Robert Gabriel Mugabe (wymowa shona [muɡaɓe], wymowa angielska [muˈɡɑbi]; ur. 21 lutego 1924) – polityk, prezydent Zimbabwe od 1987 roku.
Życiorys
Studiował m.in. na Oxfordzie. Mugabe przyłączył się w 1960 roku do marksistowskiej Narodowej Partii Demokratycznej (później ZAPU), kierowanej przez Joshua Nkomo, ale w 1963 wystąpił z niej oraz współtworzył Afrykański Narodowy Związek Zimbabwe (ZANU). Wkrótce uwięziony spędził 10 lat w więzieniu.
Po uwolnieniu kierował finansowaną przez Chiny Afrykańską Armią Wyzwolenia Narodowego Zimbabwe (ZANLA) przeciwko rządowi Iana Smitha. Pierwsze wolne wybory w 1980 roku przyniosły zwycięstwo ZANU, które uzyskało poparcie największej narodowości kraju – Szona oraz Mugabe otrzymał urząd premiera. Mugabe próbował kompromisu z największą mniejszością Ndebele, która popierała ZAPU, ale od 1982 do 1987 trwały starcia zbrojne wojska z powstańcami Ndebele. Kompromis z 1987 zawierał w sobie połączenie ZANU oraz ZAPU w jednolitą partię ZANU-PF oraz zmianę ustroju na prezydencki. Mugabe stał się w 1987 roku prezydentem oraz utrzymał ten urząd w kolejnych wyborach w 1990, 1996 oraz 2002 (te ostatnie uważa się najczęściej za sfałszowane).
Demonstracja przeciwko reżimowi Roberta Mugabe przed ambasadą Zimbabwe w Londynie, 2006
Polityka wewnętrzna rządu była początkowo ostrożna: zachowano własność białych farmerów (posiadających 70% ziemi w kraju) oraz instytucje państwa prawa. Reformy przeprowadzano z reguły w dziedzinie oświaty oraz zdrowia. Próbowano realizować programy Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Równocześnie prowadzono kampanię przeciwko homoseksualistom oraz AIDS.
W ostatnich latach (od 1999) Mugabe zradykalizował swoją politykę, próbując siłą odebrać białym farmerom ziemię oraz popierając dawnych towarzyszy broni – partyzantów, urządzających okupacje gospodarstw białych. Wskutek tego nastąpił poważny gospodarczy kryzys oraz wzrost napięć społecznych.
Po wyborach w 2002 roku silny Mugabe przystąpił do zaciekłego zwalczania opozycji. Jest krytykowany przez wiele rządów oraz organizacji międzynarodowych (także afrykańskich) za łamanie praw człowieka, areszty oraz tortury opozycyjnych posłów oraz adwokatów, areszty dziennikarzy, niedobór wolności słowa. Równocześnie na terenie Zimbabwe przebywają jako specjalni goście osoby, które zbiegły ze swych państw w obawie przed oskarżeniem o zbrodnie, jak np. były etiopski dyktator Mengystu Hajle Marjam[1]. Mugabe uważa jednak swoich przeciwników za inspirowanych przez kolonialistów, którzy chcą zachować ziemię zagrabioną rdzennym mieszkańcom kraju.
W pierwszej turze wyborów z 29 marca 2008 wygrał kandydat opozycji Morgan Tsvangirai. Uzyskał on 47,9% głosów, z tym że Mugabe – 43,2%. W tym czasie Zimbabwe rządzone przez Roberta Mugabe zamówiło dostawę 3 000 000 sztuk amunicji do karabinów AK-47 oraz 3000 moździerzy.
Przed drugą turą wyborów zamordowano około 90 działaczy opozycji, w wyniku czego Morgan Tsvangirai wycofał się z kandydowania. Druga tura wyborów odbyła się 28 czerwca 2008. Wedle oficjalnych wyników Robert Mugabe otrzymał 85,51% głosów oraz pozostał prezydentem na kolejną kadencję. Liczenie głosów po pierwszej turze wyborów zajęło cztery miesiące, po drugiej 48 godzin. Wybory opozycja nazwała "farsą", a wspólnota międzynarodowa uznała je za nielegalne [2]. 30 czerwca 2008 Robert Mugabe stał się po raz szósty zaprzysiężony na stanowisku prezydenta.
Odznaczenia
W 1994 Elżbieta II odznaczyła go Orderem Łaźni. W 2008 r. stał się go pozbawiony [3].
Przypisy