Prezes Rady Ministrów (potocznie premier) jest szefem rządu w ustroju politycznym Polski. Zwyczajowo Prezes Rady Ministrów nazywany jest premierem. W Polsce jest w podwójnej roli, jako przewodniczący Rady Ministrów oraz jako odrębny naczelny organ administracji rządowej.
Uprawnienia jako przewodniczący Rady Ministrów
Kompetencje organizacyjne
- reprezentuje Radę Ministrów
- kieruje jej pracami
- zwołuje posiedzenia
- ustala porządek obrad
- przewodniczy posiedzeniom
Kompetencje merytoryczne
- kieruje merytoryczną działalnością Rady Ministrów
- ponosi odpowiedzialność polityczną
- decyduje o składzie Rady Ministrów, wnioskując o powołanie ministrów do Prezydenta
- koordynuje oraz kontroluje pracę ministrów oraz pozostałych członków Rady
- zapewnia wykonanie polityki Rady Ministrów
- wydaje rozporządzenia
- sprawuje nadzór nad samorządem terytorialnym
Uprawnienia jako naczelnego organu administracji rządowej
- posiada kompetencje generalne – do jego zadań trzeba wszystko to co nie jest zastrzeżone dla innych organów (tzw. domniemanie kompetencji)
- wydaje rozporządzenia oraz zarządzenia
- jest podstawowym łącznikiem administracji rządowej
- jest zwierzchnikiem służbowym wszystkich pracowników administracji rządowej
- dokonuje obsady personalnej szeregu organów administracji rządowej
- nadzoruje organy centralne oraz terytorialne administracji rządowej
- nadzoruje samorząd w granicach określonych w konstytucji oraz ustawach
Obsługę urzędu Prezesa Rady Ministrów zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Prezesowi Rady Ministrów podlega Rządowe Centrum Legislacji oraz wiele innych jednostek organizacyjnych.
Osoba desygnowana na Prezesa Rady Ministrów
Osoba desygnowana postanowieniem Prezydenta RP na Prezesa Rady Ministrów jest prezydenckim kandydatem do objęcia urzędu Prezesa Rady Ministrów. Desygnowany premier nie ma żadnych uprawnień z wyjątkiem politycznego przywileju do sformowania własnego gabinetu, którego skład przedstawia Prezydentowi RP. Prezydent RP nie ma uprawnienia do ingerencji w skład osobowy proponowanej Rady Ministrów oraz przepisami Konstytucji jest zobligowany do jej powołania (postanowienie Prezydenta RP publikowane w Monitorze Polskim wchodzące w życie z dniem podpisania) oraz odebrania od jej wszystkich członków, w tym od Prezesa Rady Ministrów, przysięgi.
Prezes Rady Ministrów oraz Rada Ministrów przejmują obowiązki z chwilą złożenia przysięgi wobec Prezydenta RP niezależnie od udzielonego jej wotum zaufania przez Sejm.
Brzmienie przysięgi ustala art. 151 Konstytucji: "Obejmując urząd Prezesa Rady Ministrów (Wiceprezesa, ministrów) uroczyście przysięgam, że dochowam wierności postanowieniom Konstytucji oraz innym prawom RP, a dobro ojczyzny oraz pomyślność obywateli będą stale dla mnie najwyższym nakazem."
Przysięga bywa zakończona słowami:
"Tak mi dopomóż Bóg."
Prezydent ma konstytucyjny obowiązek desygnowania premiera w ciągu 14 dni od pierwszego posiedzenia nowo wybranego Sejmu albo w ciągu 14 dni od przyjęcia dymisji ustępującego gabinetu.
Prezes Rady Ministrów w ciągu 14 dni od złożenia przysięgi przedstawia w Sejmie exposé celem uzyskania wotum zaufania.
Zgodnie z zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Administracji przysługuje mu ochrona funkcjonariuszy BOR-u oraz przeważajaca ilość przywilejów zastrzeżonych dla tego urzędu.
Prezes Rady Ministrów może sprawować równocześnie funkcję szefa resortu oraz przewodniczącego komitetu, a także bywa posłem na Sejm RP albo senatorem albo w ogóle nie być parlamentarzystą. Nie może natomiast sprawować urzędu Prezydenta RP oraz innych wysokich urzędów państwowych (np. Prezes NBP). Może zdarzyć się dymisja Prezesa albo Rady Ministrów z powodu nie uchwalenia przez Sejm wotum zaufania albo rezygnacji. Wtedy Rada Ministrów nadal sprawuje swoją władzę do czasu powołania nowej. Zwykle jest to proces trudny do przeprowadzenia przed wygaśnięciem kadencji Sejmu, albowiem na straży stabilnych rządów stoi Konstytucja.
Siedziba
Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Miejscem pracy premiera oraz Rady Ministrów, jest gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, znajdujący się w Warszawie przy Al. Ujazdowskich 1/3.
Sprawdź też
Linki zewnętrzne
.JPG&filetimestamp=20100401180656)