3. Optymalizacji: 212
Na plus w LiveLink i LinkOrn.
PozycjonowaniaW odniesienie pozycji na pierwszej stronie www.d12.plPozycjonowania ustalamy z Państwem najdogodniejsze i tańsze. Co najważniejsze pozycjonowym wizerunkiem Twojej działalności.
Rodzaj gramatyczny - kategoria gramatyczna, która wyznacza podział rzeczowników na parę grup.
Dla rzeczownika odmiana jest kategorią selektywną. Oznacza to, że rzeczownik ma określony odmiana gramatyczny. Rzeczowniki da się wobec tego podzielić na grupy ze względu na ich rodzaj. Dla przykładu rzeczownik ręcznik jest rodzaju męskiego oraz wobec tego trzeba do grupy rzeczowników rodzaju męskiego, encyklopedia jest rodzaju żeńskiego, a krzesło rodzaju nijakiego. Rzeczownik nie odmienia się przez rodzaje, dla przykładu nie istnieje forma żeńska rzeczownika ręcznik.
Dla przymiotnika oraz poniektórych innych części mowy odmiana jest w wielu językach (także w polskim) kategorią fleksyjną, co oznacza, że przymiotnik odmienia się przez rodzaje. Posiada więc dla przykładu formę rodzaju męskiego (duży), żeńskiego (duża) oraz nijakiego (duże). Przymiotnik dopasowuje się pod względem rodzaju do określanego przez siebie rzeczownika (np. duży ręcznik, duża encyklopedia, duże krzesło).
Spis treści |
W językach indoeuropejskich odmiana jest skojarzony z płcią. Pierwotnie powstały w nich trzy rodzaje:
Takie rodzaje są dla przykładu w łacinie.
Natomiast w wywodzących się z łaciny językach romańskich (takich jak francuski, hiszpański, portugalski czy włoski) zanikł odmiana nijaki. Z uwagi na z tym wyróżnia się w nich dwa rodzaje:
Sytuację komplikuje nieco istnienie rzeczowników, które posiadają "zmienny" odmiana - w liczbie pojedynczej zachowują się jak rzeczowniki rodzaju męskiego, zaś w liczbie mnogiej jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego. W języku włoskim jest ich niewiele, natomiast w języku rumuńskim stanowią bardzo liczną oraz otwartą grupę, którą zwykle opisuje się jako trzeci rodzaj.
W językach słowiańskich sytuacja jest jeszcze bardziej skomplikowana, albowiem typowy dla języków indoeuropejskich odmiana gramatyczny skojarzony z płcią jest związany z gramatyczną kategorią żywotności albo gramatyczną kategorią osobowości. Rzeczowniki rodzaju męskiego dzielą się na grupy zgodnie z ich żywotnością albo osobowością.
W języku polskim znaczenie ma zarówno żywotność, jak oraz osobowość. Rzeczowniki żywotne to z reguły te, które oznaczają istoty żywe, pozostałe są nieżywotne. Rzeczowniki osobowe to z reguły te, które oznaczają osoby, pozostałe są nieosobowe. Zdarzają się jednak wyjątki od tych reguł. Wszystkie rzeczowniki osobowe są także żywotne.
W języku polskim możemy w związku z tym wyróżnić następujące rodzaje:
Rodzajów gramatycznych jest więc 3 (jeśli traktować odmiana męski jako jeden rodzaj) albo 5 (jeśli liczyć "podrodzaje" rodzaju męskiego).
Żywotność odgrywa rolę zaledwie w liczbie pojedynczej, natomiast osobowość zaledwie w liczbie mnogiej. Pełne zróżnicowanie form rodzaju widać w bierniku obu liczb.
W liczbie pojedynczej mamy cztery formy rodzajowe przymiotnika:
Jak widać, odrębne formy ma odmiana męski żywotny (nowego), męski nieżywotny (nowy), żeński (nową) oraz nijaki (nowe). Natomiast nie ma znaczenia osobowość - odmiana męski osobowy oraz odmiana męski nieosobowy żywotny posiadają tę samą, wspólną formę.
W liczbie mnogiej mamy zaledwie dwie formy rodzajowe:
Odrębną formę ma odmiana męski osobowy (nowych), a wszystkie pozostałe rodzaje posiadają wspólną formę (nowe). Stąd powstały dosyć mylące określenia "rodzaj męskoosobowy" oraz "rodzaj niemęskoosobowy" - bez wątpienia nie chodzi o rodzaje, które istniałyby oprócz rodzaju męskiego, żeńskiego oraz nijakiego; formę męskoosobową posiadają rzeczowniki męskie osobowe, zaś formę niemęskoosobową rzeczowniki męskie nieosobowe, rzeczowniki żeńskie oraz rzeczowniki nijakie.
W językach semickich, np. w arabskim hebrajskim oraz akadyjskim, istnieje tylko odmiana męski oraz żeński. Rodzaj męski jest domyślny, zaś żeński dotyczy rzeczowników zakończonych na -at (w zapisie arabskim jest to glif ة, nazywany ta marbuta)