Ricardo Froilán Lagos Escobar (ur. 2 marca 1938 w Santiago) – chilijski ekonomista, prawnik, polityk Socjalistycznej Partii Chile. W latach 2000-2006 pełnił funkcję prezydenta Chile.
Wczesne lata
Był wyłącznym dzieckiem rolnika Froilána Lagos Sepúlvedy (który zmarł, kiedy Ricardo miał osiem lat) oraz Emmy Escobar Morales (zmarła w 2005 w wieku 108 lat). Uczęszczał do Liceum Manuela de Salas oraz prestiżowego Instytutu Narodowego w Santiago. W 1956 roku wstąpił na wydział prawa Uniwersytetu Chile w Santiago. Tam też stawiał pierwsze kroki w polityce – stał się wybrany przewodniczącym parlamentu studentów. Studia ukończył w 1960 roku.
Kariera akademicka oraz dyplomatyczna
Lagos obronił doktorat na Uniwersytecie Duke'a w USA, gdzie studiował w latach 1960-1962. Pracował później jako profesor wizytujący na Uniwersytecie Północnej Karoliny w Chapel Hill. Do Chile wrócił w 1965 roku oraz podjął pracę w Instytucie Ekonomii Uniwersytetu Chile. W 1967 stał się dyrektorem Szkoły Nauk Politycznych oraz Administracyjnych, które to stanowisko zajmował do 1969 kiedy stał się sekretarzem generalnym Uniwersytetu Chile. Równocześnie pracował jako profesor Szkoły prawa Uniwersytetu oraz w latach 1971-1972 dyrektor Instytutu Ekonomii. W latach 70. deklarował się jako niezależny na lewicy oraz opuścił Partię Radykalną do której wstąpił w 1961 roku jeszcze kiedy popierała ona rząd Arturo Alessandriego. Nie mając doświadczenia dyplomatycznego stał się ambasadorem przy ONZ. Po puczu w 1973 roku udał się na emigrację do Argentyny, gdzie był sekretarzem generalnym Latynoamerykańskiego Instytutu nauk społecznych, przez rok był profesorem wizytującym Uniwersytetu Północnej Karoliny w Chapel Hill. W 1975 był konsultantem Programu Rozwoju ONZ. Powrócił do Chile w 1978 roku oraz objął posadę w Regionalnym Programie na rzecz Zatrudnienia ONZ. W tym okresie był doradcą wszystkich rządów południowoamerykańskich w kwestii zatrudnienia.
Kariera polityczna
W latach 80. odegrał ważną rolę w walce o przywrócenie demokracji w Chile. Był jednym z liderów Socjalistycznej Partii Chile. Był też szefem Sojuszu Demokratycznego grupującego partie opozycyjne wobec rządów junty. W 1983 roku opuścił stanowisko pracownika cywilnego ONZ. W 1987 był przewodniczącym Komitetu Lewicy na rzecz Wolnych Wyborów. Wzywał wówczas Chilijczyków do głosowania na nie w mającym nastąpić rok później plebiscycie na temat przedłużenia prezydentury Augusto Pinocheta. Zasłynął wówczas telewizyjnym wystąpieniem w którym – kierując palec wskazujący w kierunku kamery – skierował ostre słowa pod adresem Pinocheta. Po klęsce Pinocheta w referendum nie kandydował w wyborach prezydenckich w 1989 roku, udzielił jednak poparcia Patricio Aylwinowi oraz bezskutecznie ubiegał się o fotel senatora z okręgu Santiago-Zachód. W roku 1990 stał się ministrem edukacji gdzie zasłużył się działając na rzecz powszechniejszego dostępu do edukacji. W 1994 stał się ministrem robót publicznych. W 1999 złożył ten urząd przygotowując się do kampanii prezydenckiej. W grudniu pokonał kandydata prawicy zaledwie 30 000 tysiącami głosów. Z większością 51% głosów stał się nowym prezydentem Chile. Zaprzysiężenie nastąpiło 11 marca 2000 roku.
Prezydentura
Jako prezydent Lagos zdobył dużą popularność społeczną sięgającą 60-70%. Symbolicznym gestem było otwarcie drzwi Pałacu La Moneda zamkniętego dla publiczności od puczu w 1973 roku. Były to jednak czasy napięć w stosunkach z innymi krajami regionu. Podpisano porozumienia o wolnym handlu z Unią Europejską, Stanami Zjednoczonymi, Koreą Południową, Chinami, Nową Zelandią, Brunei oraz Singapurem. Chile jako ostatni kraj Ameryki Południowej zalegalizowało rozwody (2004), wypłacono odszkodowania ofiarom tortur z czasów rządów Pinocheta. Wprowadzono umiarkowane osłony socjalne oraz obowiązkową edukacje do 12 roku życia. Za jego kadencji definitywnie zniesiono karę śmierci za przestępstwa natury kryminalnej (w praktyce egzekucje nie były wykonywane od połowy lat 80.). Lagos był pierwszym agnostykiem obejmującym urząd prezydenta Chile, który opuścił 11 marca 2006 roku zostawiając go w rękach pierwszej kobiety wybranej na ten najwyższy urząd w państwie.