Oslo (1624-1878: Christiania, 1878-1924: Kristiania) – stolica oraz największe miasto Norwegii.
Miasto było założone w 1048 roku przez króla Haralda III. Od 1299 roku jest stolicą Norwegii. W samym Oslo mieszka ponad 11% mieszkańców Norwegii.
Oslo stanowi gospodarcze, naukowe, administracyjne oraz kulturalne centrum Norwegii. Jest siedzibą władz państwa, regionu oraz gminy. Znajdują się w nim m.in. Pałac Królewski oraz siedziba parlamentu. Miasto jest także centrum norweskiego handlu, bankowości, przemysłu oraz transportu morskiego. Jest siedzibą około 980 firm związanych z sektorem morskim zatrudniających około 8500 pracowników. Wśród tych firm których leżą jedne z największych na świecie firm zajmujących się transportem morskim, pośredników spedycyjnych oraz firm ubezpieczeniowych.
Do niedawna Oslo było zaklasyfikowane jako najdroższe miasto świata. Ostatnio, częściowo z powodu osłabienia norweskiej korony, było wyprzedzone przez takie miasta jak Tokio, Kopenhaga oraz Paryż. W 2009 Oslo odzyskało miejsce najdroższego miasta światapotrzebne źródło. Oslo jest siedzibą Komitetu Ministrów Rady Europy oraz programu Rady Europy oraz Komisji Europejskiej pod nazwą „Miasta Międzykulturowe".
Oslo jest leżące nad Fiordem Oslo (Oslofjord). Gmina Oslo graniczy z gminami Bærum, Ringerike, Lunner, Nittedal, Skedsmo, Lørenskog, Enebakk, Ski, Oppegård oraz Nesodden.
Historia
Za datę założenia Oslo zwykło się uznawać, w oparciu o Sagę królewską Snorriego Sturlusona rok 1048, zaś za założyciela – króla Haralda III Surowego (Haralda Hardråde). Jednak najnowsze odkrycia archeologiczne wykazały, że miasto było założone już przed rokiem 1000, dlatego tę właśnie datę uznaje się za oficjalny rok założenia Oslo. Pierwotnie miasto leżało u ujścia rzeki Alna. Istnieją zróżnicowane hipotezy co do znaczenia nazwy miasta – jedne z nich tłumaczą je jako "równinę u podnóża zbocza" albo "równinę bogów". Patronem Oslo widniejącym w jego herbie, jest św. Hallvard, który – jak głosi legenda – poświęcił w 1043 swoje życie w obronie kobiety niesłusznie oskarżonej o kradzież.
Od XI wieku mieściło się w Oslo biskupstwo katolickie, zaś około 1300 roku Haakon V Długonogi (Håkon V Magnusson) wybudował na zachód od pierwotnej osady Oslo fortecę Akershus, którą wybrał na swoją siedzibę. W 1384 ludność Oslo była zdziesiątkowana przez dżumę. Osłabiona tym Norwegia zawarła wraz z Danią oraz Szwecją w 1397 roku unię kalmarską, w wyniku której Norwegia na ponad 400 lat stała się uzależniona od Danii. W czasie unii Oslo utraciło status stolicy oraz podupadło ekonomicznie. Na losy Oslo duży wpływ miała także Reformacja 1537, która doprowadziła do separacji od kościoła katolickiego oraz powstania Narodowego Kościoła Protestanckiego.
W 1624 stara osada Oslo padła ofiarą ogromnego pożaru, jakoby wznieconego specjalnie przez cztery czarownice. Król Danii oraz Norwegii, Chrystian IV Oldenburg, postanowił odbudować miasto, lecz nie tam, gdzie do tej pory leżało, ale w pobliżu murów Twierdzy Akershus. W wyniku tego powstało nowe renesansowe, zbudowane na planie kwadratu miasto, noszące zresztą także nowe imię – Christiania (w latach 1877-1925 nazwę tę zapisywano jako Kristiania).
W chwili rozwiązania unii z Danią (1814) miasto odzyskało status stolicy Norwegii. Pomimo zawarcia nowej unii, tym razem ze Szwecją, zachowało ten status. W czasach unii miasto przeżyło rozkwit – w XIX wieku powstało tu wiele siedzib nowych instytucji m.in. zamek królewski, uniwersytet, parlament Stortinget, teatr narodowy, bank norweski, giełda.
W 1905 roku unia ze Szwecją była rozwiązana, a Norwegia stała się wreszcie w pełni niepodległym państwem. W 1925 roku przywrócono stolicy uświęcone tradycją miano Oslo.
Oslo organizowało w 1952 roku Zimowe Igrzyska Olimpijskie. W Oslo czterokrotnie odbyły się mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym (w roku 1930, 1966, 1982 oraz w 2011). W maju 2010 roku Oslo było gospodarzem Konkursu Piosenki Eurowizji 2010 .
Główne atrakcje turystyczne
- Zamek oraz forteca Akershus (Akershus festning)
- Założony w końcu XIII wieku kompleks fortyfikacji obronnych, usytuowanych bezpośrednio nad Fiordem Oslo (Oslofjord). Twierdza jest dostępna dla zwiedzających przez cały rok (wstęp gratis). Na terenie fortecy istnieje zamek oraz parę muzeów związanych z obronnością (wstęp płatny – od ok. 15 do 25 zł).
- Pałac królewski (Det kongelige slottet)
- Rezydencja królewska wybudowana w latach 1824-1848, aktualnie siedziba króla Haralda V, dostępna dla zwiedzających zaledwie przez parę tygodni w okresie letnim (wstęp płatny, na zwiedzanie trzeba umawiać się z wyprzedzeniem). Atrakcją jest odbywająca się codziennie o godz. 13:30 honorowa przeistoczenie warty straży królewskiej.
- Muzeum statku polarnego Fram (Frammuseet)
- W muzeum prezentowany jest statek polarny Fram wraz z oryginalnym wyposażeniem z przełomu XIX wiek oraz XX wieku. Wokół niego ekspozycje poświęcone wyprawom polarnym oraz podróżnikom – Fridtjofowi Nansenowi, Ottonowi Sverdrupowi oraz Roaldowi Amundsenowi (wstęp płatny – ok. 20 zł).
- Skocznia narciarska Holmenkollbakken oraz Muzeum Narciarstwa (Skimuseet)
- Miejsce Igrzysk Olimpijskich 1952, jedna ze skoczni, na których dzieją się zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich. W budynku skoczni istnieje Muzeum Narciarstwa, w którym obejrzeć da się eksponaty pokazujące rozwój sportów zimowych. Można także wjechać windą na wieżę skoczni (wstęp płatny – ok. 35 zł).
- Muzeum Henryka Ibsena (Ibsen Museet)
- W mieszkaniu Ibsena, w którym mieszkał od 1895 roku aż do swojej śmierci w 1906 urządzono ekspozycję związaną z pisarzem (wstęp płatny – ok. 35 zł).
- Muzeum Kon-Tiki
- Położone na półwyspie Bygdøy muzeum prezentuje eksponaty związane z wyprawami Thora Heyerdahla – tratwę Kon-Tiki, papirusową łódź Ra II, eksponaty z Wyspy Wielkanocnej, Peru oraz Polinezji (wstęp płatny – ok. 20 zł).
- Muzeum Muncha
- Muzeum posiadające największą na świecie kolekcję prac tego malarza, które zapisał on w testamencie miastu Oslo. W zbiorach istnieje ok. 1100 obrazów olejnych, 3000 rysunków, 18.000 grafik. Muzeum nie ma stałej ekspozycji, zaledwie wystawy czasowe prezentujące Muncha w kontekście europejskim.
- Galeria Narodowa (Nasjonalgalleriet)
- Zawiera najbogatsze w Norwegii zbiory sztuki norweskiej, a także skandynawskiej oraz europejskiej, m.in. prace Edvarda Muncha, Johana Dahla, Christiana Krohga oraz wielu innych (wstęp płatny - ok. 25 zł).
- Centrum Pokojowe Nobla (Nobels Fredssenter)
- Centrum poprzez tradycyjne oraz multimedialne ekspozycje prezentuje tematy związane z wojną, pokojem oraz rozwiązywaniem konfliktów oraz Pokojową Nagrodą Nobla (wstęp płatny – ok. 30 zł).
- Norweskie Muzeum Ludowe / Skansen (Norsk Folkemuseum)
- Położone na półwyspie Bygdøy muzeum oraz skansen prezentują kulturę ludową Norwegii. W skansenie zobaczyć da się 155 budynków z wielorakich regionów, m.in. słynny kościół drewniany Gol stavkirke. Otwarte przez cały rok, ale wydatnie bardziej atrakcyjne latem, kiedy poprzez zróżnicowane prezentacje zapoznać się da się codziennym życiem dawnej Norwegii (wstęp płatny – ok. 35-45 zł).
- Ratusz (Oslo Rådhus)
- Oddana do użytku w 1950 siedziba władz miejskich Oslo. W auli ratusza przebiega się corocznie uroczystość wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla. W sezonie letnim możliwe jest zwiedzanie jednej z wież ratusza (wstęp płatny – ok. 20-25 zł).
- Stortinget
- Budynek parlamentu norweskiego wzniesiony w 1866. Latem dostępny dla zwiedzających codziennie, poza sezonem – w soboty (wstęp gratis).
- Park Vigelanda (Frogner Park / Vigelandsparken)
- Jedna z najpopularniejszych atrakcji Oslo, zwiedzana corocznie przez ok. milion turystów. Kompleks parkowy z rzeźbami Gustava Vigelanda – ponad 200 figur z brązu oraz granitu. Czynny przez cały rok (wstęp wolny).
- Muzeum Vigelanda (Vigeland-museet)
- W budynku muzeum, wzniesionym w latach 1920., mieściło się pierwotnie atelier rzeźbiarza oraz jego mieszkanie. Aktualnie obejrzeć tam da się odlewy jego prac oraz mniejsze rzeźby (wstęp płatny – ok. 20 zł).
- Muzeum Łodzi Wikingów (Vikingskipshuset)
- Położone na półwyspie Bygdøy muzeum prezentuje najlepiej na świecie zachowane łodzie Wikingów, zbudowane ponad 1100 lat temu, a odnalezione w czasie prac archeologicznych. Dodatkowo zobaczyć da się eksponaty znalezione w kurhanach (wstęp płatny – ok. 40 zł).
- Huk oraz Paradisbukta
- Położone blisko centrum miasta tereny rekreacyjne oraz plaże na półwyspie Bygdøy.
- Wyspy leżące na Oslofjordzie
- Nakholmen, Lindøya, Hovedøya, Bleikøya, Gressholmen oraz Rambergøya. Dociera do nich z centrum miasta tramwaj wodny.
Sport
-
Z tym tematem związana jest kategoria: Sport w Oslo.
Oslo jest miastem o szczególnym znaczeniu dla sportów zimowych.
Rozwój liczby ludności
| Rok |
Liczba ludności |
| 1801 |
9,500 |
| 1825 |
15,400 |
| 1855 |
31,700 |
| 1875 |
76,900 |
| 1900 |
227,900 |
| 1925 |
255,700 |
| 1951 |
434,365 |
| 1960 |
471,511 |
| 1970 |
487,363 |
| 1980 |
454,872 |
| 1990 |
458,364 |
| 2000 |
507,467 |
| 2005 |
529,407 |
Oszacowano, że 26% z około 152 000 rdzennych mieszkańców Oslo to imigranci. W 2009 roku region Oslo liczył 1 400 000 mieszkańców, z czego 876 391 to mieszkańcy przyległej aglomeracji. Liczba mieszkańców aktualnie wzrasta w rekordowym tempie ponad 2% rocznie, czyniąc go jednym z najszybciej rosnących miast w Europie.
Sprawdź też
Linki zewnętrzne
|
Stolice Europy |
|
| Stolice niepodległych państw |
Amsterdam (konstytucyjna), Holandia • Andora, Andora • Ateny, Grecja • Belgrad, Serbia • Berlin, Niemcy • Berno, Szwajcaria • Bratysława, Słowacja • Bruksela, Belgia • Budapeszt, Węgry • Bukareszt, Rumunia • Dublin, Irlandia • Haga (siedziba rządu), Holandia • Helsinki, Finlandia • Kijów, Ukraina • Kiszyniów, Mołdawia • Kopenhaga, Dania • Lizbona, Portugalia • Londyn, Wielka Brytania • Lublana, Słowenia • Luksemburg, Luksemburg • Madryt, Hiszpania • Mińsk, Białoruś • Monako, Monako (państwo-miasto) • Moskwa, Rosja • Oslo, Norwegia • Paryż, Francja • Podgorica, Czarnogóra • Praga, Czechy • Reykjavík, Islandia • Ryga, Łotwa • Rzym, Włochy • San Marino, San Marino • Sarajewo, Bośnia oraz Hercegowina • Skopje, Macedonia • Sofia, Bułgaria • Sztokholm, Szwecja • Tallinn, Estonia • Tirana, Albania • Vaduz, Liechtenstein • Valletta, Malta • Warszawa, Polska • Watykan, Watykan (państwo-miasto) • Wiedeń, Austria • Wilno, Litwa • Zagrzeb, Chorwacja
|
|
Stolice terytoriów zależnych
i państw nieuznawanych |
|
|
