Nowa Szkocja (Nova Scotia, Nouvelle-Écosse) – prowincja Kanady leżąca nad Atlantykiem. Prowincja zajmuje całość półwyspu o tej samej nazwie, wyspę Cape Breton oraz szereg drobnych wysp. Nowa Szkocja graniczy od zachodu z Nowym Brunszwikiem. Prowincja ma połączenia promowe z Nową Fundlandią, Wyspą Księcia Edwarda, z Wyspami Magdaleny oraz ze stanem Maine. Stolicą, a równocześnie największym miastem prowincji, jest Halifax.
Struktura polityczna
Gubernator porucznik
Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji premiera prowincji. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe oraz ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.
Zgromadzenie legislacyjne
Parlament Nowej Szkocji The Nova Scotia Legislature składa się współcześnie z 52 deputowanych Members of the Nova Scotia Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 52 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca przeważajaca ilość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem prowincji. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.
W obecnej 38. kadencji parlamentu miejsca w parlamencie podzielone są następująco:
- Konserwatywna Partia Nowej Szkocji – 10
- Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 31
- Liberalna Partia Nowej Szkocji – 11
Po dane historyczne na temat składu parlamentów zobacz: Zgromadzenie Legislacyjne Nowej Szkocji.
Rząd
- Ministry of Agriculture and Fisheries – Ministerstwo rolnictwa oraz rybołówstwa
- Ministry of Community Services – Ministerstwo spraw komunalnych
- Ministry of Economic Development – Ministerstwo rozwoju gospodarczego
- Ministry of Education – Ministerstwo edukacji
- Ministry of Energy – Ministerstwo energetyki
- Ministry of Environment and Labour – Ministerstwo ochrony środowiska oraz pracy
- Ministry of Finance – Ministerstwo finansów
- Ministry of Health – Ministerstwo zdrowia
- Ministry of Justice – Ministerstwo sprawiedliwości
- Ministry of Natural Resources – Ministerstwo zasobów naturalnych
- Ministry of Office of Health Promotion – Ministerstwo usług rządowych oraz promocji zdrowego stylu życia
- Ministry of Public Service Commission – Ministerstwo administracji wewnętrznej
- Ministry of Service Nova Scotia and Municipal Relations – Ministerstwo kontaktów międzyrządowych oraz spraw samorządowych
- Ministry of Tourism, Culture and Heritage – Ministerstwo turystyki, kultury oraz dziedzictwa kulturowego
- Ministry of Transportation and Public Works – Ministerstwo transportu oraz robót publicznych
Premier
Premier Nowej Szkocji jest szefem rządu prowincjonalnego w tej prowincji. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej przeważajaca ilość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania kadencji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna przeistoczenie na stanowisku premiera prowincji.
Podział administracyjny
Nowa Szkocja podzielona jest na osiemnaście hrabstw:
Zobacz: lista jednostek samorządowych Nowej Szkocji.
Geografia
Zdjęcie satelitarne Nowej Szkocji
Ukształtowanie powierzchni
Nowa Szkocja jest półwyspem połączonym z lądem przesmykiem o kilkudziesięciokilometrowej szerokości. Od zachodu pomiędzy półwysep a stały ląd wcina się Zatoka Fundy a dalej Basen Minas, gdzie są największe przypływy na naszej planecie. Od północy obmywają ją cieśniny Northcumberland oraz Cabota. Całe wschodnie wybrzeże otwarte jest na Atlantyk. Częścią prowincji jest leżąca na północy wyspa Cape Breton, oddzielona od stałego lądu wąską cieśniną. Istnieje stałe połączenie mostowe pomiędzy obiema częściami prowincji. Półwysep ma charakter lekko pofałdowanej niziny. Bogata, szczególnie na wschodnim wybrzeżu, linia brzegowa jest wysokim klifem. Jedynym wzniesieniem prowincji jest Wyżyna Przylądka Bretońskiego znajdująca się w północnej części wyspy Cape Breton, z najwyższym szczytem Białe Wzgórze 532 m n.p.m., oraz mały grzbiet leżący wzdłuż wschodnich wybrzeży, z najwyższym wzniesieniem na wysokości 360 m n.p.m. Na południu wyspy istnieje przylądek Sable.
Wody śródlądowe
Obie części prowincji przecinają rozliczne strumienie. Największymi rzekami są St. Marys oraz Clyde. Istnieje też wiele jezior, do największych należą Bras d'Or (1099 km²)[1] oraz Rossignol.
Zasoby naturalne
Nowa Szkocja ma bogate oraz płytko leżące złoża rud. Przez stulecia centrum hutniczym było Sydney. Kamień budowlany oraz gips jest kopaliną wydobywaną w kopalniach odkrywkowych oraz kamieniołomach. Drewno nie jest ważnym zasobem, albowiem w silnie zasolonym klimacie drzewa nie rosną zbyt wysokie. Wielu mieszkańców żyje z turystyki oraz rybołówstwa. To drugie jest ograniczone przetrzebieniem zasobów morskich. Od niedawna eksploatowane oraz ciągle badane podmorskie złoża ropy naftowej dają nadzieję na rozwinięcie nowej gałęzi przemysłu wydobywczego.
Klimat
Nowa Szkocja otoczona jest ze wszystkich stron oceanem, który kształtuje klimat prowincji. Wody oceaniczne zachowują względnie stałą temperaturę +8 do +12 °C. Zimy są wietrzne oraz wilgotne, lecz raczej łagodne, ze średnimi temperaturami stycznia –6 do –4 °C. Zima trwa 110 do 140 dni. Wiosny krótkie oraz kapryśne. Ciepłe, lecz nie upalne lata, z średnimi temperaturami lipca +17,4 °C w Halifaksie. Zdarzają się jednak dni, kiedy w nocy temperatura spada nawet do +6 °C. Przeciągająca się jesień jest raczej wilgotna oraz chłodna. Aspektem charakterystyczną są mgliste dni. Rocznie notuje się średnio 122 dni gęstej mgły w Halifaksie. Nawet w pogodne dni słońce rozproszone jest delikatną mgiełką. Mgła może pojawić się znienacka, a widoczność być ograniczona do 0,5 m. Roczne opady wynoszą od 1600 mm na północy do 1000 mm na południu. Opady śniegu są niewielkie oraz stanowią zaledwie 15% opadów. Istotnym elementem klimatu Nowej Szkocji są silne wiatry pochodzące z resztek huraganów uderzających południowe USA. Prędkość wiatru może przekraczać 150 km/h (średnia roczna 22 km/h na wybrzeżu oraz 15 km/h wewnątrz lądu). Huragany docierają rzadko. Huragan Beth 15-16 sierpnia 1971 uczynił 296 mm opad deszczu, niszcząc wiele mostów oraz budynków. Burze połączone z wyładowaniami atmosferycznymi zdarzają się średnio 10 dni w roku.
Gospodarka
Siła robocza Nowej Szkocji wynosi 474 200, co przy bezrobociu na poziomie 9,7% daje 428 400 zatrudnionych. Głównymi dziedzinami gospodarki są (dane za rok 2002):
- przemysł wytwórczy generuje prawie 8650 tys. dolarów w następujących dziedzinach:
- żywnościowy – 29,3%
- papierniczy – 10,2%
- środki transportu – 10,0%
- drzewny – 6,1%
- metalowy 3,1%
- Inne dziedziny – 30,8%
- przemysł wydobywczy – wydobycie gipsu, kamienia oraz paliw płynnych oraz gazowych przynosi ponad 1,3 miliarda dolarów
- rolnictwo – uprawa oraz hodowla, z reguły na lokalne potrzeby, przynosi ok. 400 tys. dolarów pochodzących z 3923 farm
- rybołówstwo – przynosi ok. 730 tys. dolarów
- przemysł leśny – rocznie wycina się ponad 6000 tysięcy metrów sześciennych drewna, z czego 80% używane jest wewnątrz prowincji
- turystyka – przynosząca ponad 1,3 miliarda dolarów
- transport, usługi finansowe, publiczne oraz administracja
Historia
-
Kolonizację Nowej Szkocji rozpoczęli w 1604 Francuzi, a w 1621 włączyli się w nią także Brytyjczycy. Spór o prawa do terenów rozstrzygnęły traktat St-Germain-en-Laye w 1632 oraz traktat z Bredy w 1667 przyznając prawa do terenów Francji. W wyniku tego powstała kolonia zwana Akadią. Akadia, przemianowana na Nową Szkocję powróciła w większej części w ręce brytyjskie na mocy traktatu z Aix-la Chapelle. Pozostałe części Akadii są częścią Nowej Szkocji po wojnie siedmioletniej zakończonej pokojem paryskim. Z biegiem czasu z Nowej Szkocji wydzielono dwie inne kolonie Nowy Brunszwik oraz Wyspę Księcia Edwarda. W 1848 Nowej Szkocji nadano status samorządnego dominium. W połowie XIX w. z 350 tysiącami mieszkańców Nowa Szkocja była jednym z najsilniejszych społecznie oraz gospodarczo dominiów północnoamerykańskich. W 1867 Nowa Szkocja, nie bez wewnętrznych tarć, przystąpiła do Konfederacji Kanady.
Przypisy
+
