Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (ur. 31 października 1922 w Phnom Penh) – syn króla Norodoma Suramarita oraz królowej Sisowath Kossamak, król Kambodży.
Zarys biografii
Panował w latach 1941-1955 oraz 1993-2004, ponadto był głową państwa (prezydentem, przewodniczącym Najwyższej Rady Narodowej) w latach 1960-1970, 1975-1976 oraz 1991-1993. Z powodu ciężkiej choroby abdykował 7 października 2004.
Po objęciu władzy w 1941 roku jako król zależnego od Francji terytorium, związał się z buddyjskim ruchem nacjonalistycznym oraz zaczął dążyć do uzyskania niepodległości przez Kambodżę. W znacznej mierze to jego działania doprowadziły do niepodległości Kambodży 9 listopada 1953 roku. W 1955 roku abdykował na rzecz swojego ojca. Kilka miesięcy później objął stanowisko premiera. W roku 1960 po śmierci ojca stał się prezydentem oraz przewodniczącym Najwyższej Rady Narodowej (głowa państwa, jednak bez tytułu królewskiego - w Polsce tytułowany księciem). Po okresie neutralności w stosunku do stron konfliktu w wojnie wietnamskiej, kiedy przekonał się, że siły komunistyczne potrafią zwyciężyć, zaczął je potajemnie wspierać. Spowodowało to wrogość USA wobec jego rządów. W roku 1970, w czasie jego nieobecności, w kraju doszło do zamachu stanu, którego dokonał Lon Nol. W kwietniu 1970 do Kambodży wkroczyły oddziały US Army oraz wojska południowowietnamskie, a Książę Sihanouk udał się na emigrację do Chińskiej Republiki Ludowej oraz tam zaczął organizować siły zbrojne do odzyskania władzy w Kambodży. Wspierał w tym czasie Czerwonych Khmerów oraz po ich dojściu do władzy w kwietniu 1975 roku stał się ponownie oficjalnie głową państwa, a faktyczną władzę sprawował Pol Pot. Został usunięty ze stanowiska 4 kwietnia 1976 roku oraz z działalności politycznej (areszt domowy). Następnie wyemigrował z kraju oraz przebywał w ChRL oraz Korei Północnej. Po wietnamskim najeździe Kambodży w 1978 roku Sihanouk, chociaż nie ufał Czerwonym Khmerom, zawarł z nimi przymierze przeciw siłom komunistycznego Wietnamu. W 1982 roku stanął na czele Koalicyjnego Rządu Demokratycznej Kampuczy, w skład którego wchodzili też Czerwoni Khmerzy. Po wycofaniu sił wietnamskich w Kambodży powstał prowietnamski rząd Hun Sena, który sprawował władzę w Ludowej Republice Kampuczy.
Rozpoczęły się rokowania pomiędzy Koalicyjnym Rządem Demokratycznej Kampuczy a Ludową Republiką Kampuczy oraz zakończyły się one podpisaniem porozumienia w Paryżu w 1991 roku. Po 13 latach na wygnaniu, 14 listopada 1991 roku, książę Norodom Sihanouk powrócił do ojczyzny. W 1993 roku ponownie stał się królem Kambodży. W roku 2004 Sihanouk poważnie zachorował oraz wielokrotnie przebywał w ChRL na leczeniu. Od stycznia 2004 przebywa na dobrowolnym wygnaniu, zamieszkując w rezydencjach w Pekinie oraz w Korei Północnej. 7 października 2004 król Norodom Sihanouk ze względu na zły stan zdrowia abdykował. Mimo że konstytucja Kambodży nie przewiduje takiego rozwiązania, jego decyzja była zaakceptowana. 14 października 2004 roku na jego następcę na tronie Kambodży wyznaczono Norodom Sihamoni, jednego z jego synów.
Bibliografia
Cambodia. ◦The Varman Dynasty (ang.) [dostęp 3 sierpnia 2011]
Linki zewnętrzne