Nigeria, Republika Federalna Nigerii (Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła sie w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem oraz Kamerunem.
Główne miasta Nigerii to: Abudża, Lagos, Ibadan, Ilorin, Port Harcourt, Aba, Onitsha, Kano, Kaduna, Sokoto (stolica sułtanatu)
Historia
-
Osobny artykuł: Historia Nigerii.
Ustrój polityczny
Nigeria to republika federalna. Głową państwa jest prezydent Goodluck Jonathan. Prezydent jest równocześnie szefem rządu.
Podział administracyjny
-
Nigeria jest podzielona na 36 stanów oraz 1 terytorium.
Geografia oraz klimat
Podstawowy artykuł: Geografia Nigerii
Nigeria jest leżąca nad Zatoką Gwinejską, gdzie istnieje płaska oraz w poniektórych miejscach bagnista nizina, w dużej części utworzona przez deltę Nigru. Wybrzeże typu lagunowego.
Centralna cząstka Nigerii to pagórkowate wzniesienia oraz płaskowyże (Joruba, Udi, Oban). Północ kraju to jałowe niziny.
Roślinność w Nigerii da się podzielić na strefy, zgodnie z warunkami klimatycznymi, od bardzo wilgotnych na południu (sąsiedztwo Oceanu Atlantyckiego), do wybitnie suchych na północy (silny wpływ Sahary). Najbardziej na południu są tereny leśne (wilgotne lasy równikowe), na wybrzeżu są namorzyny. Bardziej na północ ukazuje się roślinność sawanny. Pora deszczowa trwa od czerwca do września. Północna cząstka kraju to jałowa kraina.
Nigeria podzielona jest na trzy części przez rzeki Niger oraz Benue, które płyną odpowiednio z kierunku północno-zachodniego oraz wschodniego. Obie rzeki łączą się pod nową stolicą Abudżą oraz deltą Nigru wpadają do morza. Główne oraz równocześnie największe miasta są leżące na południu kraju.
Nigeria, leżąca nad Zatoką Gwinejską, jest najludniejszym państwem całego kontynentu. Zajmuje 3% jego powierzchni, skupiając prawie 14% ogółu ludności. Środowisko przyrodnicze Nigerii jest zróżnicowane. Południową cząstka kraju zajmują niziny ciągnące się 200 km pasem wzdłuż wybrzeża. Część środkowa oraz północna to góry oraz wyżyny wznoszące się do 2000 m n.p.m. Klimat, w części południowej równikowy – gorący oraz wilgotny, przechodzi w części północnej początkowo w podrównikowy wilgotny, a następnie w podrównikowy suchy. Wraz ze zmianą klimatu zmienia się świat roślin oraz zwierząt.
Najważniejszymi stałymi rzekami kraju są Niger oraz jego dopływ Benue, które przy ujściu do Zatoki Gwinejskiej składają się na rozległą deltę. W północnej części kraju rzeki płyną okresowo tylko w porze deszczowej.
Nigeria liczy około 170 mln mieszkańców (2012). Pierwszy spis przeprowadzony w latach 1952-1953, wykazał 31 mln mieszkańców. Od tego czasu liczba ta zwiększyła się ponad pięciokrotnie. Nigerię zamieszkują 434 grupy etniczne, mówiące 395 językami, charakteryzujące się odmiennymi tradycjami oraz odrębną kulturą, sięgającą wielokrotnie czasów prehistorycznych. Północ jest zamieszkana z reguły przez plemiona Hausa oraz Fulani, na południu dominują ludy Joruba oraz Ibo. Zróżnicowanie etniczne oraz religijne ludności było oraz jest przyczyną wielu konfliktów wewnętrznych, w czasie których dochodzi zwykle do bezwzględnych porachunków pomiędzy plemionami oraz masakry ludności cywilnej.
Ludność Nigerii w dużej części zatrudniona jest w rolnictwie. Sposób użytkowania ziemi zależy tu od warunków naturalnych oraz tradycji poszczególnych grup etnicznych. W Nigerii uprawia się maniok, kukurydzę, jam, taro, ryż, proso oraz sorgo – dla własnych żywieniowych celów – oraz kakaowiec (szóste miejsce w zbiorach kakao na świecie) oraz kauczukowiec (największa produkcja kauczuku naturalnego w Afryce), palmę oleistą oraz orzeszki ziemne dla celów eksportowych. W północnej części kraju, na rozległych obszarach sawanny oraz stepu, rozwinął się chów bydła, owiec, osłów, wielbłądów oraz kóz. W wodach Zatoki Gwinejskiej, gdzie są bogate łowiska, rozwija się rybołówstwo morskie. Rolnictwo ma charakter ekstensywny. Gospodarstwa rolne są niewielkie, ponad 95% zajmuje powierzchnię nie większą niż 5 ha. Rozwijające się usługi oraz przemysł sprawiają, że coraz więcej Nigeryjczyków znajduje zatrudnienie poza rolnictwem. Wieś jednak jest przeludniona. Wysokie tempo przyrostu ludności zmusza do importu znacznych ilości żywności.
Najważniejszym bogactwem mineralnym Nigerii są bogate złoża ropy naftowej w delcie Nigru oraz na szelfie Zatoki Gwinejskiej. W produkcji ropy naftowej Nigeria zajmowała w 1998 r. 11 miejsce na świecie oraz pierwsze w Afryce. Mimo wydobywania innych surowców: węgla kamiennego, gazu ziemnego, cyny, kolumbitu (7 miejsce na świecie) oraz rozwoju wielu gałęzi przemysłu przetwórczego, ropa naftowa pozostaje głównym, bo przynoszącym około 95% wpływów, towarem eksportowym. Przemysł przetwórczy rozwija się tu powoli, zaś eksport ropy naftowej czy płodów rolnych – z reguły kakao oraz kauczuku – nie zapewnia odpowiedniej ilości dewiz na inwestycje gospodarcze.
Przedsiębiorcy z krajów wysoko gospodarczo rozwiniętych niechętnie tu inwestują ze względu na niestabilną sytuację wewnętrzną, ciągłe zamieszki, konflikty, a nawet wojny. Produkt krajowy brutto wynosi 1400 $ na mieszkańca rocznie (2006).
Miasta
-
Osobny artykuł: Miasta Nigerii.
Gospodarka
Sprawdź również: przemysł petrochemiczny w Nigerii
Podstawą gospodarki Nigerii jest rolnictwo oraz przemysł wydobywczy. Głównymi uprawami żywieniowymi są: maniok, sorgo, proso, kukurydza, bataty oraz ryż. Uprawia się także palmę olejową, kakaowiec, orzeszki ziemne oraz bawełnę. Olej palmowy, kakao, bawełnę oraz kauczuk przeznacza się z reguły na eksport. Najważniejszą rolę w gospodarce odgrywa przemysł wydobywczy, a zwłaszcza eksploatacja złóż ropy naftowej. Eksport ropy to główne źródło dochodu narodowego Nigerii. Wydobywa się tam także węgiel kamienny oraz cynę. Mimo rozwoju nowoczesnej gospodarki, ludzie nadal trudnią się prymitywnymi formami gospodarowania, np. koczowniczy chów zwierząt albo wypalanie sawanny pod uprawy. Nigeria trzeba do najlepiej rozwiniętych krajów Afryki Zachodniej. Na jej terytorium istnieje dużo niewykorzystanych jeszcze bogactw mineralnych. Pomimo jej dużego potencjału gospodarczego oraz tak pozostaje krajem biednym.
Demografia
-
Mapa lingwistyczna Nigerii z
1979.
Nigeria jest najbardziej zaludnionym krajem Afryki. Około jedna piąta mieszkańców Czarnego Lądu to obywatele nigeryjscy. Choć 25% Nigeryjczyków to mieszkańcy miast, to zaledwie 24 miasta przekroczyły populację 100 000 ludzi. Różnorodność zwyczajów, języków oraz tradycji pomiędzy 250 grupami etnicznymi Nigerii daje bogate urozmaicenie.
Na północy dominującymi grupami etnicznymi (2/3 kraju) są Hausa oraz Fulanie (głównie muzułmanie). Odmienne główne grupy etniczne tej części kraju to Nupe, Tiw, oraz Kanuri. Jorubowie dominują na południowym zachodzie. Połowa z nich to chrześcijanie, jedna czwarta to muzułmanie, czasami głęboko wierzący, a nawet fanatyczni. Chrześcijańska grupa Ibo jest największą grupą etniczną na południowym wschodzie. Również ta grupa nie jest jednolita pod względem wyznaniowym. Co prawda przeważają w niej katolicy, ale anglikanie, zielonoświątkowcy oraz ewangelicy także zajmują silną pozycję.
-
-
-
-
- kościoły niezależne - 13,5%
-
-
[3][4]
Efikowie, Ibibio/Annang, oraz Ijaw (czwarta co do wielkości grupa etniczna) stanowią kolejny segment tej mozaiki kulturowej. Ludzie wielorakich grup porozumiewają się po angielsku, znając równocześnie jeden albo dwa języki nigeryjskie. Hausa, Joruba oraz Ibo są najbardziej rozpowszechnionymi językami w Nigerii. Nigeria charakteryzuje się jednym z najwyższych współczynników przyrostu naturalnego w Afryce zachodniej wynoszącym 32 promile.
Struktura etniczna[5]: Joruba (20%), Hausa (15,8%), Igbo (14,8%), Fulani (10,5%), Kanuri (3,7%), Ibibio (3%), Tiv (2,2%), Anaang (1,4%), Ijaw (1,3%).
Kultura
Nigeria jest trzecim największym producentem filmów fabularnych na świecie zaraz po Indiach oraz USA. W wytwórniach filmowych w Lagos zwanych Nollywoodem, powstaje do 500 filmów rocznie.
Święta państwowe
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ CIA - The World Factbook
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 World Gazetteer, Lagos (ang.). [dostęp 19 maja 2012].
- ↑ Joshua Project. "Nigeria – Religions".
- ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona oraz Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł
- ↑ Joshua Project "Nigeria – People Groups"
Linki zewnętrzne
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|