Reklama w internecie pprzez pozycją na określone słowo w danej wyszukiwarce Google - pozycje na liście wyszukiwarkach, często (max ilość przyzwoitej jakości linków wychodzących do naszej witryny w wynikach!
Tam, gdzie czas to pieniądz
Najbardziej naturalnePrzykładowe hasła - przeważnie niewielkie) - za poprawa pozycjonowanie.
| Unia Europejska |
 Ten artykuł jest częścią serii o: |
|
Parlament Europejski – instytucja Unii Europejskiej będąca odpowiednikiem jednoizbowego parlamentu, której członkowie są wybierani przez obywateli państw należących do UE na 5-letnią kadencję. Oficjalną siedzibą Parlamentu jest Strasburg, ale w Brukseli przebiega się przeważajaca ilość obrad parlamentu oraz mieszczą się biura poselskie a także, komisje parlamentarne oraz władze klubów. W Luksemburgu istnieje sekretariat generalny, biblioteka oraz cząstka zaplecza technicznego.
Spis treści |
Korzenie obecnego Parlamentu Europejskiego sięgają 1952, kiedy na mocy Traktatu paryskiego powstało Wspólne Zgromadzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla oraz Stali. Traktaty rzymskie z 1957 (a ściślej dołączona do nich konwencja) przekształciły je w organ wszystkich trzech Wspólnot Europejskich. Nazwa Parlament Europejski ukazała się w 1962. Oryginalnie deputowani byli wybierani przez parlamenty krajów członkowskich.
W 1979 odbyły się pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego oraz od tego czasu deputowani do tego Parlamentu są wybierani w wyborach bezpośrednich przez obywateli państw członkowskich Wspólnot. Nie istnieje jedna ordynacja wyborcza do parlamentu, każdy kraj ma własne reguły liczenia głosów, ale przyjmuje się, że wszędzie wybory dzieją się w tym samym terminie. Oryginalnie Parlament Europejski był organem konsultacyjnym nie posiadającym żadnej realnej władzy. Po wejściu w życie Jednolitego Aktu Europejskiego (1987), Traktatu z Maastricht (1993) oraz Traktatu amsterdamskiego (1999) Parlament Europejski stopniowo zyskiwał szereg uprawnień, także ustawodawczych (głównie kosztem Rady).
Parlament jest przede wszystkim organem prawodawczym, który wspólnie z Radą stanowi akty prawne w toku wielorakich procedur legislacyjnych. Do funkcji prawodawczej Parlamentu trzeba też współudział w uchwalaniu budżetu oraz udzielanie Komisji absolutorium z jego wykonania. Parlament Europejski w przeciwieństwie do parlamentów krajowych nie ma prawa inicjatywy ustawodawczej - na uprawnioną do inicjatyw Komisję może zaledwie wpływać podejmowaniem niewiążących ją wezwań do działania.
Parlament Europejski może też kontrolować inne instytucje oraz posiada, do pewnego stopnia, uprawnienia kreacyjne (wyboru składu innych organów Unii):
Parlament dysponuje także szerokimi (lecz niewiążącymi innych instytucji) uprawnieniami opiniodawczymi. Konsultowanie Parlamentu jest obowiązkowe w przypadku poniektórych procedur. Parlament ma też prawo niewezwany wydać opinię w dowolnej, wybranej przez siebie sprawie.
Obywatele Unii Europejskiej posiadają prawo składania petycji do Parlamentu Europejskiego[1].
W 2008 poseł Paul van Buitenen opublikował raport, wskazujący na istnienie nieprawidłowości w sposobie rozliczania wydatków przez posłów, mogących prowadzić do niegospodarności, nadużyć, nepotyzmu oraz korupcji. Autor wskazał na przypadki podnajmowania firm, których właścicielami byli sami posłowie albo ich rodziny, powszechne ignorowanie procedur związanych z rozliczaniem wydatków (np. niedostarczanie faktur albo dostarczanie ich z opóźnieniem) oraz niedobór egzekwowania tych wymogów przez administrację Parlamentu przy równoczesnym refinansowaniu większości zadeklarowanych wydatków. Wskazano przypadki drastycznego zawyżania kosztów podróży[2], zatrudniania fikcyjnych podmiotów oraz zlecanie płatności rzekomym podwykonawcom na prywatne konta posłów[3][4]. Raport stał się opublikowany wbrew decyzji Komisji Kontroli Budżetowej, która głosowała przeciwko jego publikacji[5].
Protesty budzi także cykliczne przenoszenie obrad Parlamentu pomiędzy Brukselą oraz Strasburgiem, którego koszty wynoszą 250 milionów euro oraz emisję ponad 20 tys. ton CO2 rocznie. W 2008 w proteście przeciwko przenosinom, określanym mianem "wędrującego cyrku" (ang. traveling circus), zebrano ponad 1,2 miliona podpisów obywateli z całej Unii. Przeciwko trwałemu przeniesieniu obrad Parlamentu poza Strasburg protestuje cząstka posłów francuskich[6][7].
W 2010 roku przygotowany stał się kolejny krytyczny raport na temat wydatków Parlamentu Europejskiego. Szefem zespołu, który go opracował jest poseł Bart Staes[8]. W 2011 roku echem w mediach odbiła się prowokacja zorganizowana przez The Sunday Times, który kilkudziesięciu posłom zaoferował – podszywając się pod fikcyjną firmę – pieniądze za uchwalenie korzystnych dla niej przepisów[9]. W 2011 roku do prasy przedostały się wyniki audytu za lata 2007-2009 ujawniającego kolejne nieprawidłowości w wydatkach PE, utajnione przez Klausa Welle[10].
Parlament Europejski liczy aktualnie 754 eurodeputowanych, sprawujących mandat wolny, wybieranych na pięcioletnią kadencję. W Polsce w stosunku do członków PE używa się potocznie określenia "europarlamentarzysta", "eurodeputowany" albo "europoseł", natomiast oficjalne określenie brzmi: "poseł do Parlamentu Europejskiego". W Wielkiej Brytanii stosuje się określenie "członek Parlamentu Europejskiego" (Member of the European Parliament, w skrócie MEP), we Francji zaś – "deputowany" (un député européen).
Zgodnie z traktatem o przystąpieniu Republiki Bułgarii oraz Rumunii do Unii Europejskiej liczba posłów w Parlamencie Europejskim wynosi 736. "Nadwyżka" z lat 2007-2009 była przejściowa oraz wynikała z tego, że w trakcie kadencji ukazała się konieczność kooptacji posłów z Bułgarii oraz Rumunii.
Zgodnie z nowym statutem posła do Parlamentu Europejskiego z 28 września 2005 roku (decyzja 2005/684/WE, Euratom) europosłowie będą otrzymywać jednolite wynagrodzenie w wysokości 38,5% wynagrodzenia sędziego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, czyli 7.665 euro brutto miesięcznie(6.515 euro netto-15% UE Tax). nieoczekiwanie tego każdy deputowany otrzymuje dietę w wysokości 298 euro/dzień za każdy dzień posiedzenia Parlamentu albo komisji PE czy frakcji partyjnej, łącznie ok. 16 dni miesięcznie (ok 4.768 euro/miesiąc)[11]. Łącznie pensja plus dieta pobytowa wynosi ok. 11'283 € miesięcznie netto[12].
Na działalność biur krajowych europoseł otrzymuje 4202 €/miesiąc. Fundusz na wynagrodzenie asystentów wynoszący 17'540 €/miesiąc[12] w 2010 roku stał się zwiększony o dodatkowe 1500 euro[13]. Poseł otrzymuje także środki na pokrycie kosztów podróży z kraju pochodzenia do siedzib PE.
Deputowani którzy nie uzyskają w kolejnych wyborach mandatów mogą, w zależności od stażu parlamentarnego, liczyć na odprawę z PE w wysokości od 6 do 24-miesięcznych pensji (art. 13 pkt 2 Statutu posła do PE).
Ustalenie szczegółowych zasad przeprowadzania wyborów pozostaje w kompetencji poszczególnych państw członkowskich. W Polsce tę kwestię reguluje odrębna ustawa Kodeks wyborczy (szerzej poniżej), ale np. w Finlandii przepisy dotyczące wszystkich wyborów są zawarte w jednej ustawie.
Prawo Unii Europejskiej stanowi jedynie, iż posłów do PE wybiera się w państwach członkowskich w tajnym, powszechnym oraz bezpośrednim głosowaniu. Wymagane jest przy tym oparcie systemu wyborczego na zasadzie proporcjonalności oraz takie kształtowanie okręgów wyborczych, które nie naruszy zasady reprezentacji proporcjonalnej. Dopuszczalne jest przy tym wprowadzenie klauzuli zaporowej (progu wyborczego), nie wyższej niż 5% (w Wielkiej Brytanii nie ma progu wyborczego, w Szwecji wynosi on 4%, w Polsce – 5%).
Liczba posłów wybieranych w poszczególnych państwach jest w miarę proporcjonalna do liczby mieszkańców (z lekką nadreprezentacją krajów mniej ludnych; patrz tabela poniżej).
Posłom wybranym w RP w 2004 r. przypadały 54 mandaty natomiast w 2009 r. 50. Przeistoczenie ta nie oznaczała pomniejszenia polskiej reprezentacji w składzie Parlamentu, ale przywrócenia stanu zgodnego z regulacjami, jakie w tej kwestii wprowadził Traktat z Nicei, oraz zlikwidowanie 4 mandatowej "nadwyżki", która miała charakter wyjątkowy oraz wynikała z faktu, że w 2004 r. Bułgaria oraz Rumunia nie zdążyły z ratyfikacją Traktatu Akcesyjnego. Właśnie dzięki temu nowo przyjęte w tym czasie państwa - w tym Polska - uzyskały jednorazowo (!) dodatkowe mandaty do podziału.
Komitet ds. Konstytucyjnych PE proponuje ustanowienie ogólnoeuropejskiej listy. W wyborach do PE każdy obywatel otrzymałby dwie karty do głosowania. Jedną dla kandydatów krajowych oraz jedną dla ogólnoeuropejskich[14].
Czynne prawo wyborcze (prawo do głosowania) przysługuje każdemu obywatelowi UE, który ukończył 18 lat oraz nie stał się go pozbawiony w kraju pochodzenia. Obywatel Unii stale zamieszkały w państwie, którego nie jest obywatelem, ma prawo do głosowania na tych samych warunkach co obywatele tego państwa; np. obywatel Polski, który przeprowadził się na stałe do Londynu, może głosować na angielskich kandydatów zgodnie z brytyjskimi regulacjami (wymagane jest wtedy wpisanie się do rejestru wyborców).
Zasady przeprowadzania wyborów do Parlamentu Europejskiego regulowała ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. – Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 25, poz. 219). Uwaga! Ustawa utraciła moc obowiązującą z dniem 31 lipca 2011 r. Wybory w RP - także te do Parlamentu Europejskiego reguluje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.).
Wedle Kodeksu wyborczego posłowie do Parlamentu Europejskiego są przedstawicielami Narodów państw UE, nie są związani żadnymi instrukcjami (zakaz mandatu imperatywnego) oraz nie bywają odwołani. Mandatu posła do Parlamentu Europejskiego nie da się łączyć z mandatem posła na Sejm, senatora, a także ze stanowiskami członka Rady Ministrów ani sekretarza stanu; posiadają tu ponadto zastosowanie zasady rozłączności stanowisk (incompabilitas) zawarte w Konstytucji RP oraz dawniej w Ordynacji wyborczej do Sejmu RP oraz do Senatu RP, a aktualnie także uregulowane w wyżej przytoczonej ustawie Kodeks wyborczy (poseł do PE nie może więc być, na przykład, ambasadorem).
Bierne prawo wyborcze (możliwość kandydowania na posła do PE) przysługuje w Polsce po ukończeniu 21 roku życia osobom, które posiadają prawo do głosowania, nie zostały prawomocnie skazane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego oraz stale zamieszkują w Polsce albo innym państwie członkowskim UE od przynajmniej 5 lat (zasada domicylu). Potrafią więc w Polsce kandydować polscy obywatele, ale też obywatele Unii stale zamieszkali w Polsce oraz wpisani do rejestru wyborców. Polski obywatel może kandydować w innym państwie, o ile spełni warunki określone przez tamtejsze prawo.
Prawo zgłaszania list kandydatów przysługuje partiom politycznym, koalicjom partii oraz wyborcom; stosuje się przy tym odpowiednio przepisy dotyczące wyborów do Sejmu RP.
Wybory w Polsce przeprowadza się w 13 okręgach wyborczych (tabela poniżej) odpowiadających obszarowi jednego albo dwóch województw (jedynie województwo mazowieckie podzielono na 2 okręgi). Głosowanie jest podobne do wyborów do Sejmu, oddając głos na kandydata głosuje się równocześnie na listę komitetu wyborczego. Przeliczanie głosów na mandaty dokonuje się metodą d'Hondta, jednak mandaty pomiędzy komitety wyborcze dzieli się na poziomie krajowym, dopiero później rozdziela się mandaty pomiędzy poszczególne listy okręgowe. Oznacza to, że na liczbę posłów wybranych w danym okręgu wpływ może posiadać frekwencja. W podziale mandatów uczestniczą tylko te komitety, które zdobyły przynajmniej 5% głosów w skali kraju (dotyczy to także koalicji).
| Numer | Okręg |
|---|---|
| 1 | Okręg wyborczy Gdańsk |
| 2 | Okręg wyborczy Bydgoszcz |
| 3 | Okręg wyborczy Olsztyn |
| 4 | Okręg wyborczy Warszawa |
| 5 | Okręg wyborczy Warszawa II |
| 6 | Okręg wyborczy Łódź |
| 7 | Okręg wyborczy Poznań |
| 8 | Okręg wyborczy Lublin |
| 9 | Okręg wyborczy Rzeszów |
| 10 | Okręg wyborczy Kraków |
| 11 | Okręg wyborczy Katowice |
| 12 | Okręg wyborczy Wrocław |
| 13 | Okręg wyborczy Gorzów Wielkopolski |
Ordynacja przewiduje także obowiązkowe oświadczenia kandydatów (będących obywatelami polskimi) co do ich współpracy ze służbami specjalnymi PRL. Za podanie nieprawdy nie grozi jednak pozbawienie mandatu, tak jak ma to miejsce w przypadku ordynacji do parlamentu narodowego.
Wybory do Parlamentu Europejskiego VI kadencji odbyły się w dniach 10–13 czerwca 2004 roku (w Polsce głosowano 13 czerwca). Tymczasowo, w okresie od 1 maja 2004 (wejście Polski do UE) do 19 lipca (rozpoczęcie nowej kadencji 2004–2009 nastąpiło 20 lipca) tego roku, dotychczasowi polscy obserwatorzy przy Parlamencie Europejskim sprawowali oficjalnie funkcję Posła do Parlamentu Europejskiego. Wybory do Parlamentu Europejskiego VII kadencji odbyły się w dniach 4–7 czerwca 2009 roku (w Polsce głosowano 7 czerwca).
Kandydaci do Parlamentu startują w wyborach zwykle w barwach którejś z partii istniejącej w swoim kraju, jednak po wejściu do Parlamentu przyłączają się do jednej z frakcji politycznych funkcjonujących oficjalnie w Parlamencie (lub pozostają niezależni). Frakcje te odpowiadają ogólnemu podziałowi partii politycznych w Europie. Posłowie zasiadają w izbie parlamentu wedle przynależności do frakcji, a nie wedle przynależności narodowej.
| Skrót | Nazwa | Orientacja polityczna | Wybory do PE VII kadencji (2009)[15][16] |
Miejsca w PE VI kadencji (1 stycznia 2009) |
Wybory do PE VI kadencji (2004) |
|---|---|---|---|---|---|
| EPP | Europejska Partia Ludowa, w kadencji 2004-2009 jako Europejska Partia Ludowa - Europejscy Demokraci (EPP-ED) |
chadecy, ludowcy oraz konserwatyści | 265 | 288 | 268 |
| S&D | Postępowy Sojusz Socjalistów oraz Demokratów, w kadencji 2004-2009 jako Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim (PES) |
socjaldemokraci | 184 | 217 | 200 |
| ALDE | Porozumienie Liberałów oraz Demokratów na rzecz Europy | liberałowie, socjalliberałowie oraz centryści | 84 | 100 | 88 |
| ECR | Europejscy Konserwatyści oraz Reformatorzy, w kadencji 2004-2009 jako Unia na rzecz Europy Narodów (UEN) |
narodowi konserwatyści | 55 | 44 | 27 |
| Verts/ALE | Zieloni - Wolny Sojusz Europejski | zieloni oraz regionaliści | 55 | 43 | 42 |
| GUE/NGL | Zjednoczona Lewica Europejska - Nordycka Zielona Lewica | socjaliści oraz komuniści | 35 | 41 | 41 |
| EFD | Europa Wolności oraz Demokracji, w kadencji 2004-2009 jako Niepodległość oraz Demokracja (IND/DEM) |
eurosceptycy, liberałowie oraz konserwatyści | 32 | 22 | 37 |
| NI | niezrzeszeni | — | 26 | 30 | 29 |
| — | Razem | — | 736 | 785 | 732 |
Parlament wybiera spośród swych członków przewodniczącego na 2,5-letnią kadencję, który reprezentuje Parlament na zewnątrz oraz kieruje jego obradami.
Parlament nie używa jednego języka obrad. Obrady Parlamentu dzieją się symultanicznie we wszystkich językach Unii, tzn. każdy poseł może mówić w dowolnym języku urzędowym UE, a jego wystąpienie jest tłumaczone na bieżąco na wszystkie pozostałe języki[17].
Aktualnie obrady są też tłumaczone na języki wszystkich państw stowarzyszonych, albowiem przedstawiciele parlamentów państw stowarzyszonych posiadają prawo biernego uczestnictwa w każdych obradach.
Moc pracy parlamentu przebiega się na obradach odpowiednich komisjach, które przygotowują wnioski oraz akty nad którymi głosuje się podczas sesji.
Wszystkie sesje zwołuje przewodniczący.
Sesje plenarne trwają zwykle jeden tydzień w miesiącu oraz dzieją się w Strasburgu, dzieją się także sesje dwudniowe w Brukseli.
W razie potrzeby zwołuje się też sesje nadzwyczajne.
Paul-Henri Spaak (1952–1954)
Alcide De Gasperi (1954) Giuseppe Pella (1954–1956)
Hans Furler (1956–1958)
Robert Schuman (1958–1960) Hans Furler (1960–1962) Gaetano Martino (1962–1964) Jean Duvieusart (1964–1965) Victor Leemans (1965–1966) Alain Poher (1966–1969) Mario Scelba (1969–1971) Walter Behrendt (1971–1973)
Cornelis Berkhouwer (1973–1975) Georges Spénale (1975–1977) Emilio Colombo (1977–1979) Simone Veil (1979–1982) Piet Dankert (1982–1984) Pierre Pflimlin (1984–1987)
Henry Plumb (1987–1989)
Enrique Barón Crespo (1989–1992) Egon Klepsch (1992–1994) Klaus Hänsch (1994–1997) José María Gil-Robles (1997–1999) Nicole Fontaine (1999–2002)
Pat Cox (2002–2004) Josep Borrell Fontelles (2004–2007) Hans-Gert Pöttering (2007–2009)
Jerzy Buzek (2009–2012) Martin Schulz (2012– )
