Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej[1] (chin. upr. 中华人民共和国主席, chin. trad. 中華人民共和國主席, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Zhǔxí) – oficjalna głowa państwa w Chińskiej Republice Ludowej. Faktycznie konstytucja przewiduje dla tego urzędu zaledwie funkcje ceremonialno-reprezentacyjne, a faktyczna władza nad państwem istnieje w rękach sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin oraz przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej. Od czasów Jiang Zemina te trzy stanowiska leżą w jednych rękach, co w ostatnich latach przyczyniło się do podniesienia rangi funkcji przewodniczącego ChRL oraz równocześnie faktycznego wykroczenia jego kompetencji poza konstytucyjnie przewidziane ramy. Zastępcą przewodniczącego ChRL jest wiceprzewodniczący ChRL.
Zgodnie z artykułem 80 oraz 81 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej nie jest autonomicznie działającym organem, a zaledwie wykonawcą decyzji parlamentu. Do jego kompetencji należą ogłaszanie ustaw, powoływanie oraz odwoływanie premiera, ministrów oraz pozostałych członków Rady Państwa, wręczanie orderów oraz odznaczeń, prawo łaski, ogłaszanie stanów nadzwyczajnych oraz mobilizacji, mianowanie oraz odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli ChRL za granicą, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli państw obcych, dokonywanie ratyfikacji oraz wypowiadanie umów międzynarodowych.
Przewodniczący ChRL wybierany jest przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pięcioletnią kadencję. Ponownie wybrany bywa tylko raz. Zgodnie z art. 79 chińskiej konstytucji na stanowisko to może wybrany być obywatel ChRL, który ukończył 45 lat oraz ma bierne oraz czynne prawo wyborcze. Kandydatury na to stanowisko zgłasza prezydium OZPL, są one następnie poddawane konsultacjom w delegacjach deputowanych, w wyniku których wyłaniana jest ostateczna lista kandydatów przedstawiana na sesji parlamentu; głosowanie jest tajne. Kadencja poprzedniego przewodniczącego ChRL kończy się w chwili wyboru jego następcy. Przewodniczący jest konstytucyjnie odpowiedzialny politycznie przez parlamentem oraz może zostać przezeń odwołany.
Od roku 1949 funkcja głowy państwa Chińskiej Republiki Ludowej była przypisana następującym stanowiskom:
Przypisy
- ↑ Potocznie niepoprawnie zwany z angielska prezydentem, co nie oddaje oryginalnego znaczenia urzędu. Słowo prezydent to po chińsku Zongtong (chin. upr. 总统, chin. trad. 總統, pinyin zǒngtǒng)
- ↑ po śmierci marszałka Zhu De. Kolegialnie funkcję głowy państwa sprawowali wiceprzewodniczący:
Bibliografia
Jan Rowiński, Wojciech Jakubiec: System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2006. ISBN 978-83-7059-766-5.
Linki zewnętrzne
