|
|
Ten artykuł trzeba dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi:
stworzyć sekcję (lub osobny artykuł) tłumaczący czym jest akt wykonawczy jako taki, bez odwoływania się tylko do Polski. Przecież tego typu akty są w praktycznie każdym systemie prawnym na świecie..
Dokładniejsze informacje o tym, co trzeba poprawić, być może leżą na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Rozporządzenie – akt normatywny wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie oraz w celu jej wykonania. Rozporządzenie stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego, obok Konstytucji, ratyfikowanych umów międzynarodowych, ustaw oraz aktów prawa miejscowego.
Podstawy oraz cechy rozporządzenia
Warunkiem prawidłowego upoważnienia jest wskazanie organu, który powinien wydać rozporządzenie wykonawcze (delegacja ustawowa), zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Organ wskazany do wydania rozporządzenia nie może przekazać tego uprawnienia innemu organowi (tzw. zakaz subdelegacji), możliwe jest jednak łączne wskazanie dwóch oraz więcej organów, które powinny wspólnie wydać rozporządzenie. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego organ, który uzyskał upoważnienie do wydania rozporządzenia może ponosić odpowiedzialność konstytucyjną za niewykonanie spoczywającego na nim obowiązku.
Rozporządzenie musi zmierzać do wykonania ustawy, nie bywa zatem ani sprzeczne z ustawą (np. przez wprowadzenie rozwiązań nieznanych ustawie), nie może też wykraczać poza zakres delegacji. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego utrwalił się też pogląd o niezgodności z ustawą rozporządzenia wydanego na podstawie wadliwego (czyli pozbawionego zakresu spraw do uregulowania oraz wytycznych) ustawowego upoważnienia. Niedopuszczalna jest delegacja o charakterze blankietowym, tj. kiedy ustawodawca pozostawia zbyt szeroki zakres swobody autorowi rozporządzenia co do jego treści. Do kontroli legalności (zgodności rozporządzenia z ustawą) powołany jest Trybunał Konstytucyjny.
Szczególna podstawa prawna:
- podmiotowa - wyznacza organ właściwy do wydania rozporządzenia;
- przedmiotowa - wyznacza zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu;
- treściowa - zawiera wytyczne dotyczące treści aktu rozporządzenia.
Delegacja ustawowa
Zgodnie z art. 92 Konstytucji, delegację ustawową może uzyskać jedynie organ wskazany w konstytucji, zalicza się do nich:
Ponadto w razie opróżnienia urzędu Prezydenta RP, na podstawie art. 131 Konstytucji, prawo do wydawania jego rozporządzeń przysługuje wykonującemu jego obowiązki Marszałkowi Sejmu RP, a jeśli ten nie może wykonywać obowiązków Prezydenta — Marszałkowi Senatu RP.
Rozporządzenie a zarządzenie
Od rozporządzenia trzeba odróżnić zarządzenie, które jest aktem prawa wewnętrznego, nie bywa zatem podstawą rozstrzygnięcia o prawach oraz obowiązkach obywateli.
Bibliografia
- Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004.
- Boć J., Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998.
- Garlicki L., Konstytucja RP. Komentarz, Warszawa 2003.
Sprawdź też