Republika Środkowoafrykańska
Republika Środkowoafrykańska (franc. République centrafricaine) – państwo w środkowej Afryce, w dorzeczach rzek Konga oraz Szari, graniczące z Kamerunem, Czadem, Sudanem, Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga oraz Kongiem.
Ustrój polityczny
Zgodnie z konstytucją przyjętą w referendum w 2004 r. Republika Środkowoafrykańska jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję. Władzą ustawodawczą jest 1-izbowe Zgromadzenie Narodowe ze 105 miejscami, wybierane w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzą wykonawczą sprawuje rząd na czele z premierem powoływanym przez prezydenta. Obecny prezydent objął urząd w wyniku przewrotu wojskowego w marcu 2003 r.
Sprawdź też artykuł Wybory parlamentarne w Republice Środkowoafrykańskiej w 2005
Podział administracyjny
-
Kraj dzieli się na 14 prefektur, 2 prefektury ekonomiczne oraz okręg wydzielony Bangi.
Geografia
-
Kraj położony w środkowej części Afryki, prawie całkowicie na wyżynie Azande. Wyżyna obniża się na północy w kierunku jeziora Czad, zmieniając się w płaskie, częściowo zabagnione tereny równinne.
- najniżej położony punkt – rzeka Ubangi 335 m n.p.m.
- najwyżej położony punkt – góry Bongo 1420 m n.p.m.
- klimat – przeważa podrównikowy wilgotny; gorące, suche zimy oraz łagodne do gorących, deszczowe lata
- średnie temperatury miesięczne – 25-30 °C
- bogactwa naturalne – diamenty, rudy uranu, drewno, złoto
Naturalną szatę roślinną kraju stanowią na południu wilgotne lasy równikowe zamieszkane przez wiele gatunków małp (m.in. przez goryle) oraz na północy sawanna trawiasta z nielicznymi drzewami, będąca siedliskiem dla bawołów, słoni, antylop, hien. W dolinach rzek lasy galeriowe, w których żyją krokodyle oraz hipopotamy.
Historia
Terytorium kraju wchodziło pomiędzy XVI a XIX wiekiem w skład sułtanatu Bagirmi. Pod koniec XIX wieku tereny te zostały zajęte przez Francję oraz przekształcone w kolonię Ubangi-Szari, która następnie była włączona do Francuskiej Afryki Równikowej. W 1958 w wyniku referendum federacja była rozwiązana, a Ubangi-Szari pod nazwą Republika Środkowoafrykańska stała się republiką autonomiczną.
Republika pełną niepodległość uzyskała 13 sierpnia 1960 lecz była jednym z najbardziej niestabilnych państw w Afryce. 1 stycznia 1966 pułkownik Jean-Bédel Bokassa obalił urzędującego prezydenta Davida Dacko. Bokassa władał w sposób dyktatorski, a w 1976 proklamował Cesarstwo Środkowoafrykańskie samego siebie ogłaszając cesarzem Bokassą I. Na skutek nieudolnych dyktatorskich rządów Bokassa stał się obalony w 1979 w wyniku przewrotu wspartego przez wojska francuskie. Po przywróceniu republiki władzę ponownie objął David Dacko jednak stał się obalony 20 września 1981 przez generała Andre Kolingbę. Kolingba wprowadził dyktaturę monopartyjną oraz objął funkcję szefa państwa oraz rządu. W wyniku nacisków opozycji w 1991 Kolingba zgodził się przeistoczenie system wielopartyjny oraz przeprowadzić wolne wybory. Wybory z 1992, które wygrał Kolingba, zostały uznane za nieważne. Wybory w 1993 wygrała opozycja, a prezydentem stał się Ange-Felix Patasse, który stał się obalony w 2003 przez François Bozizé. Bozizé zawiesił konstytucję oraz rozwiązał parlament obiecując równocześnie przeprowadzenie nowych wyborów, które odbyły się w roku 2005.
Gospodarka
Podstawowy artykuł: Gospodarka Republiki Środkowoafrykańskiej
Pomimo faktu, że kraj ma duże walory turystyczne oraz bogactwa naturalne, Republika Środkowoafrykańska jest słabo rozwiniętym krajem rolniczym. Uprawiane są m.in.: bawełna, kawa, tytoń, maniok, bataty, proso. 70% społeczeństwa utrzymuje się z uprawy roli oraz leśnictwa, a rolnictwo generuje połowę PKB szacowanego na 4,5 mld USD. PKB na jednego mieszkańca wynosi 1.200 USD (wg siły nabywczej), jednak na najbogatsze 20% społeczeństwa przypada 65% dochodu. Wzrost gospodarczy wyniósł w 2003 1%, inflacja 3,6%, a stopa bezrobocia 8%, lecz w stolicy dochodzi do 23%.
Przeważajaca ilość eksportu szacowanego na 172 mln USD stanowią nieprzetworzone surowce: diamenty stanowią 54% wartości eksportu, a drewno 16%. Głównymi partnerami handlowymi są Belgia oraz Francja.
Istotnymi ograniczeniami rozwoju są:
- brak dostępu do morza
- niestabilna sytuacja polityczna
- brak infrastruktury transportowej
- niewykwalifikowana siła robocza.
Kraj ten jest właściwie wyłącznym na świecie, który de facto zbankrutował. W stolicy kraju, Bangi, w głównej siedzibie banku narodowego widnieje informacja o zamknięciu aż do odwołania.
Religia
-
-
Demografia
Populacja kraju zwiększyła się od czasu odzyskania niepodległości prawie 4-krotnie. W 1960 kraj liczył 1 232 000 mieszkańców, teraz populacja liczy 4 442 000 mieszkańców. Na ludność kraju składa się ponad 80 grup etnicznych, każda posługująca się własnym językiem. Największą grupą etniczną jest Gbaya(33%), Banda(27%), Mandjia(7%), Sara(10%).
Szacunki ONZ mówią, że około 11% populacji w wieku od 15 do 49 lat jest nosicielem wirusa HIV.[2] Zaledwie 3% populacji ma dostęp do terapii antyretrowirusowej, w porównaniu do 17% w pobliskim Czadzie.[3]
Szkolnictwo
Edukacja w Republice Środkowoafrykańskiej jest darmowa. Obowiązek szkolny zawiera w sobie lata 6-14.[4] Około 45% społeczeństwa jest niepiśmienna.[5] Uniwersytet Bangui jest jedyną instytucją szkolnictwa wyższego w kraju.
Poważnym problemem jest bardzo rozpowszechniona praca dzieci. Wedle UNICEF 63,5% dzieci w wieku od 5 do 14 lat jest zmuszanych do pracy. Zjawisko jest bardzo szczególnie widoczne w wiejskich regionach. Dzieci pracują w rolnictwie, górnictwie diamentów, pomocy domowej, hodowli bydła, a także utrzymaniu dróg.[4]
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Afrykańscy Pigmeje Kultura oraz fotografie pierwszych mieszkańców Afryki (Republika Środkowoafrykańska)
|
Dawne kolonie oraz protektoraty Francji |
|
| Ameryka |
|
|
| Afryka |
Algieria Francuska • Francuska Afryka Równikowa ( Czad, Gabon, Kongo Środkowe, Ubangi-Szari) • Francuska Afryka Zachodnia ( Dahomej, Górna Wolta, Gwinea, Mauretania, Kolonia Nigru, Senegal, Sudan Francuski, Wybrzeże Kości Słoniowej) • Komory • Madagaskar • Maroko Francuskie • Mauritius • Seszele • Somali Francuskie • Tunezja
|
|
| Azja |
|
|
| Australia oraz Oceania |
|
|
| Francuska kolonizacja Ameryki Północnej • Historia Kanady Francuskiej |
|
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Strefa franka CFA |
|
| Zachodnioafrykański frank CFA |
|
 |
|
| Środkowoafrykański frank CFA |
|
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|