Rada gminy (rada miejska, rada miasta) – organ stanowiący oraz kontrolny gminy. Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
W gminach niebędących miastem na prawach powiatu rada gminy jest wybierana w jednomandatowych okręgach wyborczych, a w miastach na prawach powiatu stosuje się ordynację proporcjonalną.
Kadencja rady gminy trwa 4 lata licząc od dnia wyboru. Na czele rady stoi przewodniczący oraz wiceprzewodniczący w liczbie od 1 do 3.
Rozpatrywaniem skarg dotyczących zadań albo działalności danej rady gminy zajmuje się wojewoda[1].
Właściwości
Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe oraz doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy.
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy:[2]
- uchwalanie statutu gminy,
- ustalanie wynagrodzenia wójta, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyjmowanie sprawozdań z jego działalności,
- powoływanie oraz odwoływanie skarbnika gminy, który jest podstawowym księgowym budżetu - na wniosek wójta,
- uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia albo nieudzielenia absolutorium z tego tytułu,
- uchwalanie studium uwarunkowań oraz kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
- uchwalanie programów gospodarczych,
- ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki,
- podejmowanie uchwał w sprawach podatków oraz opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach,
- podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących:
- zasad nabywania, zbywania oraz obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania albo wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata albo na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana także w przypadku, kiedy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności jedynie za zgodą rady gminy,
- emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania oraz wykupu przez wójta,
- zaciągania długoterminowych pożyczek oraz kredytów,
- ustalania maksymalnej wysokości pożyczek oraz kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez wójta w roku budżetowym,
- zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji oraz remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy,
- tworzenia oraz przystępowania do spółek oraz spółdzielni oraz rozwiązywania oraz występowania z nich,
- określania zasad wnoszenia, cofania oraz zbywania udziałów oraz akcji przez wójta,
- tworzenia, likwidacji oraz reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów oraz innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek,
- ustalania maksymalnej wysokości pożyczek oraz poręczeń udzielanych przez wójta w roku budżetowym,
- określanie wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania,
- podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w art. 8 ust. 2 oraz 2a,
- podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na ten cel odpowiedniego majątku,
- podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi oraz regionalnymi innych państw oraz przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych oraz regionalnych,
- podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic oraz placów będących drogami publicznymi albo nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086, z późn. zm.), a także wznoszenia pomników,
- nadawanie honorowego obywatelstwa gminy,
- podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów oraz studentów,
- stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
Liczba radnych
W skład rady wchodzą radni w liczbie:
- 15 w gminach do 20 000 mieszkańców
- 21 w gminach do 50 000 mieszkańców
- 23 w gminach do 100 000 mieszkańców
- 25 w gminach do 200 000 mieszkańców
oraz po trzech na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych[3]. W Warszawie, będącej wyjątkiem, radnych jest 60.
Nazewnictwo
Ustawa mówi, że jeżeli siedziba rady gminy istnieje w mieście położonym na terytorium tej gminy, rada nosi nazwę rady miejskiej[4].
W obowiązującej do końca 2010 r. Instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin oraz związków międzygminnych[5] premier przyjął, że w odniesieniu do gmin wiejskich używany będzie zwrot rada gminy, w gminach miejsko-wiejskich – rada miejska (wyjątkowo z użyciem "w"), w gminach miejskich – rada miasta.
Przykłady: Rada Gminy Świdnica, Rada Miejska w Rynie, Rada Miasta Poznania.
Podstawa prawna
Status rady gminy reguluje ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591).
Sprawdź też
Przypisy
