Orisa (hindi उड़ीसा, trb.: Urisa, trl.: Uṛīsā; orija ଓଡ଼ିଶା; ang. Odisha[1], uprzednio Orissa) – indyjski stan. Leży we wschodniej części kraju, nad Zatoką Bengalską. Głównymi miastami poza stolicą są: Katak oraz Puri.
Geografia
Większą cząstka terytorium zajmuje Wyżyna Dekan. Najwyżej wznosi się masyw Simlipali. Jego najwyższy szczyt, Meghasani, osiąga 1165 m n.p.m. Największą rzeką jest Mahanadi, której delta zajmuje dużą cząstka powierzchni stanu. Orisa leży w strefie klimatu zwrotnikowego pośredniego, o odmianie monsunowej. Lasy, zajmujące 40% powierzchni, obfitują w cenne gatunki drzew (m.in. drzewo tekowe oraz sandałowe).
Podział administracyjny
Stan Orisa dzieli się na następujące okręgi:
Gospodarka
Przemysł
Orisa jest regionem górniczo-rolniczym. Region ten jest pierwszym w Indiach producentem rud żelaza oraz manganu. Ponadto prowadzi się wydobycie rud chromu, boksytów oraz toru.
Intensywnie rozwija się nowoczesny przemysł informatyczny oraz hutnictwo aluminium oraz żelaza, produkcja stali oraz przetwórstwo naftowo-chemiczne.
Mimo rozwoju nowocześniejszych gałęzi przemysłu duże znaczenie nadal posiadają stare: włókiennictwo oraz przemysł spożywczy.
Rolnictwo
W ostatnim czasie rolnictwo traci na znaczeniu, choć przeważajaca ilość ludzi nadal pracuje w tym dziale. Głównymi uprawami są: ryż, rośliny strączkowe, rośliny oleiste oraz juta. Hoduje się bydło, bawoły oraz owce.
Religia
W regionie tym dochodzi od sierpnia 2008 roku do zamieszek na tle religijnym, które wybuchają na tle działalności hinduskich ekstremistów. W ich wyniku tysiące chrześcijan (szacuje się tę liczbę na 50 000[2]) musiało szukać schronienia w lasach oraz w strefach zamkniętych. Zanotowano także 200 ofiar śmiertelnych[3].
Transport
Główną arterią komunikacyjną jest biegnąca wzdłuż wybrzeża droga z Madrasu do Kalkuty. Największym portem morskim jest Paradip. Stopniowo wzrasta jednak znaczenie dwóch innych portów: Dharmy oraz Gopalpuru.
Turystyka
Orisa jest stanem obfitującym w zabytki. Największym centrum turystyki jest Bhubaneśwar. Znajduje się tam około 150 świątyń pochodzących z VII–XVI wieku. Znana jest zwłaszcza świątynia Lingaradży z XI wieku. Dużymi centrami ruchu turystycznego są ponadto: Puri (znajduje się tu świątynia Śri Mandir z XII oraz XIII wieku, ponadto przebiega się festiwal Rath Yatra) oraz Konarak (atrakcją jest zespół zabytkowych świątyń hinduistycznych). Największym kąpieliskiem jest Gopalpur.
Katastrofy naturalne
W 1999 roku cyklon tropikalny 05B spustoszył wybrzeże Orisy, zabijając około 10 000 osób.
Sprawdź też
Przypisy
