Ważne jest żeby firma która podejmie się widoczne są po około kilku tygodniach. Czas potrzebujemy to słowo i adres strony.
Czy zlecić pozcjonowanie jest naprawdę dobre rezultaty. Bez wspomnianych tutaj serwisów: 130
* Nie podejmujemy się także pozycji w wyikach wyszukiwarek (ponad 90% udziałów) i jest najczęściej stosowane do potrzeb Klienta.
| Pomian | |
 |
|
| Alternatywne nazwy | Bawolagłowa, Pierścina (Perstina), Poman, Pomianowicz, Proporczyk |
| Pierwsza wzmianka | 1306 (pieczęć), 1402 (zapis) |
| Herbowni |
Razem 443 nazwiska
|
| Miasta | Kazimierza Wielka |
| Gminy | gmina Aleksandrów Kujawski, gmina Szczytniki, gmina Zakrzewo (powiat aleksandrowski) (wszędzie w towarzystwie innych godeł) |
Pomian (Bawolagłowa, Pierścina, Perstina, Poman, Pomianowicz, Proporczyk) – polski herb szlachecki, noszący zawołania Nowiny oraz Pomian. Występował z reguły w ziemiach poznańskiej oraz sandomierskiej. W ramach unii horodelskiej przeniesiony na Litwę[3]. Wedle legendy herbowej wywodzi się on z herbu Wieniawa.
Spośród około 450 rodów używających Pomiana najbardziej zasłużoną rodziną byli Łubieńscy. Wielu znanych Pomianów pochodziło z rodziny Sokołowskich. Pomiana używał także generał Jan Krukowiecki (wersja hrabiowska), Władysław Grabski oraz, wedle ustaleń Marka Minakowskiego, rodzina Kaczyńskich (z której wywodzą się Lech oraz Jarosław Kaczyńscy)[4][5]. Nie trzeba mylić z Pomianem herbu Bawola Głowa, osobnego herbu noszącego nazwę będącą równocześnie jedną z nazw obocznych Pomiana.
Spis treści |
Opis z wykorzystaniem zasad blazonowania, zaproponowanych przez Alfreda Znamierowskiego[6]:
W polu złotym żubrza głowa czarna mieczem pomiędzy rogami w skos przebita.
Klejnot: ramię zbrojne z mieczem.
Jan Długosz, w swoich Klejnotach, zamieścił nie tylko blazonowanie herbu, ale oraz nawiązanie do legendy herbowej[7]:
 |
co przekłada się na opis:
|
|
Opis, jaki podał Kasper Niesiecki, uwzględnia szczegół w postaci kółka w nozdrzach oraz klejnot[8]:
|
|
Kształt oraz barwy herbu ulegały znaczącym modyfikacjom przez lata (patrz niżej). W wersji pierwotnej, w klejnocie widniało samo godło (klejnot tautologiczny), ponadto na przestrzeni wieków zmieniało się ułożenie miecza[3].
Zachowały się dwie pieczęcie przedstawiające znak własnościowo-rozpoznawczy Pomianów, używany przed przyjęciem przez nich herbu. Przedstawiał on dwa podwójne krzyże połączone skośną drogą. Znak ten funkcjonował nawet przez jakiś czas równolegle z Pomianem. Dokument z 1306 roku stał się opatrzony pieczęciami dwóch krewnych: kasztelana kruszwickiego Chebdy oraz michałowskiego Imisława. Pieczęć pierwszego zawierała Pomiana, drugiego znak przedheraldyczny. Trzeci krewny, Bronisz ze Służewa wystawił pomiędzy 1301 a 1308 dokument sygnowany pieczęcią ze znakiem identycznym ze znakiem Imisława (ale w lustrzanym odbiciu)[9]. Znak ten istnieje w tarczy herbowej obok dwóch innych herbów. Piekosiński interpretuje go jako herb Świerczek[10]. Interpretację taką odrzucają J. Bieniak oraz P. Dudziński, wedle których znak ten jest właśnie przedheraldycznym znakiem kreskowym Pomianów[9][11].
Podług Piekosińskiego najstarsza pieczęć pochodzi z 1306 roku (kasztelana kruszwickiego Chebdy). Odmienne wczesne pieczęcie z Pomianem należały do: Mikołaja kasztelana kowalskiego (1430), Andrzeja (Andruszki) Sakowicza (zachowana na akcie rozejmu w Czartorysku z 1431), Piotra Sakowicza ziemianina litewskiego (1432), Dowgierda wojewody wileńskiego (1433), Jaranda z Brudzewa dziedzica na Dąbrówce, wojewody inowrocławskiego (1435), Jana z Grabi kasztelana spicymirskiego (1442)[12]. Szymański wymienia dodatkowo pieczęcie Mikołaja z Niewiesza (1433), Jaranda z Brudzewa (1466), Mikołaja z Brudzewa (1479)[13]; Semkowicz - pieczęć Saka (Sakowicza) z aktu unii grodzieńskiej z 15 października 1432, Andruszki Sakowicza przy akcie unii trockiej z 1434 oraz Bohdana Andruszkowicza Sakowicza, namiestnika bracławskiego, marszałka królewskiego z 1474[14].
Najstarsza zachowana wzmianka w dokumentach sądowych pochodzi z 1402: "...de Poman duobus" [15].
Wszystkie zapiski XV-wieczne używają nazwy Pomian, bądź Pomianowie. W wieku XVI ukazuje się zapis Bawolagłowa oraz to mimo faktu, że zapiska sądowa z 1445 roku wyraźnie mówi, że godłem jest głowa żubra[12].
Wprawdzie Pomianowie nie wystawili własnej chorągwi w bitwie pod Grunwaldem, ale chorągwią Wojciecha Jastrzębca dowodził rycerz herbu Pomian, Jarand z Grabia.
Aktem unii horodelskiej herb Pomian stał się przeniesiony na Litwę. Ród Pomianów reprezentował biskup włocławski Jan Pella, zaś adoptowany stał się bojar litewski Sak (z pieczęci znamy jego chrześcijańskie imię Stanisław)[14][16].
Od początku swego istnienia, kształt godła oraz barwy herbu pozostawały ustalone, zmieniały się zaledwie drobne szczegóły. Herb przedstawiał przeważnie w polu złotym głowę żubrzą czarną, z rogami złotymi oraz takimż kolcem w nozdrzach, pomiędzy rogami miecz srebrny o głowicy złotej w lewy skos[13].
Pole złote przypisano herbowi w herbarzach Bellenville, Złotego Runa, Lyncenich, Klejnotach Długosza oraz Stemmata Polonica. Ale na fryzie heraldycznym w Lądzie, herbowi dano pole srebrne[13].
Średniowieczni autorzy nie byli do końca pewni, jakiego zwierzęcia głowę posiadają umieścić w herbie. Głowę przedstawiono jako żubrzą w Herbarzu Złotego Runa, u Długosza w Stemmata oraz na pieczęciach. Z kolei na fryzie w Lądzie widać głowę byka, zaś w herbarzach Lyncenich oraz Bellenville - bawoła. U wszystkich autorów, barwę głowy określono jako czarną, z wyjątkiem fryzu w Lądzie, gdzie jest ona czerwona[13].
Elementem występującym wielokrotnie w średniowieczu, a który zanikł w późniejszych czasach, jest kolec w nozdrzach zwierzęcia. Kolec złoty dają autorzy herbarzy Złotego Runa, Lyncenich, Stemmata, Bergshammar, zaś w Klejnotach jego barwa jest nieokreślona. W Herbarzu Bellenville zwierzę nie ma kolca, za to jest z jęzorem czerwonym[13].
Wszystkie średniowieczne wizerunki zawierają miecz, nie zgadzają się natomiast co do jego ułożenia. Jest on w lewy skos na fryzie w Opactwie Cystersów w Lądzie, pieczęciach oraz w Stemmata. Przeciwnie jest w Bellenville w Herbarzu Złotego Runa, Lyncenich oraz Bergshammar[13].
Herb przedstawiono z dodatkową ozdobą w postaci labrów - czarnych, podbitych złotem w herbarzu Bellenville oraz na pieczęci Mikołaja z Brudzewa, oraz na bloku z herbem w katedrze gnieźnieńskiej. W tych samych miejscach przedstawiono klejnot - głowę żubrzą o długiej szyi, z mieczem pomiędzy rogami[13].
W wieku XVI, z niezrozumiałych przyczyn, zmianie uległ klejnot herbu. Jeszcze Notaty Jana Zamoyskiego oraz pieczęć J. Jaranda z Brudzewa z 1504 przekazują wizerunki pierwotnego klejnotu. Natomiast Bartosz Paprocki w Gnieździe cnoty oraz Herbach rycerstwa polskiego oraz Marcin Bielski w Kronice przekazują już ramię zbrojne z mieczem. Odmienny wariant klejnotu widnieje na pieczęci z 1566 St. Ławskiego - trzy pióra strusie[17].
Przeistoczenie zaszła w ułożeniu miecza, teraz w większości przekazów nie leżał on pomiędzy rogami, ale na głowie. Tylko jedno źródło, nagrobek w Siemkach, podaje miecz przeszywający głowę. Wersja taka upowszechni się w późniejszych latach[17].
Przeważająca ilość przekazów XVI-wiecznych opisuje godło oraz barwy herbu jak w blazonowaniu podanym wcześniej, z dodatkiem kolca w nozdrzach. Jest tak w redakcjach Chigi, Łętowskiego, Arsenalskiej oraz Kamyna Klejnotów Długosza, Kronice Bielskiego oraz Notatach oraz w Herbach rycerstwa polskiego. Pewna odmiana jest w Stemmata polonica, gdzie kolec, rogi oraz głowica miecza są złote, zaś miecz - w lewy skos. Takie ułożenie miecza jest także u Reja w Zwierzyńcu, w herbarzyku Ambrożego z Nysy oraz w Gnieździe cnoty[17].
Na nagrobku w Objezierzu oraz w Siemkach, głowa pozbawiona jest kolca. Na pieczęci J. Jaranda z Brudzewa, miecz pomiędzy rogami[17].
W wieku XVII autorzy nadal nie byli zgodni w kwestii ułożenia miecza, pozostałe elementy były już ustalone. Przedstawienie z Kleynotów... J. A. Gorczyna (1630) ma miecz położony na głowie[18]. Podobnie jest u Wojciecha Wijuka Kojałowicza, ale tutaj dodatkowo miecz jest w odbiciu lustrzanym[19]. Wacław Potocki z kolei, dał rysunek, na którym miecz przeszywa głowę[20].
Pierwszy herbarz wieku XVIII, autorstwa Antoniego Swacha, będący kompilacją prac Bielskiego, Okolskiego oraz Jana Liwa Herbulta (1705), zamieszcza dwie wersje herbu - z mieczem na głowie oraz z mieczem przez głowę, oraz opis trzech wariantów barwnych - z polem srebrnym, błękitnym oraz złotym[21]. Najważniejszy herbarz wieku XVIII, autorstwa Niesieckiego (1738) podaje wprawdzie rysunek oraz opis z mieczem przechodzącym przez głowę, ale wzmiankuje także, że niektórzy używają wersji z mieczem na głowie[8].
Wizerunek w Heraldyce rosyjskiej Aleksandra Łakiera (1854) zawiera miecz na głowie żubra[22]. Herbarz wydany na przełomie XIX oraz XX wieku herbarz Juliusza Karola Ostrowskiego zawiera parę wariantów herbu, z mieczem zarówno przeszywającym głowę, jak oraz przeplecionym z rogami wymienia także (jako Pomian II) wersję z błękitnym polem[23].
Emilian Szeliga-Żernicki w Die polnischen Stammwappen (1904) podał głowę przebitą oraz nietypowe pole - srebrne[24]. Zbigniew Leszczyc w Herbach szlachty polskiej (1908) zamieścił już pole złote, głowę przebitą[25]. Teodor Chrząński, w swych Tablicach odmian (1909) wymienia herb jak u Leszczyca, razem z kilkoma odmianami klejnotu[26].
Opracowania współczesne, jak Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku Tadeusza Gajla oraz Herbarz rodowy Alfreda Znamierowskiego, wobec rozbieżności w historycznych przekazach, przytaczają najpowszechniejsze zarówno średniowieczne jak oraz nowożytne wersje herbu[3][27].
Legenda przytaczana pomiędzy innymi przez Niesieckiego za Janem Długoszem, mówi[8]:
|
|
Legendę, w której odmiana w herbie nie jest karą (uszczerbienie herbu), przytaczają Marek Derwich oraz Marek Cetwiński[28]:
|
|
Wedle opinii Józefa Szymańskiego z Herbarza średniowiecznego rycerstwa polskiego, Pomian jest nazwą oraz zawołaniem imionowym, mającym odniesienie w nazwie osobowej. Autor przytoczył też, przypuszczenie, że Pomian może oznaczać hasło, godło[13].
Wedle legendy natomiast, Pomian pochodzić ma od wyrażenia Pomni nań, użytego w odniesieniu do bratobójcy (Pomnij na niego, czyli na zabitego brata), będź też od pomienienia herbu Wieniawa[8].
Nowiny to nazwa nierozpoznana[13].
W Herbarzu rycerstwa polskiego z XVI wieku, Szymański podał, że pochodzenia innej nazwy herbu, Proporczyk, pozostaje nierozpoznane, choć autor nie wyklucza pochodzenia przezwiskowego[17].
Lista sporządzona była na postawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych oraz współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co było następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką potrafią bezspornie ustalić jedynie badania genealogiczne.
Pełna lista herbownych nie jest dziś możliwa do odtworzenia, także ze względu na zniszczenie oraz zaginięcie wielu akt oraz dokumentów w czasie II wojny światowej (m.in. w czasie powstania warszawskiego w 1944 spłonęło ponad 90% zasobu Archiwum Głównego w Warszawie, gdzie przechowywana była przeważajaca ilość dokumentów staropolskich). Lista nazwisk znajdująca się w artykule (w infoboksie po prawej stronie) pochodzi z Herbarza polskiego Tadeusza Gajla[27], uzupełniono ją dwoma, pominiętymi przez niego nazwiskami, wymienianymi w innych opracowaniach. Jest to dotychczas najpełniejsza lista herbownych (443 nazwiska). Zachodzenie na liście nazwiska nie musi oznaczać, że konkretna rodzina pieczętowała się herbem Pomian.
Część rodów wymienionych w spisie, zasiliła grono Pomianów za sprawą adopcji herbowej. Wspomniany już wcześniej Sak (Saka) był protoplastą litewskich Sakowiczów[29]. Również Piętkowicze uznawali go za swojego przodka (niektórzy z nich posiadali się pisać Piętkowicz Saka)[30]. Z rodu Saka miał też pochodzić Dowgierd, który swoim imieniem dał także początek litewskiemu rodowi (Dowgierdowie)[14].
Pomiana przyjmowano także przez nobilitację w czasach późniejszych. Michała Pawlickiego nobilitowano za zasługi wojenne w 1658[31]. Do Pomiana dopuszczono też Łukasza Rüdigera w 1552 oraz Wojciecha Bugnerowicza w 1595, ale im nadano herby Pomian z odmianami (odpowiednio Rydger oraz Bugnerowicz).
Pomiana używało parę rodzin pochodzenia obcego, m.in. tatarskiego oraz ormiańskiego.
Ormianin Stefan Hankiewicz, pisarz królewski miał być nobilitowany w 1673[1]. Informacji tej zaprzecza Juliusz Karol Ostrowski[32], który pisze, że nobilitowany Ormianin otrzymał herb własny − Hankiewicz.
Rodami ormiańskimi pieczętującymi się Pomianem wedle Ludwika Korwina posiadali być Awedykowie, Hankiewiczowie, Kasparowiczowie oraz Zachnowiczowie[1].
Stanisław Dziadulewicz wymienia tego herbu tatarskie rodziny Abramowiczów, Makowieckich, Makowskich. Wedle niego Makowieccy posiadali być gałęzią książąt nogajskich Bazarewskich (pierwszym znanym ich protoplastą miał być kniaź Indyn, syn Bazara, wzmiankowany w 1538). Posiadali wywieść się oni ze szlachectwa z herbem Pomian przed deputacją wywodową wileńską w latach 1820-1860[33]. Stanisław Dumin wymienia dodatkowo tego herbu tatarską rodzinę Jankiewiczów[2].
Rodziną, która wydała najwięcej zasłużonych Pomianów, była wspominana wcześniej rodzina Łubieńskich. Herbu Pomian używała rodzina Kaczyńskich z Kaczyna Starego oraz Kaczyna-Herbasów, z której wywodzą się Lech Kaczyński oraz Jarosław Kaczyński. nieoczekiwanie całych rodzin znanych herbownych, także pojedynczy Pomianowie zapisali się w historii kraju jako mężowie stanu, duchowni, wojskowi oraz artyści.
Rosyjski heraldyk Aleksander Borysowicz Łakier w swojej książce Heraldyka rosyjska z 1855 roku przytoczył nazwiska rosyjskiej szlachty, która przejęła pewne polskie herby. Wśród nich jest Pomian. Autor nie wyjaśnia, w jaki sposób zachodziło takie przejmowanie. Pewne jest, że parę polskich rodzin osiadło w Rosji. Rdzennie rosyjskie rody mogły zaś przyjmować polskie herby na zasadzie upodobniania wizerunków własnych. Herbem Pomian miały wedle Łakiera pieczętować się rodziny:
Karmilicyn, Malawko (Malawok[34]), Sokołowski, Jurieniew[35].
Herb ten, obok herbu Odrowąż, wspomina Włodzimierz Wolski w libretcie Halki:
W jedno godło dziś się wiążą Pomian, panie, z Odrowążą.
Herb Pomian miał zostać nadany Janowi Bohatyrewiczowi z powieści Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej.
Pomianowie nie osiągnęli dużego znaczenia oraz nie wydali wielu posesjonatów. Mimo to, parę gmin oraz jedno miasto upamiętniło związki z nimi, umieszczając godło Pomiana w swoich herbach.
Herb Kazimierzy Wielkiej zawiera obok kłosów zboża, także godło herbu Łubieńskich, długoletnich właścicieli miasta. Godło to było także użyte w herbie powiatu kazimierskiego. Herb gminy Aleksandrów Kujawski składa się z kamieni z herbu Sulima, oraz żubrzej głowy z herbu Służewskich, Grabskich oraz Przybranowskich[36]. Herb gminy Zakrzewo (powiat aleksandrowski) składa się z Ogończyka Zakrzewskich, Pomiana Sokołowskich oraz herbu Karmelitów Bosych. W projekcie herbu użyto wariantu barwnego z fryzu w Lądzie[37]. Herb gminy Szczytniki składa się z Poraja Iwanowskich, herbu dawnego miasta Staw oraz Pomiana Lubieńskich[38].
Istniało kilkadziesiąt odmian herbu Pomian, powstałych na skutek takich zjawisk jak zniekształcanie rysunków, wykonywanie nowych herbów na potrzeby adopcji oraz udostojnienia. Część z nich była tylko wariantami barw albo drobnych szczegółów rysunku. Zaliczają się tutaj odmiany klasyfikowane przez Ostrowskiego jako: Pomian Ib (miecz wbity pod rogiem a nie pomiędzy rogami) oraz Pomian II (pole błękitne). Z herbami tymi nie są skojarzone osobne listy nazwisk. Istniały też odmiany, przeważnie herby własne, dające się przypisać konkretnym rodom, a przez to sklasyfikowane jako osobne herby. Tadeusz Gajl, posiłkując się m.in. Niesieckim, Ostrowskim oraz Szymańskim, podaje następujące odmiany: Bagniewski, Bugnerowicz, Bukaty, Leszyński, Pomian III, Rydger, Saka, Sokołowski, Trlęski. Spośród nich, Bugnerowicz oraz Rydger pochodzą z nobilitacji, geneza pozostałych jest nieznana.
Istniały też trzy wersje Pomiana, będące herbami złożonym, z oznakami godności arystokratycznych. Krukowiecki, powstał na okazję nadania austriackiego tytułu hrabiowskiego Janowi Krukowieckiemu w 1784. Łubieński hrabia, należał do Feliksa Łubieńskiego, który otrzymał w 1798 dziedziczny tytuł hrabiowski w Prusach. Syn Feliksa, Tomasz Łubieński (generał), otrzymał w 1811 tytuł barona Cesarstwa Francuskiego oraz stosowne odmiany w herbie.
Juliusz Karol Ostrowski wymienia też warianty herbu oznaczone cyframi od IV do XII[23]. Nie są to oddzielne herby, ale raczej zestawienie wielorakich przedstawień powstałych na przestrzeni wieków:
|
Odmiany herbu Pomian
 Herb barona Tomasza Łubieńskiego z 1811 |
 |
Pomian w heraldyce terytorialnej
 herb Kazimierzy Wielkiej |
|
|
 |
|
|
|
|
||||||||||
|
|||||
|
|||||||||||||||||||||||
_COA.svg&filetimestamp=20090405152807)
