Jerzy Waszyngton
1. prezydent
USA w latach 1789-1797
Prezydent (od łac. praesidens – zasiadający na czele) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką[1], zwykle jednoznaczny z pełnieniem funkcji głowy państwa. W systemie prezydenckim prezydent jest także szefem rządu (np. w USA).[2]
Istnieje parę rodzajów sprawowania władzy prezydenckiej:
Prezydent na określoną kadencję - sprawujący funkcję prezydenta przez określoną ilość czasu (kadencję, w zasadzie powszechna forma prezydentury (w Polsce - kadencja prezydencka wynosi 5 lat).
Przeczytaj również: Głowy państw świata
Dożywotni Prezydent – głowa państwa o tytule prezydenckim, która zgodnie z prawem swego kraju ma ją pełnić aż do śmierci. Taka instytucja istnieje jedynie w systemach dyktatorskich. Dożywotnimi Prezydentami, którzy zmarli podczas swego urzędowania byli m.in. prezydent Jugosławii Josip Broz Tito (dożywotni prezydent w l. 1974-1980) , Haiti François Duvalier (dożywotni prezydent w l. 1964-1970), czy Turkmenistanu - Saparmyrat Nyýazow (dożywotni prezydent w l. 1999-2006). De facto dożywotnim prezydentem Korei Północnej był w l. 1972-1994 Kim Ir Sen - w jego przypadku kolejne kadencje stanowiły czystą formalność.
August Zaleski, Prezydent Polski na Uchodźstwie pomimo zakończenia w 1954 r. kadencji prezydenckiej, nadal sprawował prezydenturę do śmierci w 1972 r.[3]
Dożywotnio swe funkcje pełnili także dożowie Republiki Weneckiej przez cały czas jej istnienia (697-1797).
Przeczytaj też: monarchia elekcyjna
Honorowy Prezydent – honorowy tytuł jaki:
Tymczasowy Prezydent – osoba wykonująca obowiązki głowy państwa (np. w Polsce marszałek Sejmu, który w razie opróżnienia urzędu albo czasowej niezdolności do jego sprawowania tymczasowo wykonuje obowiązki Prezydenta RP). Może to być osoba pełniąca urząd prezydenta tymczasowo będąca głową państwa, jest to pełnoprawny szef państwa, tylko nie na pełną kadencję. Za przykład może służyć wieloletni przewodniczący senatu Francji Alain Poher, który był tymczasowym prezydentem tego kraju przez parę tygodni po ustąpieniu z urzędu generała de Gaulle’a w 1969 roku. I ponownie w 1974 po śmierci prezydenta Pompidou.
Przykłady tymczasowych prezydentów (czyli prezydentów, ale ad interim):
Przykłady wykonujących obowiązki prezydenta, czyli tymczasowych głów państwa w okresie wakatu:
Przykłady p.o. prezydenta w zastępstwie urzędującego prezydenta :
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ W Zjednoczonych Emiratach Arabskich głowa państwa - szejk jednego z emiratów wybierany na 5-letnią kadencję - nosi tytuł "Prezydenta", lecz de facto ZEA stanowią monarchię elekcyjną
- ↑ Specyficzna sytuacja panuje w Iranie gdzie formalnie głową państwa jest Najwyższy Przywódca, zaś prezydent jest szefem rządu - faktycznym przywódcą
- ↑ nie uznała tego faktu cześć polityków emigracyjnych która powołała pozakonstytucyjny organ - Radę Trzech