Ratyfikacja (fr. ratification) – jeden ze sposobów wyrażenia ostatecznej zgody na związanie się umową międzynarodową przez upoważniony do tego organ państwowy. Jest formą najbardziej uroczystą (co różni ją od "zatwierdzenia"), z reguły dokonywaną przez głowę państwa (prezydenta, monarchę). Dowodem dokonania ratyfikacji jest dokument ratyfikacyjny, który składa się u depozytariusza (w przypadku umów wielostronnych) albo wzajemnie wymienia z drugim układającym się państwem (w przypadku umów dwustronnych).
W prawie polskim
W Polsce ratyfikacja może przebiegać wedle trzech procedur.
"Mała" ratyfikacja
Prezes Rady Ministrów przedkłada prezydentowi RP wniosek o ratyfikację, wcześniej informując o zamiarze złożenia takiego wniosku Sejm. Nie jest wymagana zgoda parlamentu.
"Duża" ratyfikacja
Prezydent ratyfikuje umowę dopiero po uzyskaniu zgody parlamentu, wyrażonej w ustawie. Art. 89 Konstytucji RP wymaga takiej procedury w pięciu sytuacjach, a mianowicie kiedy umowa dotyczy:
- pokoju, sojuszy, układów politycznych albo układów wojskowych,
- wolności, praw albo obowiązków obywatelskich określonych w Konstytucji,
- członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w organizacji międzynarodowej,
- znacznego obciążenia państwa pod względem finansowym,
- spraw uregulowanych w ustawie albo w których Konstytucja wymaga ustawy.
Ratyfikacja w trybie art. 90 konstytucji
W Polsce, zgodnie z Konstytucją RP, ratyfikacja umów międzynarodowych, przekazujących pewne kompetencje organów władzy państwowej organom międzynarodowym, zastrzeżona jest dla Prezydenta RP, po uprzedniej zgodzie wyrażonej w formie ustawy podjętej kwalifikowaną większością głosów przez Sejm oraz Senat albo w wiążącym referendum ogólnokrajowym.
Decyzję o wyborze formy wyrażenia zgody na ratyfikację przez Prezydenta RP umowy międzynarodowej podejmuje Sejm mocą uchwały podjętej bezwzględną większością głosów, w obecności przynajmniej połowy konstytucyjnej liczby posłów.
Ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację jest uchwalana przez Sejm większością 2/3 głosów [1], w obecności przynajmniej połowy konstytucyjnej liczby posłów, oraz przez Senat większością 2/3 głosów [1], w obecności przynajmniej połowy konstytucyjnej liczby senatorów. Następnie ustawa przekazywana jest Prezydentowi RP do podpisu, który w ciągu 21 dni może ją podpisać, zawetować albo przekazać do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania zgodności z Konstytucją RP samej ustawy albo umowy międzynarodowej.
W wypadku zgody wyrażonej w ustawie, na prezydenta zostanie nałożony obowiązek ratyfikacji z dniem wejścia w życie ustawy, zaś w wypadku referendum obowiązek ten zostanie nałożony z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej wyników głosowania referendalnego.
Dotychczas tryb z art. 90 stał się zastosowany do przeprowadzenia referendum akcesyjnego w 2003 oraz ratyfikacji Traktatu lizbońskiego.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 głosy wstrzymujące się nie liczą.
Sprawdź też