* zobacz referencje
* Nie podejmujemy się także pozycji w wyikach wyszukiwarek (ponad 90% udziałów) i jest najczęściej stosowane do potrzeb Klienta.
Sprawdź tam, czy wybrane przez wyszukiwarka WP, Katalog WP, Katalog WP, Katalog WP, Onet, Kataog Interia, Wyszukiwarkach na wysokie pozycjonowania z Top Solutions
| Prima aprilis | |
 |
|
| Dzień | 1 kwietnia |
| Typ święta | międzynarodowe |
| Zwyczaje | Wzajemne żartobliwe oszukiwanie się |
| Inne nazwy | dzień żartów |
| Podobne święta | Dzień Niewiniątek (hiszp. El Día de los Santos Inocentes) gregorianki |
Prima aprilis (z łac. 1 kwietnia, łc.: Prima dies Aprilis), dzień żartów – obyczaj związany z pierwszym dniem kwietnia, obchodzony w wielu krajach świata. Polega on na robieniu żartów, celowym wprowadzaniu w błąd, kłamaniu, konkurowaniu w próbach sprawienia, by inni uwierzyli w coś nieprawdziwego. Tego dnia w wielu mediach pojawiają się zróżnicowane żartobliwe informacje. Pochodzenie tego zwyczaju nie jest jeszcze wyjaśnione.
Spis treści |
Prima Aprilis zaczął być popularny w późnym średniowieczu. Prawdopodobnie nawiązuje on do dawnych starorzymskich praktyk.
Pewni ludzie uważają, że geneza zwyczaju ma związek z rzymskim zwyczajem Cerialii, obchodzonym na początku kwietnia na cześć bogini Ceres. Wedle jednej z legend, kiedy poszukiwała ona swojej porwanej córki była wyprowadzona w pole. Grecy wiążą historię tego dnia z mitem o Demeter oraz Persefonie. Persefona miała zostać porwana do Hadesu na początku kwietnia. Matka Demeter, szukając jej, kierowała się echem głosu córki, ale echo ją zwiodło.
Prawdopodobna wydaje się także wersja, że obyczaj ten wywodzi się z rzymskiego święta Veneralia, połączonego wielokrotnie ze świętem Fortuny Virilis oraz Cerialiami (ku czci Ceres), obchodzonego 1 kwietnia. W tym dniu dozwolone były żarty, wygłupy oraz kawały. Kwiryci odstawiali komiczne występy, mężczyźni przebierali się w damskie palle (okrycia), zakładali peruki, tańczyli na ulicach, co nie przydarzyłoby się im w innych dniach[1].
We Francji Nowy Rok zaczynał się w Beauvais 25 grudnia (w Boże Narodzenie), w Reims, Normandii, Poitou, części środkowej oraz wschodniej Francji – 25 marca, a w Paryżu w Niedzielę Wielkanocną[2]. W VII wieku było to 1 marca (styl marcowy), w późniejszych wiekach 1 kwietnia (np. 1347)[3], co zależało od ruchomej daty Wielkanocy. Obchodzono go w bardzo podobny sposób, jak aktualnie – z przyjęciami oraz tańcami.
25 marca witano nowy rok także w Anglii (w latach 1155-1752), tj. w święto Zwiastowania NMP (styl zwiastowania), co sugerował już w VI wieku Dionizjusz Mały, który obliczał dokładną datę narodzin Chrystusa[2].
Gdy w 1582 roku, Grzegorz XIII wprowadził nowy kalendarz dla świata chrześcijańskiego, a Nowy Rok zaczął obowiązywać w dniu 1 stycznia, nadal w wielu krajach prezenty noworoczne otrzymywano 1 kwietnia. Jednakże byli ludzie, którzy nie słyszeli albo nie wierzyli w zmianę daty oraz nadal obchodzili Nowy Rok właśnie 1 kwietnia. Inni w tym dniu robili im kawały oraz nazywali ich „kwietniowymi głupcami”.
Przypuszcza się, że ostatecznie prima aprilis zaczął być obchodzony 1 kwietnia początkowo we Francji. W 1564 roku król Karol IX, zreformował kalendarz zmieniając pierwszy dzień nowego roku z 1 kwietnia, oraz z innych obowiązujących dat w tym czasie w wielorakich regionach kraju, na 1 stycznia[4].
Dzisiaj nazwa Prima Aprilisa we Francji nawiązuje co nawiązuje do przypinania do pleców kartki z rybą, wtedy kiedy się kogoś nabierze (zwyczaj znany bywa także we Włoszech – Pesce d’aprile). Pierwotnie w zwyczaju tym osobom nieświeżym (nieświadomym) kazano iść po świeżą w czasie, w którym połowy były zakazane ze względu na okres tarła ryb.
W wielu krajach Europy panowała wiara która mówiła, że 1 kwietnia to czas kiedy zaczynają się mścić duchy na żywych oraz sprowadzać nieszczęścia. Chrześcijaństwo nie mogąc się pogodzić z kolejnym pogańskim świętem Prima Aprilis zaczęło wiązać z Judaszem Iskariotą. Miał się on urodzić właśnie pierwszego kwietnia oraz dlatego dzień ów kojarzył się z kłamstwem, obłudą, fałszem oraz nieprawdą[5].
W krajach anglojęzycznych 1 kwietnia jest nazywany „Dniem Głupców” (April Fools’ Day albo All Fools’ Day). W Wielkiej Brytanii, Australii oraz RPA wzajemne żartobliwe oszukiwanie jest uprawiane tylko do południa. W innych krajach germańskojęzycznych dzień ten jest nazywany po prostu "1 kwietnia", a żart zrobiony tego dnia Aprilscherz albo np. Aprilskämt (szw.). We Francji Prima aprilis jest określany jako „Dzień kwietniowej ryby” (Jour du poisson d’avril) a pierwszokwietniowe żarty nazywane są „kwietniowa ryba” (Poisson d’avril).
W Szkocji znany jest jako „polowanie na głupca” (Hunt the gowk Day), na Litwie „Dzień kłamcy” (Melagio diena), w Portugalii „Dzień kłamstwa” (Dia da mentira), a w Rosji „Dzień śmiechu” (Dien smiecha).
W krajach hiszpańskojęzycznych 28 grudnia obchodzony jest Día de los Santos Inocentes, jako katolickie święto Dzień Niewiniątek. Jest on okazją do żartów oraz kawałów, jest odpowiednikiem prima aprilis[6].
Obyczaj ten dotarł do Polski z Europy Zachodniej przez Niemcy w epoce nowożytnej w XVI wieku. W XVII stał się już uznany za „modę staroletnią”, zaczął on być wtedy obchodzony w podobnej formie, w jakiej jest do dzisiaj. Przeświadczenie to przeniknęło nawet do najwyższych kręgów państwowych – przykładowo sojusz antyturecki z Leopoldem I Habsburgiem podpisano 1 kwietnia 1683, ale antydatowano go na 31 marca, aby na dokumencie nie widniała data prima aprilis.
Pierwszego kwietnia poświęcano opowiadaniu zmyślonych historii, robieniu przeróżnych dowcipów oraz naigrawaniu się z naiwnych, bądź nieostrożnych ludzi. Dzień ten uważano za niepoważny oraz starano się nie robić w nim żadnych ważnych rzeczy. Dziś pierwszy kwietnia obchodzimy jako dzień radosny, w którym celowo próbuje się przeistoczenie innych w błąd.
Z robieniem psikusów przez dzieci w wieku szkolnym związany był w poniektórych regionach także 12 marca – dzień św. Grzegorza, patrona uczących się. Obyczaj ten nosił nazwę gregorianek albo gegołów.
Bardzo wielokrotnie „żarty primaaprilisowe” są wykorzystywane w mediach w celu nabrania wielu osób. Z racji tej, że wiele osób na pewne dało się nabrać do historii przeszło wiele egzemplarzy[7].
