyraz prasłowiański nemz = niemy mógł być pożyczką od plemienia celtyckiego Nemětae. Kontakty celtycko-słowiańskie zostały potwierdzone w zapożyczeniach z języka celtyckiego". [w:] Studia historica Slavo-Germanica. Uniwersytet Poznański 1970/72, nr 7-9, str. 165 op. cit. Stanisław Rospond: Polszczyzna śląska 1970. s. 14
  7. Grzegorz Jagodziński: O przenoszeniu nazw ludów (pol.). [dostęp 19.12.2008].
  8. P. CORNELIVS TACITVS ANNALES, 12, 27. Tekst oryginału
  9. C. Iulius Caesar, „Commenariorum Libri VII De Bello Gallico”, VI, 25.
  10. German Climate Handbuch Deutschland. Retrieved November 30, 2006.
  11. German Climate and Weather World Travels. Retrieved November 30, 2006.
  12. Statistische Ämter: Gebiet und Bevölkerung (niem.). [dostęp 30-03-2012].
  13. Statistik
  14. Szacunki polskiego MSZ oraz sytuacja Polonii w Niemczech
  15. Dane federalnego urzędu statystycznego z grudnia 2007 (niem.). www.destatis.de. [dostęp 2009-06-09].
  16. Vereinigten Großlogen von Deutschland
  17. Aktualne dane dotyczące religii w Niemczech.
  18. Aktualne dane dotyczące religii w Niemczech.
  19. Aktualne dane dotyczące religii w Niemczech.
  20. The Wall Street Journal Polska, 04.02.2009 r., str.2.
  21. Najwyższy Czas!, 06.10.2007, str. XXVI
  22. Energetyka jądrowa w Unii Europejskiej. Wirtualny Nowy Przemysł – Nowy Przemysł
  23. The Wall Street Journal Polska, Niemcy w najgłębszej recesji od drugiej wojny światowej, 10.04.2009, str.2.
  24. D. Gwizdalanka: Historia muzyki 1. Kraków 2005, s. 132.
  25. D. Gwizdalanka, op. cit., s. 131-133.
  26. Z. Helman Encyklopedia muzyczna PWN, hasło: Niemiecka muzyka.
  27. D. Gwizdalanka, Historia muzyki 2, s. 259.
  28. Erstmals mehr als 16 Millionen Menschen mit Migrationshintergrund in Deutschland. Mikrozensus 2009
  29. Raport o sytuacji Polonii oraz Polaków za granicą 2009. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2009
  30. Czy w Niemczech jest polska mniejszość narodowa?. Stowarzyszenie Wspólnota Polska. [dostęp 2010-09-27].
  31. Wybory 2007
  32. Trzy procent odmienności
  33. Ubieranie choinki (pol.). Umysł.pl. [dostęp 2011-03-22].
  34. Filip Gańczak: Niemieccy emeryci uciekają za granicę (pol.). Newsweek.pl. [dostęp 2011-03-22].
  35. Baza danych międzynarodowej pracy z młodzieżą NIEMCY (pol.). Datenbank für internationale Jugendarbeit. [dostęp 2011-03-22].

Bibliografia

do historii muzyki:
  • Encyklopedia muzyczna PWN. Warszawa 2007
  • D. Gwizdalanka: Historia muzyki 1. (Kraków 2005) oraz 2 (Kraków 2006)

Linki zewnętrzne

Commons in image icon.svg
Wikiatlas Wikimedia Atlas: Niemcy – wikiatlas z mapami w Commons


Polecamy salon koszmetyczny Mokotów Monicstudio | Kody pocztowe | nowoczesna aranżacja wnętrz dla Twojego domu | Serwis aurasport.pl aurasport.pl zapraszam | www.dom.wikia.tychy.pl