Optymalizacja - kolejnych wyników w Google uznał, że pojawienie się strony w Google - pozycje 1-10
* stworzyć adekwatny opis strony ręcznie (raczej żmudne i czasochłonne zajęcie 2 miejsce na zwiększają skuteczne o ile jest tu umieścić naszą strona i profilem działalności naszej witrynę internetowych wyszukiwania.
* kompetentne i kompletnie bez sensu.
Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy oraz najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny[1].
Spis treści |
Największą rozciągłość południkową osiąga pomiędzy arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa (w obrębie Oceanu Południowego) przy brzegach Antarktydy oraz wynosi ona aż 15.500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga pomiędzy wybrzeżem Indonezji a Kolumbii oraz Peru, jest to 19.800 km czyli prawie połowa obwodu kuli ziemskiej oraz pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są wybrzeża: Ameryki Północnej oraz Południowej na wschodzie, Azji oraz Australii na zachodzie oraz lody Arktyki oraz Antarktyki odpowiednio na północy oraz południu.
Pojemność oceanu szacowana jest na 764,836 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na cząstka północną oraz południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta oraz Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie istnieje największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10.911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.
Granice oceanów Ziemi są częstym przedmiotem dyskusji naukowców, albowiem nie tak łatwo jest je wyznaczyć - na wodzie nie ma naturalnych granic. Ogólnie przyjmuje się, że Ocean Spokojny oddzielony jest od pozostałych w następujących miejscach:
Liczba mórz na Oceanie Spokojnym w stosunku do jego powierzchni nie jest zbyt wielka, albowiem większa cząstka jego obszaru to po prostu ocean, bez miejsc, w których da się wyznaczyć morza. Zaledwie w zachodniej części jest nader gęsta sieć mórz oraz zatok. Pewne z mórz to: Tasmana, Koralowe, Banda, Jawajskie, Celebes, Południowochińskie, Wschodniochińskie, Japońskie, Ochockie oraz Morze Beringa. Wśród zatok da się wyróżnić: Tajlandzką, Karpentaria oraz na wschodzie Alaska oraz Kalifornijską.
Morza układu oceanicznego - Ocean Spokojny (Pacyfik):[2][3]
Na oceanie tym istnieje około 25 tys. wysp, czyli więcej niż na pozostałych zbiornikach wodnych razem wziętych. Duża ich cząstka nosi nazwę Oceanii. Tradycyjnie dzieli się ją na:
Prócz tego jest wiele wysp azjatyckich, nie zaliczanych do tego podziału, jak: Wyspy Japońskie, Archipelag Filipiński, Borneo oraz Jawa.
Do Oceanu Spokojnego wpływa niewiele rzek, co powoduje jego duże zasolenie. Główną tego przyczyną są nadmorskie łańcuchy górskie, na wybrzeżach obu Ameryk oraz Australii, które stanowią dział wodny oraz powodują, ze przeważajaca ilość rzek z tych kontynentów wpada do innych oceanów. Zaledwie w Azji sieć rzeczna jest bardziej rozbudowana.
Najważniejsze rzeki wpadające do Oceanu Spokojnego to (według kontynentów):
Z pozostałych kontynentów zasilają Pacyfik tylko nieliczne, krótkie rzeki.
Temperatura wód powierzchniowych Oceanu Spokojnego waha się od bliskiej zeru w okolicach podbiegunowych do ok. 30 °C w pobliżu równika. Zasolenie także zmienia się stopniowo. Woda opodal równika jest mniej słona (ok. 30‰) z powodu obfitych deszczy nawiedzających te rejony od tej znajdującej się na zwrotnikach (ponad 35‰). Również niższe zasolenie niż w strefie zwrotnikowej cechuje rejony polarne, albowiem mała temperatura hamuje tam parowanie.
Wraz z głębokością temperatura wody opada do ok. 3-4 °C, przy czym nie dzieje się to stopniowo, ale skokowo (termoklina).
Cyrkulacja powierzchniowa wody w północnej części oceanu jest zgodna z ruchem wskazówek zegara, a w części południowej jest odwrotnie. Główne prądy ciepłe: Północnorównikowy oraz Południoworównikowy, Równikowy Prąd Wsteczny, Kuro-siwo, Północnopacyficzny, Aleucki oraz Wschodnioaustralijski. Natomiast prądy zimne to m.in.: Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy (Dryf Wiatrów Zachodnich), jego odnoga Zachodnioaustralijski, Kalifornijski oraz Oja-siwo.
Głębiej są prądy o innej cyrkulacji, wielokrotnie przeciwbieżne. Na ich przebieg wpływ posiadają różnice temperatur oraz zasolenia, czyli gęstości wody.
Ukształtowanie dna oceanu jest bardzo urozmaicone. Są tam wszystkie wielkie oraz małe formy dna oceanicznego.
Najbardziej charakterystyczną cechą rzeźby jest obecność najrozleglejszych w oceanie światowym basenów oceanicznych oraz licznych rowów oceanicznych (2/3 rowów w oceanie światowym), ciągnących się wzdłuż podnóży Azji oraz obu Ameryk oraz wzdłuż podwodnych grzbietów z łukami wysp w zachodniej części oceanu. Najgłębsze rowy oceaniczne to: Mariański(10 911 m), Tonga (do 10 882 m), Kurylsko-Kamczacki (10 542 m), Filipiński (10 497 m), Izu-Ogasawara (9810 m) oraz Bougainville'a (9140 m).
Światowy system grzbietów śródoceanicznych przechodzi do Oceanu Spokojnego z Oceanu Indyjskiego, od Wzniesienia Australijsko-Antarktycznego, którego pacyficznym przedłużeniem jest Wzniesienie Południowopacyficzne, czyli Grzbiet Południowopacyficzny, ciągnący się przez południową cząstka dna oceanu do strefy rozłamu Eltanin, od której z kolei ciągnie się Wzniesienie Wschodniopacyficzne, czyli Grzbiet Wschodniopacyficzny, szeroki oraz rozległy grzbiet skręcający stopniowo na północ w kierunku Zatoki Kalifornijskiej, gdzie kończy się podstawowy pacyficzny ciąg grzbietów śródoceanicznych. W części pdołudniowo-wschodniej dna Oceanu Spokojnego leży drugorzędny śródoceaniczny Grzbiet Chilijski, ciągnący się w kierunku południowo-wschodnim, jako przedłużenie poprzecznej do Wzniesienia Wschodniopacyficznego strefy rozłamu Challenger — do podnóża stoku kontynentalnego Ameryki Płd..
Grzbiety śródoceaniczne Oceanu Spokojnego posiadają wzdłużne doliny ryftowe oraz są poprzecinane poprzecznie licznymi strefami rozłamu - uskokami transformacyjnymi, tworzącymi długie krawędzie ciągnące się daleko w dnie sąsiednich basenów oceanicznych, zwłaszcza na zachód od Wzniesienia Wschodniopacyficznego, w wielkim Basenie Północno-Wschodnim, gdzie m.in. krawędzie: Clarión, Clipperton oraz Galapagos, posiadają po ok. 4 tys. km długości. Główne grzbiety śródoceaniczne dzielą dno Oceanu Spokojnego na 2 nierówne części. Mniejsza rozciąga się wzdłuż stoków kontynentalnych Ameryki oraz Antarktydy, obejmując kolejno baseny: Gwatemalski, Peruwiański oraz Chilijski, z rowami oceanicznymi wzdłuż Ameryki oraz rozległy Basen Bellingshausena, rozciągający się do stoków kontynentalnych po południowej części Chile oraz Antarktydy.
Poza grzbietami śródoceanicznymi, na Pacyfiku są też inne grzbiety podmorskie. Są to grzbiety powstałe w wyniku przesuwania się płyty oceanicznej ponad tzw. "plamą gorąca", np. Grzbiet Hawajski, Grzbiet Cesarski, wydłużone wyniesienia podmorskie zbudowane ze skorupy kontynentalnej, np. Grzbiet Carnegie, Grzbiet Norfolk albo o nieznanej genezie.
Na zachodzie oraz północy od głównych grzbietów rozciąga się większa cząstka dna Oceanu Spokojnego z najgłębszymi rowami oraz basenami oceanicznymi, z których najrozleglejsze są baseny: Północno-Wschodni, Południowopacyficzny, Północno-Zachodni oraz Środkowopacyficzny.
W zachodniej części oceanu leżą mniejsze baseny: Filipiński, Zachodniomariański, Melanezyjski, Południowofidżyjski, Tasmana oraz wiele innych. W basenach tych jest parę wyraźnych, monotonnych równin abisalnych, największe są na dnie Basenu Południowopacyficznego (na wschód od Nowej Zelandii) oraz w Basenie Bellingshausena (Równina Amundsena) oraz Basenie Północno-Wschodnim (m.in. równiny Równina Aleucka oraz Tuftsa).
Inną, charakterystyczną cechą dna Oceanu Spokojnego, jest wielka liczba wzniesień podwodnych, z reguły pochodzenia wulkanicznego, w postaci łańcuchów gór wulkanicznych o prostolinijnym przebiegu, albo grzbietów w kształcie łuku, zwieńczonych wyspami, z przyległymi po zewnętrznej stronie głębokimi rowami oceanicznymi. Ponadto na dnie Oceanu Spokojnego są masowo gujoty — pojedyncze podwodne góry o względnej wysokości do kilku tysięcy metrów oraz płaskich wierzchołkach, m.in.: Góra Hendersona ze szczytem na głębokości -388 m , Góra Pattona (-662 m), szczyt Ramapo (–73 m), Góra Orne'a (-29 m) oraz góry Wildera (-5 m) oraz Kammu (-320 m).
W międzyzwrotnikowej części oceanu są atole oraz wyspy koralowe oraz bariery koralowe wzdłuż łańcuchów wysp albo na szelfach, m.in. największa tego typu formacja, Wielka Rafa Koralowa, leżąca na szelfie u północno-wschodnich wybrzeży Australii na Morzu Koralowym.
Stoki kontynentalne w Oceanie Spokojnym są strome, zwłaszcza te, które wznoszą się nad rowami oceanicznymi, a na poniektórych odcinkach posiadają kształt stopni osuwiskowo-tektonicznych oraz wielokrotnie są pocięte kanionami podmorskimi. Szelfy zajmują niewielką cząstka dna Oceanu Spokojnego, ich szerokość wynosi od kilkudziesięciu kilometrów u wybrzeży Ameryki do 700–800 km w morzach: Beringa, Wschodniochińskim, Południowochińskim, a krawędzie szelfu leżą na głębokości 150–200 m, zaledwie u wybrzeży Antarktydy 500 m. Geograficznie morza szelfowe należą do oceanu, natomiast pod względem budowy geologicznej, rozpatrywane są one łącznie z kontynentem, do którego przylegają.
Wokół Oceanu Spokojnego ciągnie się "pacyficzny pierścień ognia"; jest to najbardziej aktywny sejsmicznie rejon świata. Są tu rozliczne erupcje wulkaniczne oraz trzęsienia ziemi, które powodują fale tsunami. Jest tam aż 81% wszystkich trzęsień oraz 90% aktywnych wulkanów.
Centralną cząstka Oceanu Spokojnego stanowi oceaniczna skorupa ziemska zbudowana ze skał magmowych o składzie zbliżonym do bazaltu, czyli skorupa oceaniczna. Wiek skorupy oceanicznej rośnie od strefy ryftu w centralnej części grzbietu śródoceanicznego, gdzie ona powstaje, w stronę otaczających kontynentów. Grzbiety śródoceaniczne oraz występujące w nich doliny ryftowe są poprzecinane poprzecznie licznymi strefami rozłamu - uskokami transformacyjnymi, które powodują ich rozsuwanie na wiele setek km.
Rozległe połacie dna pokryte są z reguły czerwonym iłem głębinowym, wapiennym mułem otwornicowym, promienicowym (radiolariowym) albo okrzemkowym. Miąższość tych osadów wynosi średnio 300-400 m, rosnąc od grzbietów śródoceanicznych w stronę lądów, a w rowach oceanicznych dochodzi do 2-3 km. Duże miąższości osadów są także w strefie równikowej, co jest związane z wysoką produktywnością wód powierzchniowych w tym rejonie[4]. Najstarsze z poznanych dotychczas osadów Pacyfiku pochodzą z okresu górnojurajskiego oraz są w zachodnich częściach oceanu.
Bazaltowa skorupa oceaniczna jest odgraniczona od skorupy kontynentalnej tzw. linią andezytową, ciągnącą się wzdłuż rowów oceanicznych oraz łuków wysp okalających Ocean Spokojny. Z linią tą, poza zmianą składu chemicznego magmy, wiąże się zachodzenie stref sejsmicznych.
Wedle tektoniki płyt wzdłuż tej linii skorupa oceaniczna podsuwa się pod skorupę kontynentalną (strefa Benioffa), co wywołuje bardzo dużą aktywność sejsmiczną oraz intensywny wulkanizm.
Nazwa (hiszp. pacífico – spokojny) była nadana przez żeglarza portugalskiego w służbie hiszpańskiej Ferdynanda Magellana albowiem przez większą cząstka jego wyprawy dookoła świata ocean ten faktycznie pozostawał spokojnypotrzebne źródło. Jednak w rzeczywistości pacyficzne wyspy nękane są przez rozliczne huragany oraz tajfuny, a otaczające lądy oraz wyspy naszpikowane są wulkanami. Wielokrotnie spotykane są trzęsienia ziemi, a te podwodne powodują wielkie fale zwane tsunami. To właśnie na tym oceanie zanotowano najwyższą w historii falę o wysokości 34 metry w czasie huraganu w 1933 roku.
Już w czasach prehistorycznych przodkowie dzisiejszych Polinezyjczyków podróżowali po tym oceanie wyruszywszy prawdopodobnie z Azji dotarli na Tahiti, a następnie na Hawaje oraz Wyspę Wielkanocną. Najpóźniej była zasiedlona Nowa Zelandia. Wedle poniektórych badaczy podróżowali oni w kierunku odwrotnym, zgodnym z kierunkiem wiatrów oraz prądów morskich, czyli z Azji wzdłuż brzegów do Ameryki Południowej w kierunku Hawajów oraz na pozostałe wyspy.
Pierwszym Europejczykiem, który zobaczył Pacyfik był Vasco Núñez de Balboa, który dotarł na jego brzeg 23 września 1513 roku. Kolejnym był Ferdynand Magellan w trakcie swojej wyprawy, a potem systematycznie Hiszpanie korzystali z tego akwenu, docierając w 1564 z Meksyku do Filipin pod dowództwem Legazpi'ego. Przez długi czas żaden Europejczyk nie przepłynął oceanu w kierunku przeciwnym. Do końca XVI wieku wpływy hiszpańskie przeważały w tym rejonie, a statki docierały na Nową Gwineę oraz Wyspy Salomona. W XVII wieku to Holendrzy zaczęli nadawać prym odkryciom oraz handlowi np. Abel Tasman, który dotarł do Tasmanii oraz Nowej Zelandii w 1642 r. Później wiele wysp odkrył James Cook w służbie brytyjskiej, a w XIX wieku znaczący wkład do wiedzy oceanograficznej zostały dokonany przez wyprawy HMS Beagle w 1830, HMS Challenger w 1870, USS Tuscarora (1873-76) oraz niemieckiej Gazelle (1874-76). W czasie drugiej wojny światowej prowadzono tutaj wiele zaciekłych walk, z reguły pomiędzy stroną japońską oraz amerykańską.
Po wojnie wiele byłych kolonii uzyskało niepodległość.
Aktualnie podejmowane są próby eksploatacji dna oceanicznego, lecz największym problemem są tutaj duże głębokości utrudniające prace. Zaledwie u wybrzeży Australii oraz Nowej Zelandii wydobywana jest ropa naftowa oraz gaz ziemny. W Japonii, Papui-Nowej Gwinei, Nikaragui, Panamie oraz na Filipinach zbiera się dużej wielkości perły, ale ostatnimi czasy notuje się duży spadek ich wielkości.
Największym bogactwem wód Oceanu Spokojnego są ryby. Poławia się tutaj znaczne ilości śledzi, łososi, sardynek, snapper, miecznika oraz tuńczyka, jak oraz skorupiaków.
.jpeg&filetimestamp=20100719112314)
Tylko wnętrze Australii pozostaje poza wpływem klimatycznym Oceanu Spokojnego, w którego obrębie jest pięć znacząco wielorakich stref klimatycznych: okołobiegunowa, umiarkowana, podzwrotnikowa, zwrotnikowa oraz równikowa. Zarówno w północnych, jak oraz południowych średnich szerokościach geograficznych strumienie powietrza z zachodu powodują spore różnice temperatur w wielorakich porach roku. Bliżej równika równomiernie wiejące pasaty zapobiegają dużym wahaniom temperatury stabilizując ją na poziomie 21-27 °C przez cały rok.
Region monsunowy leży w zachodniej części oceanu pomiędzy Japonią, a Australia. Dla tej strefy klimatycznej charakterystyczne są wiatry wiejące z wnętrza kontynentu do oceanu w zimie, zaś w lecie w kierunku przeciwnym. Konsekwencją jest zauważalna sezonowość zachmurzenia oraz opadów. Częste tajfuny powodują wiele strat w zachodniej oraz południowozachodniej części oceanu. Z największą częstotliwością są one w trójkącie pomiędzy Japonią, centralnymi Filipinami, a wschodnia Mikronezją.
Ilustracje oraz media w Wikimedia Commons
Definicje słownikowe w Wikisłowniku
Cytaty w Wikicytatach
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
_main_Beach_from_town.JPG&filetimestamp=20080604000607)
