|
|
Ten artykuł trzeba dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi:
zweryfikować listy kawalerów orderu by usunąć osoby, które wcale nie były kawalerami tego orderu – dotyczy okresu 1705-1831.
Dokładniejsze informacje o tym, co trzeba poprawić, być może leżą na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Kollana królewska Orderu Orła Białego, własność króla Augusta II Mocnego przed
1730
Herb Stanisława Augusta Poniatowskiego z kollaną Orderu Orła Białego
Order Orła Białego – najstarsze oraz najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne oraz wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, leżące zarówno w czasie pokoju jak oraz w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.
Order Orła Białego noszony jest na wstędze błękitnej przewieszonej przez lewe ramię do prawego boku. Gwiazdę Orderu, niegdyś haftowaną, nosi się na lewej piersi.
Historia
Order stał się ustanowiony 1 listopada 1705[1] przez króla Augusta II na zamku w Tykocinie, małym mieście na Podlasiu, położonym nad rzeką Narew, gdzie bywali królowie, magnaci oraz książęta polscy. Otrzymywali go w czasie I Rzeczypospolitej z reguły magnaci, którzy wsparli króla w wolnej elekcji: Karol Stanisław Radziwiłł, Hieronim Lubomirski, Michał Kazimierz Ogiński, Ignacy Krasicki, Stanisław Kostka Potocki, Stanisław Małachowski, ale także ataman Iwan Mazepa. W czasach Augusta III stracił nieco renomę, albowiem minister Henryk Brühl masowo go sprzedawał. Za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Order Orła Białego nadano na rozkaz cesarzowej Katarzyny II wielu Rosjanom, w tym wszystkim jej faworytom z Potiomkinem na czele. Order przestał być nadawany po III rozbiorze Polski.
Ponownie stał się ustanowiony w 1807 jako najwyższe odznaczenie Księstwa Warszawskiego oraz później kongresowego Królestwa Polskiego. Po upadku powstania listopadowego w 1831 wraz z Orderem Świętego Stanisława oraz Orderem Virtuti Militari stał się zniesiony jako order Królestwa Polskiego. Ukazem cara stał się ustanowiony Cesarski oraz Królewski Order Orła Białego[2] Order ten był nadawany przez carów w latach 1831-1917 (do upadku caratu). Ustanowienie oznaczenia Imperium Rosyjskiego przejmującego elementy orderu Królestwa Polskiego było jedną z represji po powstaniu listopadowym, kiedy wbrew traktatowi wiedeńskiemu car uznał Królestwo Polskie za terytorium podbite, a nie odrębne państwo związane zaledwie unią personalną z Rosją. Z tego względu nie jest w tej formie oraz w tym okresie traktowany jako kontynuacja polskiego orderu rycerskiego.
Został odnowiony przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe. Otrzymał wówczas także nowy wygląd. W okresie międzywojennym nadany stał się 24 obywatelom polskim oraz 87 cudzoziemcom (w tym 33 monarchom oraz prezydentom, 10 premierom, 12 członkom rodzin panujących, 15 ministrom).
Po II wojnie światowej order nadawany był sporadycznie oraz tylko przez rząd RP na uchodźstwie (otrzymali go np. Tadeusz Tomaszewski, Eustachy Sapieha, Michał Tokarzewski-Karaszewicz oraz kard. Carlo Chiarlo), choć oficjalnie w PRL wcale tego odznaczenia nie zniesiono. Dekret PKWN z 22 grudnia 1944 o orderach, odznaczeniach oraz medalach wymieniał Order Orła Białego jako jedno z odznaczeń państwowych, nadawanych przez Prezydium KRN, lecz nie był on nadawany, a w 1949 jako najwyższe odznaczenie zastąpił go Order Budowniczych Polski Ludowej. Ustawa z 17 lutego 1960 o orderach oraz odznaczeniach już nie wymieniała Orderu Orła Białego.
23 grudnia 1992 stał się restytuowany ustawą z dnia 16 października 1992 r. o orderach oraz odznaczeniach (Dz. U. Nr 90, poz. 490 ze zmianami). Order aktualnie nadawany jest przez Prezydenta RP. Pierwszymi osobami, które otrzymały go po 1989, z rąk prezydenta Lecha Wałęsy, byli Jan Paweł II oraz król Szwecji Karol XVI Gustaw (w 1993, ale papież odebrał swój order dopiero 22 maja 1995 w czasie pielgrzymki do kraju).
20 maja 2008 Gimnazjum Nr 28 we Wrocławiu dostało imię Kawalerów Orderu Orła Białego. To jedyna szkoła w Polsce nosząca takie imię.
Zmiany insygniów
Oryginalnie miał formę owalnego medalu czerwonego koloru z jasnobłękitną wstęgą oraz hasłem Pro Fide, Lege et Rege (łac. Za wiarę, prawo oraz króla). Na oznakach przyznawanych monarchom słowo rege zmieniano na grege (łac. trzodę). Królowi polskiemu przysługiwał przywilej noszenia insygniów orderowych, którymi był wysadzany szlachetnymi kamieniami krzyż zawieszony na łańcuchu Orderu Orła Białego. Monarchowie z dynastii Wettynów, August II Mocny oraz jego syn August III Sas posiadali poza tym cały zestaw klejnotów, który nazywano garniturem orderowym. W 1709 order dla wszystkich kawalerów otrzymał formę krzyża maltańskiego. Do 1713 noszony był na szyi z dodatkową gwiazdą.
-
August III w stroju orderowym Orderu Orła Białego
-
Łańcuch Orderu Orła Białego króla Stanisława II Augusta Poniatowskiego
-
Krzyż Orderu Orła Białego (według wzoru z 1713 r.)
-
Gwiazda Orderu w XVIII w.
-
Wizerunek Orderu Orła Białego na kolumnie zamku w Pillnitz
-
Order Orła Białego z 1780
-
-
Gwiazda Orderu Orła Białego (wzór 1921)
Okres międzywojenny
Po restytucji orderu w 1921 roku zmieniono jego hasło na Za Ojczyznę oraz Naród. Na nowy wygląd orderu złożyły się złoty krzyż maltański z białą emaliowaną obwódką oraz złotymi promieniami pomiędzy ramionami, dalej biały, emaliowany oraz ukoronowany orzeł z rozpostartymi skrzydłami z głową w prawo (heraldycznie) na krzyżu. Order nosi się na gładkiej, jasno błękitnej szarfie z lewego ramienia na prawy bok.
Gwiazda jest ośmioramienna z prostymi ramionami. Na niej osadzony jest złoty, maltański krzyż emaliowany na czerwono z białą emaliowaną obwódką oraz złotymi promieniami pomiędzy ramionami. Nowe hasło było wypisane na ramionach krzyża. Na centralnym dysku emaliowanym na biało istnieje monogram RP (Rzeczpospolita Polska) otoczony emaliowanym zielono wieńcem.
W okresie międzywojennym nadany stał się 24 obywatelom polskim oraz 87 cudzoziemcom (w tym 33 monarchom oraz prezydentom, 10 premierom, 12 członkom rodzin panujących, 15 ministrom).
Opis oznaki od 1992
Aktualnie oznaką Orderu Orła Białego jest krzyż maltański, równoramienny, złocony, o wymiarach 70 × 70 mm, zakończony na rogach ramion kulkami. Ramiona krzyża pokryte są czerwoną emalią z białymi brzegami w złoconym obramowaniu. Między ramionami krzyża zawarte są pęki złoconych promieni. W środku krzyża biało emaliowany orzeł wedle wzoru określonego w ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 o godłach oraz barwach Rzeczypospolitej Polskiej, ze złoconymi żyłkami, koroną, dziobem oraz szponami. Na odwrotnej stronie ramiona krzyża są złocone z biało emaliowanym obramowaniem oraz wypukłym napisem: ZA OJCZYZNĘ I NARÓD. W środku krzyża na okrągłej biało emaliowanej tarczy w otoku ze złoconych liści dębowych pokrytych zieloną emalią umieszczony jest złocony monogram: RP. Krzyż zawieszony jest na błękitnej wielkiej wstędze szerokości 100 mm oraz noszony z lewego ramienia na prawy bok.
Oznaką Orderu jest ponadto gwiazda orderowa srebrzona o średnicy 80 mm z ośmiu pęków promieni. Na gwieździe umieszczony jest złocony krzyż Orderu, o wymiarach 50 × 50 mm, lecz bez orła oraz bez kulek na rogach ramion. Między ramionami krzyża złociste płomyki, na ramionach krzyża złocony napis: ZA OJCZYZNĘ I NARÓD. W środku krzyża na okrągłej, biało emaliowanej tarczy w otoku ze złoconych liści dębowych pokrytych zieloną emalią umieszczony jest złocony monogram "RP".
Pierwszym Kawalerem Orderu Orła Białego po jego restytucji stał się w roku 1993 Jan Paweł II.
Kapituła Orderu Orła Białego
Do kompetencji Kapituły trzeba w szczególności opiniowanie wniosków o nadanie albo pozbawienie Orderu oraz zachodzenie z inicjatywą nadania Orderu albo jego pozbawienia. Kapituła stoi na straży honoru Orderu, jej członkowie powoływani są przez prezydenta RP na pięć lat spośród osób, które zostały odznaczone tym Orderem. Kapitułę tworzą: Wielki Mistrz Orderu oraz pięciu członków Kapituły. Zgodnie z ustawą o orderach oraz odznaczeniach prezydent RP, z tytułu wyboru na ten urząd, staje się Kawalerem Orderu Orła Białego, Wielkim Mistrzem Orderu oraz przewodniczy Kapitule. Kapituła wybiera ze swego grona Kanclerza Orderu oraz Sekretarza Kapituły.
Łańcuch (kollana) Orderu Orła Białego pochodzący z czasów panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz miecz orderowy jako klejnoty Rzeczypospolitej przechowuje się w kaplicy Zamku Królewskiego w Warszawie.
Aktualnie w skład kapituły wchodzą: Bronisław Komorowski (Prezydent RP), Władysław Bartoszewski (Kanclerz Orderu), Aleksander Hall (Sekretarz Kapituły), Wiesław Chrzanowski, Krzysztof Penderecki oraz Henryk Samsonowicz[3].
Zmiany w składzie Kapituły
Kawalerowie oraz Damy Orderu Orła Białego – w układzie chronologicznym (lista niepełna)
-
Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Orła Białego.
Daty postanowień o nadaniu, same akty dekoracji bywają późniejsze
Odznaczeni w latach 1705–1795 obywatele polscy
|
|
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne potrafią zostać zakwestionowane oraz usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, trzeba podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Uwaga: Aby ułatwić pracę, dodaj do szablonu parametr |data=2012-04 |
Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita).
|
Lata 1705–1730
- Hieronim Augustyn Lubomirski, 1705
- Grzegorz Antoni Ogiński, 1705
- Karol Stanisław Radziwiłł, 1705
- Franciszek Maksymilian Ossoliński, 1709
- Ludwik Konstanty Pociej, 1714
- Jerzy Dominik Lubomirski, 1715
- Stefan Potocki (marszałek nadworny koronny), 1715
- Aleksander Paweł Sapieha, 1715
- Józef Franciszek Sapieha, 1717
- Stefan Potocki (wojewoda bełski), 1718
- Józef Potocki (hetman wielki koronny), 1719
- Jan Tarło (wojewoda sandomierski), 1719
- Michał Serwacy Wiśniowiecki, 1719
- Jan Klemens Branicki, 1726
- Michał Fryderyk Czartoryski, 1726
- Aleksander Jakub Lubomirski, 1726
- Jerzy Ignacy Lubomirski, 1726
- Jan Fryderyk Sapieha, 1726
- Michał Kazimierz Radziwiłł Rybeńko, 1727
- Michał Józef Sapieha, 1727
- Fryderyk Krystian Wettyn, 1727
- Kazimierz Dominik Ogiński, 1729
- Kazimierz Czartoryski, 1730
- Jan Kanty Moszyński, 1730
Lata 1731–1740
- August Aleksander Czartoryski, 1731
- Jan Ansgary Czapski, 1732
- Teodor Andrzej Potocki, 1732
- Jan Michał Sołłohub (zm. 1748), 1732
- Stanisław Józef Hozjusz, 1734
- Antoni Józef Poniński, 1734
- Michał Józef Rzewuski, 1734
- Aleksander Józef Sułkowski, 1734
- Wacław Piotr Rzewuski, 1735
- Kazimierz Leon Sapieha, 1735
- Jan Małachowski (kanclerz wielki koronny), 1736
- Leon Moszyński, 1736
- Ignacy Ogiński, 1736
- Marcjan Michał Ogiński, 1736
- Seweryn Józef Rzewuski, 1736
- Janusz Aleksander Sanguszko, 1736
- Krzysztof Antoni Szembek, 1736
- Antoni Miączyński, 1738
- Albert Sasko-Cieszyński, 1738
- Karol Józef Sedlnicki, 1738
- Franciszek Jakub Szembek, 1738
- Walenty Aleksander Czapski, 1740
- Antoni Dąmbski, 1740
- Bernard Gojski, 1740
- Adam Stanisław Grabowski, 1740
- Stanisław Wincenty Jabłonowski, 1740
- Jakub Florian Narzymski, 1740
- Jerzy Marcin Ożarowski, 1740
Lata 1741–1750
- Jan Michał Götzendorf-Grabowski, 1741
- Teodor Kazimierz Czartoryski, 1742
- Franciszek Firlej-Konarski, 1742
- Michał Józef Massalski, 1742
- Stanisław Jerzy Ogiński, 1742
- Tadeusz Ogiński, 1742
- Stanisław Potocki (wojewoda poznański), 1742
- Józef Scipio del Campo, 1742
- Jerzy Detloff Flemming, 1744
- Franciszek Antoni Kobielski, 1744
- Stanisław Lubomirski (wojewoda kijowski), 1744
- Kazimierz Poniatowski, 1744
- Karol Józef Sapieha, 1744
- Michał Antoni Sapieha, 1744
- Piotr Paweł Sapieha, 1744
- Jan Karol Wandalin Mniszech, 1744
- Antoni Michał Potocki, 1745
- Aleksander Pociej (zm. 1770), 1746
- Antoni Dembowski, 1748
- Ignacy Sapieha, 1748
- Jerzy Felicjan Sapieha, 1748
- Adam Ignacy Komorowski, 1749
- Antoni Lubomirski (1718-1782), 1750
- Jerzy Radziwiłł (wojewoda nowogródzki), 1750
- Józef Antoni Sołłohub, 1750
- Franciszek Szwarcenberg-Czerny, 1750
Lata 1751–1760
- Stefan Garczyński, 1751
- Melchior Gurowski, 1751
- Zygmunt Kretkowski, 1751
- Kazimierz Rudziński, 1752
- Mikołaj Dembowski, 1753
- Augustyn Działyński, 1753
- Aleksander Michał Sapieha, 1753
- Józef Eustachy Szembek, 1753
- Jan August Hylzen, 1754
- Konstanty Ludwik Plater, 1754
- Eustachy Potocki, 1754
- Wacław Hieronim Sierakowski, 1754
- Jakub Działyński, 1755
- August Fryderyk Moszyński, 1755
- Stanisław August Poniatowski, 1756
- Feliks Czacki, 1757
- Kazimierz Dąmbski, 1757
- Adam Stanisław Krasiński, 1757
- Antoni Benedykt Lubomirski, 1757
- Stanisław Lubomirski (marszałek wielki koronny), 1757
- Michał Łoś, 1757
- Adam Małachowski, 1757
- Józef Kanty Ossoliński, 1757
- Ludwik Pociej (zm. 1771), 1757
- Antoni Tadeusz Przezdziecki, 1757
- Karol Stanisław Radziwiłł Panie Kochanku, 1757
- Stanisław Radziwiłł (1722-1787), 1757
- Franciszek Rzewuski, 1757
- Kajetan Sołtyk, 1757
- Adam Brzostowski, 1758
- Michał Brzostowski, 1758
- Michał Czapski, 1758
- Michał Hutten-Czapski, 1758
- Wojciech Stanisław Leski, 1758
- Antoni Kazimierz Ostrowski, 1758
- Jan Rzewuski (podstoli wielki litewski), 1758
- Wojciech Siemieński, 1758
- Paweł Dąmbski, 1759
- Jerzy Mikołaj Hylzen, 1759
- Józef Lasecki, 1759
- Józef Klemens Mielżyński, 1759
- Leonard Pociej, 1759
- Michał Ksawery Sapieha, 1759
- Fiodor Wojejkow, 1759
- Andrzej Ignacy Baier, 1760
- Józef Tadeusz Kierski, 1760
- Gabriel Podoski, 1760
- Józef Potocki (kasztelan lwowski), 1760
- Michał Rudziński, 1760
- Stanisław Ferdynand Rzewuski, 1760
Lata 1761–1770
- Andrzej Abramowicz (kasztelan), 1761
- Alojzy Fryderyk von Brühl, 1761
- Antoni Barnaba Jabłonowski, 1761
- Józef Adrian Massalski, 1761
- Szymon Syruć, 1761
- Ignacy Cetner, 1762
- Józef Jerzy Hylzen, 1762
- Franciszek Stanisław Hutten-Czapski, 1762
- Ignacy Jakub Massalski, 1762
- Udalryk Krzysztof Radziwiłł, 1762
- Józef Sylwester Sosnowski, 1762
- Józef Humiecki, 1763
- Jan Antoni Czarnecki, 1763
- Kazimierz Krasiński, 1763
- Joachim Karol Potocki, 1763
- Józef Paulin Sanguszko, 1763
- Józef Nikodem Starzeński, 1763
- Adam Kazimierz Czartoryski, 1764
- Maciej Lanckoroński, 1764
- Michał Jerzy Poniatowski, 1764
- Franciszek Ksawery Branicki, 1765
- Stanisław Kostka Dembiński, 1765
- Jacek Małachowski, 1765
- Mikołaj Małachowski 1766
- Andrzej Poniatowski 1766
- Feliks Turski 1766
- Józef Klemens Czartoryski, 1767
- Józef Salezy Ossoliński, 1767
- Jan Borch, 1768
- Jan Jakub Zamoyski, 1768
- Stanisław Antoni Burzyński, 1769
- Tadeusz Burzyński, 1769
- Józef Potocki (1735-1802) 1769
|
Lata 1771–1780
- Fryderyk Józef Moszyński, 1771
- Antoni Tyzenhauz, 1771
- Joachim Chreptowicz, 1773
- Piotr Ożarowski, 1773
- Adam Poniński (zm. 1798), 1773
- Ignacy Franciszek Przebendowski, 1773
- Michał Hieronim Radziwiłł, 1773
- Stanisław Bohusz Siestrzeńcewicz, 1773
- Józef Gabriel Stempkowski, 1773
- Aleksander Borzęcki, 1774
- Jan Mikołaj Chodkiewicz, 1774
- Roch Kossowski, 1774
- Ignacy Krasicki, 1774
- Kazimierz Raczyński, 1774
- Maciej Sołtyk, 1774
- August Kazimierz Sułkowski, 1774
- Celestyn Czaplic, 1775
- Stefan Gedrojc, 1775
- Stanisław Szczęsny Potocki, 1775
- Seweryn Rzewuski, 1775
- Bazyli Walicki, 1775
- Felicjan Jabłonowski, 1776
- Mikołaj Łopaciński, 1776
- Antoni Małachowski, 1776
- Antoni Onufry Okęcki, 1776
- Szymon Kazimierz Szydłowski, 1776
- Ignacy Twardowski, 1776
- Szymon Dzierzbicki, 1777
- Marcin Grocholski, 1777
- Franciszek Antoni Ledóchowski, 1777
- Franciszek Halka-Ledóchowski, 1777
- Aleksander Maciej Ossoliński, 1777
- Józef Mikołaj Radziwiłł, 1777
- Józef Ignacy Rybiński, 1777
- Konstanty Bniński, 1778
- Wojciech Kluszewski, 1778
- Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, 1778
- Ignacy Potocki, 1778
- Michał Jerzy Wandalin Mniszech, 1778
- Franciszek Sułkowski, 1778
- Franciszek Wielopolski, 1778
- Dymitr Hipolit Jabłonowski, 1779
- Jan Placyd Kurdwanowski, 1779
- Feliks Antoni Łoś, 1779
- Henryk Łoś, 1779
- Kazimierz Nestor Sapieha, 1779
- Antoni Sułkowski, 1779
- Stanisław Ankwicz, 1780
- Franciszek Czacki, 1780
- Stefan Dembowski, 1780
- Kajetan Hryniewiecki, 1780
- Antoni Lanckoroński, 1780
- Piotr Małachowski (wojewoda krakowski), 1780
- Tomasz Adam Ostrowski, 1780
- Paweł Popiel (1733-1809), 1780
- Teodor Szydłowski (wojewoda płocki), 1780
- Józef Jan Wandalin Mniszech, 1780
Lata 1781–1790
- Józef Kazimierz Kossakowski, 1781
- Tadeusz Lipski, 1781
- Stanisław Kostka Potocki, 1781
- Antoni Bielski, 1782
- Jakub Kretkowski, 1782
- Stanisław Małachowski, 1782
- Stanisław Sołtan, 1782
- Maciej Garnisz, 1783
- Rafał Gurowski, 1783
- Adam Naruszewicz, 1783
- Teodor Potocki (1730-1812), 1783
- Krzysztof Hilary Szembek, 1783
- Józef Ankwicz, 1784
- Michał Kossakowski (1733-1798), 1784
- Ignacy Feliks Morawski, 1784
- Józef Szczytt Niemirowicz, 1784
- Franciszek Bieliński (pisarz wielki koronny), 1785
- Stanisław Kostka Bieliński, 1785
- Jan Chrzciciel Dąmbski, 1785
- Antoni Dziekoński, 1785
- Tymoteusz Gorzeński, 1785
- Franciszek Ksawery Chomiński, 1785
- Kajetan Miączyński, 1785
- Józef Moszczeński, 1785
- Józef Mycielski, 1785
- Józef Prozor, 1785
- Aleksander Sułkowski, 1785
- Kasper Cieciszowski, 1786
- Stanisław Kostka Gadomski, 1786
- Franciszek Ksawery Kęszycki, 1786
- Adam Klemens Kwilecki, 1786
- Franciszek Salezy Miaskowski, 1786
- Benedykt Morykoni, 1786
- Józef Oborski, 1786
- Józef Radzimiński, 1786
- Józef Sołtyk (zm. 1803), 1786
- Józef Chłapowski, 1787
- Józef Chrapowicki, 1787
- Michał Grodzicki, 1787
- Jan Kwilecki, 1787
- Józef Joachim Komorowski, 1787
- Adam Lasocki, 1787
- Walenty Łaźniński, 1787
- Michał Łopot, 1787
- Józef Poniatowski, 1787
- Antoni Protazy Potocki, 1787
- Jan Nepomucen Potocki (1761-1815), 1788
- Maciej Radziwiłł, 1788
- Michał Borch (wojewoda bełski), 1789
- Michał Chomiński, 1789
- Krzysztof Cieszkowski, 1789
- Jan Światopełk-Czetwertyński, 1789
- Antoni Bazyli Dzieduszycki, 1789
- Walenty Godzimirski, 1789
- Adam Ewald Felkerzamb, 1789
- Ludwik Fundament-Karśnicki, 1789
- Onufry Kicki, 1789
- Franciszek Krzycki, 1789
- Franciszek Antoni Kwilecki, 1789
- Antoni Lasocki, 1789
- Michał Kleofas Ogiński, 1789
- Arnold Byszewski,1790
- Janusz Stanisław Iliński, 1790
- Stanisław Paweł Jabłonowski, 1790
- Michał Lubomirski, 1790
- Karol Malczewski (1720-1805), 1790
- Franciszek Młocki, 1790
- Jerzy Michał Potocki, 1790
- Piotr Franciszek Potocki, 1790
- Kazimierz Rzewuski, 1790
- Alojzy Sulistrowski, 1790
|
Lata 1791–1795
- Piotr Bieliński, 1791
- Łukasz Bniński, 1791
- Felicjan Borsza-Drzewiecki, 1791
- Michał Hieronim Brzostowski, 1791
- Antoni Czarnecki, 1791
- Franciszek Władysław Czarnecki, 1791
- Ignacy Dembiński, 1791
- Ignacy Działyński, 1791
- Ksawery Działyński, 1791
- Michał Giełgud, 1791
- Tadeusz Kociełł, 1791
- Hugo Kołłątaj, 1791
- Antoni Kossakowski (kasztelan inflancki), 1791
- Ignacy Kościelski, 1791
- Franciszek Salezy Krasicki, 1791
- Józef Lubomirski, 1791
- Feliks Łubieński, 1791
- Stanisław Mirski, 1791
- Dionizy Mniewski, 1791
- Jan Onufry Orłowski, 1791
- Kazimierz Konstanty Plater, 1791
- Stanisław Kostka Potocki, 1791
- Seweryn Potocki, 1791
- Teodozy Rostocki, 1791
- Adam Wawrzyniec Rzewuski, 1791
- Wojciech Skarszewski, 1791
- Kajetan Szafraniec-Bystrzanowski, 1791
- Stanisław Szaniawski, 1791
- Antoni Światopełk-Czetwertyński, 1791
- Jan Amor Tarnowski (ur. 1735), 1791
- Tomasz Wawrzecki, 1791
- Michał Bernowicz, 1792
- Ignacy Błeszyński, 1792
- Franciszek Bukaty, 1792
- Mikołaj Chrapowicki, 1792
- Tadeusz Czacki, 1792
- Franciszek Czarnecki, 1792
- Antoni Derszniak, 1792
- Franciszek Drucki-Lubecki, 1792
- Franciszek Dunin-Jundziłł, 1792
- Krzysztof Gedrojc, 1792
- Ignacy Giełgud, 1792
- Józef Gliszczyński, 1792
- Jan Grocholski, 1792
- Władysław Gurowski, 1792
- August Iliński, 1792
- Mikołaj Jaroszyński, 1792
- Stefan Lubowidzki, 1792
- Jan Nikodem Łopaciński, 1792
- Franciszek Markowski, 1792
- Józef Andrzej Mikorski, 1792
- Jan Nagurski, 1792
- Feliks Oraczewski, 1792
- Rafał Michał Oskierka, 1792
- Józef Piotr Pac, 1792
- Piotr Potocki (zm. po 1800), 1792
- Mikołaj Radziwiłł (generał major), 1792
- Walenty Sobolewski, 1792
- Aleksander Józef Szembek, 1792
- Józef Ignacy Szembek, 1792
- Ignacy Wyssogota Zakrzewski, 1792
- Onufry Bromirski, 1793
- Antoni Stanisław Czetwertyński-Światopełk, 1793
- Konstanty Ludwik Jeleński, 1793
- Franciszek Kunicki, 1793
- Kajetan Miączyński, 1793
- Antoni Pułaski, 1793
- Antoni Henryk Radziwiłł, 1793
- Franciszek Sapieha, 1793
- Michał Sokołowski, 1793
- Wincenty Feliks Czosnowski, 1794
- Augustyn Gorzeński, 1794
- Jan Kazimierz Makowiecki, 1794
- Józef Strutyński, 1794
- Onufry Kajetan Szembek, 1794
- Józef Dominik Kossakowski, 1795
Data nieznana
|
Odznaczeni w latach 1807–1831 obywatele polscy, poddani Księstwa Warszawskiego oraz Królestwa Polskiego (kongresowego)
|
|
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne potrafią zostać zakwestionowane oraz usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, trzeba podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Uwaga: Aby ułatwić pracę, dodaj do szablonu parametr |data=2012-04 |
Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Księstwo Warszawskie).
- Józef Wybicki, 1807
- Stanisław Breza, 1809
- Jan Paweł Łuszczewski, 1809
- Aleksander Potocki, 1809
- Ignacy Raczyński, 1809
- Dominik Hieronim Radziwiłł, 1811
- Michał Kochanowski, 1812
- Tadeusz Matuszewicz, 1812
- Ignacy Sobolewski, 1812
- Stanisław Kostka Zamoyski, 1812
- Adam Jerzy Czartoryski, 1815
- Jan Henryk Dąbrowski, 1815
- Stanisław Mokronowski, 1815
- Tadeusz Antoni Mostowski, 1815
- Antoni Henryk Radziwiłł, 1815
- Karol Sierakowski, 1815
- Józef Wielhorski, 1815
- Józef Zajączek, 1815
- Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, 1816
- Stanisław Staszic, 1816
- Adam Michał Prażmowski, 1826
- Maurycy Hauke, 1829
- Wincenty Krasiński, 1829
- Aleksander Różniecki, 1829
- Jan Paweł Woronicz, 1829
- Stefan Grabowski 1830
Odznaczeni w latach 1705–1831 cudzoziemcy
|
|
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne potrafią zostać zakwestionowane oraz usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, trzeba podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Uwaga: Aby ułatwić pracę, dodaj do szablonu parametr |data=2012-04 |
Układ chronologiczny – układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) oraz Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Księstwo Warszawskie).
- Iwan Mazepa, 1705
- Aleksandr Mienszykow, 1705
- Anikita Repnin, 1705
- Piotr I Wielki, 1712
- Ernst Christoph von Manteuffel, 1719
- Maurycy Saski, 1719
- Dominik von Königsegg-Rothenfels, 1721
- Woldemar August von Löwendahl, 1721
- Karl Heinrich von Hoym, 1723
- Katarzyna I, 1726
- Heinrich Friedrich von Friesen, 1727
- Piotr II Romanow, 1728
- James FitzJames, 2. książę Berwick, 1730
- Fryderyk IV, król Danii 1730
- Heinrich von Brühl, 1731
- Ferdynand Kettler, 1731
- Franciszek Ksawery Wettyn, 1733
- Burkhard Christoph Münnich, 1735
- Franciszek Jozjasz, 1736
- Karol Fryderyk (książę Sachsen-Meiningen), 1737
- Ludwik Ernest Saxe-Gotha-Altenburg, 1738
- Karol Fryderyk Wirtemberski (książę oleśnicki), 1739
- Klemens Wacław Wettyn, 1740
- Cyryl Razumowski, 1748
- Ernest Fryderyk, 1749
- Karl von Thurn und Taxis, 1750
- Fryderyk August Wettin, 1751
- Adolf Fryderyk IV, 1753
- Iwan Szuwałow, 1754
- Karol Chrystian Józef Wettin, 1755
- Michaił Wołkoński, 1756
- Antoni Wettyn, 1756
- Fryderyk Erdmann Anhalt-Köthen, 1758
- Karl August Rex, 1759
- Piotr Sałtykow, 1759
- Karl Georg Friedrich von Flemming, 1760
- Zachar Czernyszew, 1761
- Maksymilian Wettyn, 1762
- Karol August (Sachsen-Weimar-Eisenach), 1763
- George Macartney, 1. hrabia Macartney, 1767
- Piotr Kreczetnikow, 1768
- Michaił Michajłowicz Golicyn (1731-1804), 1769
- Iwan Nummers, 1769
- Fiodor Numsen, 1769
- Pietr Passek, 1769
- Thomas von Fritsch, 1772
- Armand François Louis de Mestral de Saint-Saphorin, 1773
- Otto Magnus von Stackelberg, 1773
- Karl von Nassau-Siegen, 1774
- Awraam Iwanowicz Romanius, 1774
- Piotr Rumiancew, 1774
- Katarzyna II Wielka, 1775
- Wasilij Engelhard, 1775
- Teodor Glebow, 1776
- Michaił Kreczetnikow, 1776
- Grigorij Potiomkin, 1776
- Szymon Schyrkow, 1776
- Nikołaj Zagrażskij, 1776
- Nicolas Luckner, 1777
- Iwan Rimski-Korsakow, 1778
- Andriej Szczerbatow, 1778
- Tommaso Antici, 1780
- Karl August von Hardenberg, 1785
- Girolamo Lucchesini, 1790
- Fiodor Denisow, 1793
- Andriej Lewanidow, 1793
- Pietr Miatlew, 1793
- Siergiej Rumiancew, 1793
- Jakob Sievers, 1793
- Aleksander Tormasow, 1793
- Pierre Antoine Daru, 1807
- Mikołaj Nowosilcow, 1816
- Dymitr Kuruta, 1818
- Karl Robert Nesselrode, 1818
- Aleksander Bibikow
- Jakub Bruce
- Jakow Bułhakow
- Karl Jakowlewicz Bühler
- Wasilij Łukicz Dołgoruki
- Grzegorz Dołgoruki
- Jakub Henryk Flemming
- Anton Egon von Fürstenberg
- Siergiej Fiedorowicz Golicyn
- Gawrił Gołowkin
- Aleksander Jermołow
- Ludwik Fryderyk zu Hohenlohe-Neuenstein-Öhringen
- Józef Mier
- Karl von Osten-Sacken
- Aleksy Razumowski
- Cyryl Razumowski
- Nikołaj Repnin
- Aleksy Piotrowicz Romanow
- Elżbieta Romanowa
- Piotr III Romanow
- Carl-Ewald von Rönne
- Kasper von Saldern
- August III Sas
- Nikołaj Iwanowicz Sałtykow
- Aleksandr Nikołajewicz Stroganow
- Aleksander Suworow
- Piotr Szafirow
- Borys Szeremietiew
- Aleksandr Tałyzin
- Benjamin Thompson
- Piotr Andriejewicz Tołstoj
- Fryderyk II Wielki
Odznaczeni w latach 1921–1939 obywatele polscy (lista pełna)
Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (II Rzeczpospolita).
- Józef Piłsudski, 1921 (z urzędu)
- Oswald Balzer, 1921
- Edmund Dalbor, 1921
- Józef Haller, 1921
- Zygmunt Łoziński, 1921
- Antoni Osuchowski, 1921
- Wojciech Trąmpczyński, 1921
- Zygmunt Zieliński, 1921
- Ignacy Jan Paderewski, 11 lipca 1921
- Kazimierz Morawski, 1921
- Wincenty Witos, 1921 (order utracił w 1932, przywrócony w 1939)
- Gabriel Narutowicz, grudzień 1922 (z urzędu)
- Stanisław Wojciechowski, 1922 (z urzędu)
- Władysław Grabski, 12 kwietnia 1924
- Aleksander Kakowski, 1925
- Ignacy Mościcki, 1926 (z urzędu)
- Kazimierz Bartel, 1932
- August Hlond, 1932
- Bronisław Pieracki, 17 czerwca 1934 (pośmiertnie)
- Walery Sławek, 1935
- Adam Stefan Sapieha, 1936
- Edward Śmigły-Rydz, 1936
- Stanisław Car, 1938 (pośmiertnie)
- Józef Beck, 9 października 1938
Odznaczeni w latach 1939–1990 przez władze RP na uchodźstwie obywatele polscy
Układ chronologiczny, układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (władze RP na uchodźstwie).
- Władysław Raczkiewicz, 1939 (z urzędu)
- Herman Lieberman, 1941 (pośmiertnie)
- Władysław Sikorski, 1943 (pośmiertnie)
- August Zaleski, 1947 (z urzędu)
- Tadeusz Tomaszewski, 1950
- Eustachy Sapieha, 7 sierpnia 1959
- Michał Karaszewicz-Tokarzewski, 23 maja 1964
- Stanisław Ostrowski, 1972 (z urzędu)
- Edward Raczyński, 1979 (z urzędu)
- Kazimierz Sabbat, 1986 (z urzędu)
- Ryszard Kaczorowski, 19 lipca 1989 (z urzędu)
- Władysław Rubin, 10 października 1990 (ostatnie nadanie Orderu przez Prezydenta RP na Uchodźstwie)
Odznaczeni w latach 1921–1989 cudzoziemcy
Układ chronologiczny – układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (II Rzeczpospolita) oraz Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (władze RP na uchodźstwie).
- król Albert I, 1921
- Ferdynand Foch, 1921
- Joseph Joffre, 1921
- Philippe Petain, 1921
- Alexandre Millerand, 1921
- Hirohito, 1922
- Achille Ratti, 25 stycznia 1922
- Thomas Woodrow Wilson, 1922
- cesarz Yoshihito, 1923
- Benito Mussolini, 1923
- Gaston Doumergue, 1924
- Tomasz Masaryk, 1925
- Borys III, 1927
- Reza Szach Pahlawi, 1927
- król Amanullah, 1928
- Miklós Horthy, 1929
- Haakon VII, 1930
- Haile Sellasie, 1930
- Albert Lebrun, 1932
- Konstantin Päts, 1934
- Per Svinhufvud, 1935
- Galeazzo Ciano, 1938
- Johan Laidoner, 1938
- Manuel Avila Camacho, 1942
- Biszara al-Churi, 1946
- Abd al-Ilah, 1947
- Carlo Chiarlo, 20 lutego 1951
Odznaczeni po 1992 r. obywatele polscy (lista pełna)
-
Układ chronologiczny wg kolejności nadania Orderu – układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita).
Przez Prezydenta Lecha Wałęsę (1992–1995)
Rok 1993
- Jan Paweł II, 3 maja (pierwszy kawaler orderu po jego reaktywacji w 1992)
Rok 1994
- Stanisław Maczek, 19 stycznia
- Witold Lutosławski, 19 stycznia
- Adam Bień, 3 maja
- Aleksander Gieysztor, 3 maja
- Czesław Miłosz, 3 maja
- Zofia Morawska, 3 maja – pierwsza Polka odznaczona tym orderem.
- Jan Nowak-Jeziorański, 3 maja
- Stanisław Stomma, 3 maja
- Jerzy Turowicz, 3 maja
- Stefan Wyszyński, 3 maja (pośmiertnie)
Rok 1995
- Stanisław Broniewski, 3 maja
- Jan Karski, 3 maja
- Jan Tomasz Zamoyski, 3 maja
- Barbara Skarga, 3 maja
- Władysław Anders, 11 listopada (pośmiertnie)
- Tadeusz Bór-Komorowski, 11 listopada (pośmiertnie)
- Leopold Okulicki, 11 listopada (pośmiertnie)
- Stefan Rowecki, 11 listopada (pośmiertnie)
- Jan Rzepecki, 11 listopada (pośmiertnie)
- Kazimierz Sosnkowski, 11 listopada (pośmiertnie)
- Jan Skorobohaty-Jakubowski, 29 listopada (pośmiertnie)
- Adolf Bniński, 29 listopada (pośmiertnie)
- Cyryl Ratajski, 29 listopada (pośmiertnie)
- Jan Piekałkiewicz, 29 listopada (pośmiertnie)
- Jan Stanisław Jankowski, 29 listopada (pośmiertnie)
- Stefan Korboński, 29 listopada(pośmiertnie)
- Władysław Bartoszewski, 1 grudnia
- Zbigniew Brzeziński, 1 grudnia
- Tadeusz Mazowiecki, 1 grudnia
- Elżbieta Zawacka, 1 grudnia
- Tadeusz Żenczykowski, 1 grudnia
Przez Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego (1995–2005)
Rok 1996
Rok 1997
Rok 1998
Rok 1999
Rok 2002
Rok 2003
Rok 2004
Rok 2005
Przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego (2005–2010)
Rok 2006
Rok 2007
Rok 2008
Rok 2009
Rok 2010
Przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego (od 2010)
Rok 2010
- Ignacy Skorupka, 15 sierpnia (pośmiertnie)
- Gerard Labuda, 8 października (pośmiertnie)
- Stefan Stuligrosz, 10 października
- Jan Ekier, 21 października
- Henryk Mikołaj Górecki, 21 października
- Henryk Samsonowicz, 22 października
- Jan Krzysztof Bielecki, 10 listopada
- Aleksander Hall, 10 listopada
- Adam Michnik, 10 listopada
- Alojzy Orszulik, 10 listopada
Rok 2011
Odznaczeni po 1992 r. cudzoziemcy (lista pełna)
-
Układ chronologiczny wg kolejności nadania Orderu – układ alfabetyczny zob. Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita).
Przez Prezydenta Lecha Wałęsę (1992–1995)
Rok 1993
Rok 1994
Rok 1995
Przez Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego (1995–2005)
Rok 1996
Rok 1997
Rok 1998
Rok 1999
Rok 2000
Rok 2001
Rok 2002
Rok 2003
Rok 2004
Rok 2005
Przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego (2005–2010)
Rok 2007
Rok 2009
Przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego (od 2010)
Rok 2011
Żyjący Polacy, Damy oraz Kawalerowie Orderu Orła Białego
Wśród 30 żyjących osób narodowości polskiej odznaczonych Orderem jest 30 mężczyzn.
- Leszek Balcerowicz, 11 listopada 2005
- Władysław Bartoszewski, 1 grudnia 1995
- Jan Krzysztof Bielecki, 10 listopada 2010
- Zbigniew Brzeziński, 1 grudnia 1995
- Wiesław Chrzanowski, 3 maja 2005
- Andrzej Ciechanowiecki, 15 sierpnia 1998
- Jan Ekier, 21 października 2010
- Józef Glemp, 21 grudnia 2009
- Tadeusz Gocłowski, 10 listopada 2011
- Henryk Gulbinowicz, 17 października 2008
- Andrzej Gwiazda, 3 maja 2006
- Aleksander Hall, 10 listopada 2010
- Jerzy Kłoczowski, 11 listopada 2004
- Bronisław Komorowski, 6 sierpnia 2010 (z urzędu)
- Aleksander Kwaśniewski, 23 grudnia 1995 (z urzędu)
- Tadeusz Mazowiecki, 1 grudnia 1995
- Adam Michnik, 10 listopada 2010
- Karol Modzelewski, 6 marca 1998
- Bogusław Nizieński, 25 sierpnia 2008
- Jan Olszewski, 3 maja 2009
- Alojzy Orszulik, 10 listopada 2010
- Krzysztof Penderecki, 11 listopada 2005
- Zbigniew Radwański, 3 maja 2011
- Zbigniew Romaszewski, 10 listopada 2011
- Henryk Samsonowicz, 22 października 2010
- Stefan Stuligrosz, 10 października 2010
- Ignacy Tokarczuk, 3 maja 2006
- Andrzej Wajda, 21 marca 2011
- Lech Wałęsa, 23 grudnia 1992 (z urzędu)
- Andrzej Wielowieyski, 10 listopada 2011
Osoby, które oficjalnie odmówiły przyjęcia Orderu Orła Białego
Jedyną dotychczas osobą, która odmówiła przyjęcia Orderu Orła Białego był Jerzy Giedroyc, 1994[22].
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ Pierwszy Order Orła Białego nadał August II Mocny hetmanowi Iwanowi Mazepie już 22 października 1703 roku, order stał się w 1705 ustanowiony pod pozorem odnowienia. Kawalerowie oraz statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 137.
- ↑ Статут Императорского и Царского ордена Белого Орла
- ↑ 19. posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego. prezydent.pl, 10 marca 2011. [dostęp 11 marca 2011].
- ↑ Posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego. Prezydent.pl, 14 lutego 2001. [dostęp 2012-02-19].
- ↑ Prof. Skarga rezygnuje z kapituły Orderu Orła Białego
- ↑ Geremek nie złoży kolejnych oświadczeń – – Wywiady – Opinie w RMF24
- ↑ Witryna Prezydent.pl "Kapituły Orderów" Dostęp 14.10.2009
- ↑ Abp Ignacy Tokarczuk nie jest już członkiem Kapituły Orderu Orła Białego. Prezydent.pl, 5 lutego 2009. [dostęp 2009-10-17].
- ↑ wiadomosci.dziennik.pl/: Order dla Michnika oraz Bieleckiego. Kapituła się sypie. [dostęp 20.11.2010].
- ↑ Prezydent powołał członków Kapituły Orderu Orła Białego. prezydent.pl, 28 lutego 2011. [dostęp 28 lutego 2011].
- ↑ M.P. z 1997 r. Nr 45, poz. 442
- ↑ M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 109
- ↑ 13,0 13,1 M.P. z 1998 r. Nr 16, poz. 250
- ↑ Wdowa po Zbigniewie Herbercie odmówiła w 1998 przyjęcia orderu z rąk prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego (30 lipca 1998), ponowne wręczenie dokonane było przez Lecha Kaczyńskiego 3 maja 2007 – [1]
- ↑ Order Orła Białego dla Księdza Jerzego Popiełuszki. prezydent.pl, 2009-10-19. [dostęp 19 października 2009].
- ↑ Ordery dla zapomnianych bohaterów Polski oraz Węgier / Ordery oraz odznaczenia / Aktywność / Prezydent RP Lech Kaczyński
- ↑ Prezydent odznaczył ludzi kultury. Prezydent.pl. [dostęp 2011-06-20].
- ↑ Prezydent odznaczył twórców kultury. Prezydent.pl, 2011-03-21. [dostęp 2011-06-20].
- ↑ M.P. z 2011 r. Nr 73, poz. 716
- ↑ M.P. z 1997 r. Nr 83, poz. 811
- ↑ M.P. z 2011 r. Nr 73, poz. 718
- ↑ Marek Henzler: Orła cień. 2005-11-02. [dostęp 2 listopada 2005].
Bibliografia
- "Za Ojczyznę oraz Naród. 300 lat Orderu Orła Białego", ARX REGIA Ośrodek Wydawniczy Zamku Królewskiego w Warszawie, Warszawa 2005 (ISBN 83-7022-151-3)
- Wanda Bigoszewska "Polskie ordery oraz odznaczenia", Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989 (ISBN 83-223-2287-9)
- Stefan Oberleitner "Polskie ordery odznaczenia oraz pewne wyróżnienia zaszczytne 1705-1990", Wydawnictwo "Kanion", Zielona Góra 1992 (ISBN 83-85571-00-7)
- Zbigniew Puchalski "Dzieje polskich znaków zaszczytnych", Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1998 (ISBN 83-7059-388-7)
- Zbigniew Puchalski, Ireneusz J. Wojciechowski "Ordery oraz odznaczenia polskie oraz ich kawalerowie", Krajowa Agencja Wydawnicza RSW "Prasa-Książka-Ruch", Warszawa 1987 (ISBN 83-03-02143-5)
Linki zewnętrzne