Ten artykuł dotyczy miasta. Sprawdź też: inne miejscowości o tej nazwie.

Słubice
Herb Słubic Flaga Słubic
Państwo	Polska
Województwo	lubuskie
Powiat	słubicki
Gmina	Słubice gmina miejsko-wiejska
Założono	XIII wiek
Prawa miejskie	1945 (1253 razem z Frankfurtem nad Odrą)
Burmistrz	Tomasz Ciszewicz
Powierzchnia	19,2[1] km²
Wysokość	17,5-60 m n.p.m.
Ludność (2011) • liczba • gęstość	18 148[1] 893[1] os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 95
Kod pocztowy	69-100 do 69-102
Tablice rejestracyjne	FSL
Położenie na mapie Polski Słubice
52°21′03″N 14°33′37″E / 52.35083, 14.56028Na mapach: 52°21′03″N 14°33′37″E / 52.35083, 14.56028
TERC (TERYT)	4081005054
SIMC	0935736
Hasło promocyjne: Miasto Hanzeatyckie
Urząd miejski ul. Akademicka 1 69-100 Słubice
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Słubice (do 1945 niem. Frankfurt (Oder)-Dammvorstadt) – miasto w zachodniej części województwa lubuskiego, w powiecie słubickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Słubice, w obrębie Lubuskiego Przełomu Odry, nad rzeką Odrą. 12 maja 2011 miasto miało 18 148 mieszkańców^[1]. Wraz z Frankfurtem nad Odrą tworzy aglomeracje transgraniczną liczącą ok. 85 tys. mieszkańców. Jest to ośrodek akademicki – siedziba Collegium Polonicum, wspólnej jednostki dydaktyczno-naukowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.

Znajduje się tu historyczny stadion SOSiR oraz inne atrakcje turystyczne, pomiędzy innymi cmentarz żydowski – jeden z najstarszych w Europie, pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1399 r., zabytki architektury, ścieżka rowerowa na Promenadzie Nadodrzańskiej, szlaki turystyczne, oraz rezerwat przyrody oraz wiele innych. Część miasta objęta jest obszarem Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, trzeba ono także do Euroregionu Pro Europa Viadrina. Słubice są ponadto członkiem Związku Miast Polskich.

Geografia

Położenie

Miasto leżące jest przy granicy z Niemcami nad rzeką Odrą przy drogach krajowych nr 29 oraz nr 31, w odległości 87 km od Zielonej Góry, 80 km od Gorzowa Wlkp., 70 km od Berlina, 180 km od Poznania, 150 km od Szczecina, 249 km od Wrocławia oraz 490 km od Warszawy. Na południe od Słubic przechodzi autostrada A2. Leży pomiędzy Pradoliną Warszawsko-Berlińską a Pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką, na Pojezierzu Lubuskim oraz dolinie Odry Środkowej^[2].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Osiedla mieszkalne Słubic: os. Folwarczne, os. Grzybowe, os. Kochanowskiego, os. Komes, os. Kopernika, os. Krasińskiego, os. Królów Polskich, os. Kwiatowe, os. Leśne, os. Mała Moskwa, os. Paderewskiego, os. Sienkiewicza, os. Słowiańskie, os. Transportowa, os. Zielone Wzgórza.

Okoliczne wsie: Drzecin, Golice, Kunice, Kunowice (Słubice), Lisów, Nowe Biskupice, Nowy Lubusz, Pławidło, Rybocice, Stare Biskupice, Świecko.

Struktura użytkowania gruntów

Wedle danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 19,2 km²^[1].

Gleby

We wschodniej części miasta oraz okolic są z reguły gleby typu bielicowego, utworzonych z piasków oraz glin zwałowych, natomiast w części północnej oraz południowej są mady ilaste oraz gleby typu bagiennego^[2].

Toponimika nazwy miasta

Geneza nazwy Słubice wywołuje wiele sporów. Pewni ludzie wywodzą nazwę od plemienia Słupian, zajmującego obszar pomiędzy Sprewą a Odrą. W dokumencie z 992 wymieniona była pomiędzy innymi Zulbica. Wedle innych źródeł historycznych po prawej stronie Odry leżała w średniowieczu osada Zbiwitz, Zbirwitz albo Zliwitz. Nazwę Słubice da się też wywieźć od wyrazów słub, słup.

Historia

Kamienica przy ul. Sienkiewicza 50, błędnie nazywana najstarszym budynkiem Słubic

Most miejski (odrzański). Najstarszy drewniany most w tym miejscu wzmiankowany był już w XIV w.

Słup graniczny w Słubicach

Wzmiankowane prawdopodobnie w XIII wieku jako wieś Śliwice. Od 1253 do 1945 prawobrzeżna cząstka Frankfurtu nad Odrą pod nazwą Dammvorstadt (dosł. Przedmieście na wale). Z 1399 pochodzi pierwsza pisemna wzmianka na temat miejscowego cmentarza żydowskiego, co czyni go najstarszym cmentarzem żydowskim w Europie Środkowo-Wschodniej. Wedle przypuszczeń cmentarz mógł zostać uruchomiony nawet 100 lat przed jego najstarszą, zachowaną wzmianką.

 Osobny artykuł: Cmentarz żydowski w Słubicach.

W 1749 w przedwojennych Słubicach powstało najstarsze przedsiębiorstwo przemysłowe Frankfurtu nad Odrą, czyli fabryka towarów z pszczelego wosku, oraz bielnik wosku. W latach 1777-1945 firmę prowadziła rodzina Harttungów^[4]. W 1769 do użytku oddano okazałą fabrykę jedwabiu, przebudowaną później na budynek mieszkalny. Wśród lokatorów budynku był m.in późniejszy prezydent Reichstagu oraz pierwszy przewodniczący Reichsgericht w Lipsku Eduard von Simson^[5].

W 1785 przeważajaca ilość obszaru dzisiejszych Słubic znalazła się pod wodą wskutek wiosennej powodzi roztopowej. Jedyną śmiertelną ofiarą tamtych dni był siostrzeniec króla Fryderyka Wielkiego oraz komendant garnizonu Frankfurt nad Odrą książę Leopold von Braunschweig-Wolfenbüttel, zwany potocznie Leopoldem Brunszwickim. 1 sierpnia 1787 odsłonięto pomnik księcia Leopolda oraz był to najstarszy pomnik w historii całego Frankfurtu nad Odrą^[6].

W 1811 na tzw. Wzgórzach Żydowskich otwarto cmentarz miejski (Frankfurter Dammvorstadt-Friedhof), który od zakończenia wojny funkcjonuje jako cmentarz komunalny w Słubicach. II połowa XIX wieku to rozkwit przemysłu, wtedy to swoją działalność rozwinęła m.in. fabryka broni Wilhelma Collatha oraz Georga Teschnera (dzisiejszy teren sklepu Biedronka przy ul. Kościuszki), a także odlewnia żelaza A. Guttmanna (dzisiejszy teren Galerii Prima).

23 stycznia 1898 ruszyła linia tramwajowa przez most na Odrze, która docierała w okolice Domu Strzeleckiego (ob. kościół NMP), a od 1927 także w okolice cmentarza^[7]. W latach 1914-1927 pod kierunkiem Otto Morgenschweissa wybudowano Stadion Wschodniomarchijski (Ostmarkstadion), wzniesiony na podstawie planów Grunewaldstadion w Berlinie. W dniach 4-7 lipca 1930 na stadionie odbyły się 24. Brandenburskie Zawody Gimnastyczne (24. Brandenburgisches Kreisturnfest), które przyniosły rekord frekwencji na obiekcie.

Mimo, że w styczniu 1945 Frankfurt nad Odrą stał się ogłoszony twierdzą (Festung Frankfurt (Oder)), teren dzisiejszych Słubic nie uległ praktycznie wojennym zniszczeniom. W lutym 1945 ludność cywilna była ewakuowana, a 19 kwietnia 1945 niemieccy żołnierze wysadzili w powietrze kamienny most na Odrze.

Od 1945 jako samodzielne miasto pod administracją polską. Pierwszym burmistrzem stał się Henryk Jastrzębski, zaś pierwszym kapłanem Maximilian Loboda - niemiecki ksiądz z parafii Świętego Krzyża we Frankfurcie nad Odrą. Od sierpnia 1945 do stycznia 1946 komendantem wojennym miasta był ppor. Józef Krupa^[8]. W 1950 Słubice są stolicą powiatu rzepińskiego, przekształconego w 1959 w powiat słubicki.

W 1972 Słubice rozpoczęły współpracę z Frankfurtem nad Odrą, otwarto wtedy przejście graniczne. Trzy lata później, w 1975 zlikwidowano powiat, a założono Urząd Miasta oraz Gminy (UMiG). W 1981 w budynku Słubickiego Miejskiego Ośrodku Kultury (SMOK) otwarto Galerię "OKNO". W 1987 miasto zdobyło tytuł Mistrza Gospodarności.

W Słubicach działały dwa PGR-y: Państwowe Gospodarstwo Rolne Białe w Słubicach znajdujące się w części miasta Białe oraz Państwowe Gospodarstwo Rolne Czerwone w Słubicach znajdujące się w części Zielone Wzgórza.

W 1993 po raz pierwszy zwołano sesję dwóch miast równocześnie – Frankfurtu nad Odrą oraz Słubic. Tego samego roku otwarto wysypisko odpadów komunalnych w pobliskich Kunowicach.

W 1994 rozpoczęto budować domy akademickie ("Amicus", "Arcadia", "Gaudium", "Iuventa", "Sapientia", dom doktoranta), a w 1995 rozpoczęto budować Collegium Polonicum. W 1996 otwarto oczyszczalnię ścieków. W 1997 założono Kostrzyńsko-Słubicką Specjalną Strefę Ekonomiczną (K-SSSE). Tego samego roku Frankfurt oraz Słubice broniły się przed powodzią tysiąclecia^[9]. W 1998 otwarto Collegium Polonicum, natomiast w 1999, wskutek reformy administracyjnej kraju, ponownie założono powiat słubicki. W 2006 rozpoczęto budowę domu akademickiego "Forum", a w 2008 w SMOK-u otwarto nową salę kinową.

Historia Słubic jest przedmiotem badań regionalisty Rolanda Semika, Instytutu Historii Stosowanej przy Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą (Institut für angewandte Geschichte) oraz Towarzystwa Historycznego we Frankfurcie nad Odrą (Historischer Verein zu Frankfurt (Oder)), w tym w szczególności historyka Eckarda Reißa.

Gospodarka

Jeszcze do niedawna w Słubicach istniały fabryki mebli "Terenówka" (obecnie galeria handlowa AXA) oraz największa w województwie lubuskim fabryka odzieżowo-przemysłowa "ZPO Komes". Obie te fabryki nie przetrwały transformacji gospodarki polskiej oraz upadły.

Aktualnie Słubice są ośrodkiem handlowo-usługowym. Istnieją tu przedsiębiorstwa, które działają w branży samochodowej, metalowej, obuwniczej, maszynowej, elektronicznej, budowlanej, spożywczej, betonowej oraz drewnianej. W 1997 założono tu Kostrzyńsko-Słubicką Specjalną Strefę Ekonomiczną. Największym pracodawcą pozostaje bazar u zbiegu ul. Kupieckiej oraz ul. Sportowej. W mieście działa także wiele firm spedycyjnych.

Kultura

Pomnik Sybiraków. Kiedyś w tym miejscu wznosiło się popiersie Lenina

Centrum miasta: ul. Wojska Polskiego oraz północna pierzeja Placu Przyjaźni (do 1945 Sonnenburger Straße oraz Roßmarkt)

W Słubicach działało niegdyś parę ośrodków kultury:

• Powiatowy Dom Kultury (1957-1975): Stanisław Stefański (1957-1960), Tadeusz Zdon (1960-1971), Jadwiga Oberleitner (po 1971);
• Zakładowy Dom Kultury przy ZO „Komes” (1961-1977): Stanisław Stefański (1961-1962), Henryk Weiser (po 1962);
• Słubicki Dom Kultury (1975-1977);
• Słubicki Międzyzakładowy Ośrodek Kultury (od 1977, z połączenia PDK oraz ZDK przy ZO „Komes”): Henryk Weiser (1977-1979), Zygmunt Walkowiak (1979-1983), Anna Mikos (1983-1984), Henryk Sterma (1984-1987) oraz znowu Henryk Weiser (1987-1989);
• Wojskowy Ośrodek Kultury: por. Ryszard Patkowski, kpt. Juliusz Pałka, kpt. Józef Jurek, mjr Mieczysław Ratajczak, sierż. szt. Ryszard Koryciński, mjr Franciszek Czarnik oraz kpt. Andrzej Jesikiewicz^[10].

25 listopada 1962 przy PDK w Słubicach powstało Słubickie Towarzystwo Kultury (STK), którego pierwszym prezesem stał się Jan Krompiewski, zaś sekretarzem - Zygmunt Walkowiak. W 1987 przekształcono je w Towarzystwo Miłośników Ziemi Słubickiej^[10].

Główną instytucją kultury w mieście pozostaje dziś Słubicki Miejski Ośrodek Kultury (SMOK), w którym działa Galeria "Okno", młodzieżowy dom kultury, kino oraz sala widowiskowa. W Słubicach dzieją się zajęcia tańca towarzyskiego w Studio Tańca "Bohema", odbywaja się także zajecia tańca nowoczesnego (break dance, street dance). W mieście działają także zespół tańca nowoczesnego "Frajda", zespół wokalny "Rytmos" oraz Grupa Filmowa "Wolf".

Co roku w mieście odbywało się organizowane przez SMOK Święto Odry, zastąpione parę lat temu przez Miejskie Dni Hanzy (HanseStadtFest), współorganizowane z Frankfurtem nad Odrą. W Słubicach oraz Frankfurcie nad Odrą corocznie przebiega się także Festiwal Teatralny UNITHEA.

W mieście funkcjonują ponadto: Biblioteka Miejska przy ul. Jedności Robotniczej 18, która ma osiem filii na terenie Słubic, Biblioteka Pedagogiczna oraz Biblioteka Collegium Polonicum przy ul. Kościuszki 1.

W Słubicach mieści się Słubickie Towarzystwo Muzyczne, które jest organizatorem cyklicznych Koncertów Noworocznych oraz Międzynarodowych Spotkań Muzycznych "Musica Autumna", które na stałe wpisały się w kalendarz imprez kulturalnych miasta. Pod patronatem towarzystwa działa w Słubicach Chór Kameralny "Adoramus". Znajduje się tu, także muszla koncertowa na Placu Bohaterów, na której od czasu do czasu dzieją się koncerty (m.in. Miejskie Dni Hanzy 2011).

Życie kulturalne miasta współkreują także pewne lokalne stowarzyszenia (Słubfurt e.V., Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Słubickiej, Związek Sybiraków Koło w Słubicach, Stowarzyszenie Nasza Mała Ojczyzna), a także osoby indywidualne (artysta-performer Michael Kurzwelly, regionalista Roland Semik).

Media

Aktualnie w Słubicach wydawane są: biuletyn samorządowy "Gazeta Słubicka" oraz gazeta niezależna "Pogranicze Lubuskie" (do dawnych tytułów należą "Echo Słubickie", "Kurier Słubicki" oraz "Tylko Kostrzyn-Słubice"). W Słubicach swoje przedstawicielstwo ma regionalna Gazeta Lubuska, wchodząca w skład grupy Media Regionalne.

W mieście swoją siedzibę ma operator telewizji kablowej Vectra. Lokalnym kanałem telewizyjnym jest Horyzont TV Słubice (HTS), która jest dostępna w telewizji kablowej Vectra oraz w internecie^[11]. nieoczekiwanie oficjalnej strony Urzędu Miejskiego działa tu także Słubicki Portal Informacyjny - Slubice24.pl, który opisuje ważniejsze wydarzenia w mieście^[12] oraz portal samorządowy Wrotaslubickie.pl.

Sport oraz rekreacja

Stadion SOSiR, dawniej Stadion Wschodniomarchijski (Ostmarkstadion)

Stadion SOSiR, dawniej Stadion Wschodniomarchijski (Ostmarkstadion)

Stadion Zespołu Szkół Ekonomiczno-Rolniczych przy al. Niepodległości

Podstawowym obiektem sportowym w mieście jest Słubicki Ośrodek Sportu oraz Rekreacji mieszczący się przy ul. Sportowej 1, który zarządza największą bazą sportową w powiecie słubickim. SOSiR ma stadion zbudowany w latach 1914-1927, 4 boiska treningowe (w tym 1 wyremontowany, posiadający oświetlenie 4-masztowe oraz trybunę na ponad 300 widzów), salę gimnastyczną, zespół basenów odkrytych, korty tenisowe, pole golfowe oraz zaplecze gastronomiczne^[13].

Słubicki Ośrodek Sportu oraz Rekreacji okala Park Rozrywki oraz Rekreacji znany także jako Park "Odra" z trasami spacerowymi, biegowymi, kolarskimi, torem saneczkowym oraz ruinami wieży Kleista.

W Słubicach istnieje zbudowany w 1974 Stadion Zespołu Szkół Ekonomiczno-Rolniczych, znajdujący się przy al. Niepodległości. W 2011 r. zaplanowano remont obiektu w ramach programu Orlik 2012^[14].

W mieście istnieje Miejska Sala Sportowa mieszcząca się przy ul. Piłsudskiego, należąca do SOSiR-u. W 2010 było oddane do użytku Szkolne Centrum Sportowe, które mieści się przy Szkole Podstawowej nr 1 oraz Gimnazjum nr 1. W wyniku realizacji projektu powstała m.in. wielofunkcyjna hala widowiskowo-sportowa o powierzchni 1059 na 39 m^[15].

Najstarszym klubem w Słubicach jest klub piłkarski MKS Polonia Słubice, który jest spadkobiercą pierwszego klubu piłkarskiego "Kotwica" założonego w mieście w 1945. Do osiągnięć Polonii Słubice zaliczyć da się 1/16 finału Pucharu Polski, zdobyty Puchar Polski na szczeblu okręgowym oraz uzyskane dwukrotnie czwarte miejsce w III poziomie rozgrywek piłkarskich w sezonie 1997/98 oraz 2006/07. Aktualnie klub ten gra w IV lidze^[16].

W 2002 oraz 2006 miasto było gospodarzem Mistrzostw Polski w kolarstwie przełajowym kobiet oraz mężczyzn.

W Słubicach leżą takie obiekty sportowe jak:

• stadion SOSiR,
• 4 boiska treningowe SOSiR,
• zespół basenów odkrytych,
• korty tenisowe przy Hotelu Sportowym,
• Miejska Sala Sportowa przy ul. Piłsudskiego,
• stadion ZSE-R,
• pole golfowe,
• strzelnica miejska,
• Szkolne Centrum Sportowe z własną halą widowiskowo-sportową,
• 5 boisk wielofunkcyjnych wyremontowanych w ramach programu Orlik 2012.

W Słubicach swoją siedzibę posiadają takie kluby jak:

• MKS Polonia – piłka nożna (IV liga), brydż sportowy, piłka nożna halowa
• SKP Słubice^[17] – piłka nożna (A-klasa)
• LKS Lubusz – lekkoatletyka
• UKS Rolniczak – lekkoatletyka
• WKS Orfa – wędkarstwo sportowe
• KS RAPA – spinning
• KS Odra – szachy
• BKS 2000 Słubice – boks
• UKS Lider – kolarstwo szosowe oraz przełajowe
• USKS Muszkiet – strzelectwo
• Golf Club Odra – golf
• SPS Serve – siatkówka
• UKS Lotnik^[18] – koszykówka
• KŻ PASAT – żeglarstwo

Oświata

Collegium Polonicum w Słubicach, ul. Kościuszki 1 (widok od strony ul. 1 Maja)

Gimnazjum nr 1 im. hm. Zygmunta Imbierowicza w Słubicach

 Osobny artykuł: Lista szkół w Słubicach.

W Słubicach istnieje 5 szkół podstawowych (w tym jedna specjalna), 2 gimnazja, 3 szkoły ponadgimnazjalne, 1 liceum ogólnokształcące oraz Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia.

W 1992 r. w Słubicach stał się utworzony uniwersytet Collegium Polonicum jako wspólna placówka dydaktyczno-naukowa dwóch partnerskich uniwersytetów: Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) oraz Uniwersytetu Europejskiego Viadrina (EUV) we Frankfurcie nad Odrą.

Na terenie miasta funkcjonuje jeden żłobek oraz 7 przedszkoli (w tym 3 niepubliczne). W planach jest także budowa przedszkola polsko-niemieckiego^[19]. Istnieją tu także dwa internaty oraz siedem domów studenckich (z czego sześć na Osiedlu Studenckim)^[20].

Turystyka

Kościół NMP Królowej Polski z 1775, do 1945 jako Dom Strzelecki (Schützenhaus)

Pałacyk przy ul. Mickiewicza. Aktualnie siedziba Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych

Nowy Pomnik Bohaterów w Słubicach

Słup totemowy Totem Pole w Słubicach

Atrakcje turystyczne

• Cmentarz żydowski przy ul. Transportowej, wzmiankowany od 1399 r.
• Kościół NMP Królowej Polski przy ul. 1 Maja, wybudowany w 1775 r. jako dom strzelecki (Schützenhaus).
• Kamienice z XVIII, XIX, oraz pocz. XX wieku, m.in. kamienica mieszkalna przy ul. Sienkiewicza 50.
• Pałacyk z końca XVIII w. przy ul. Mickiewicza (obecnie siedziba Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych).
• Budynek "Czerwonego Folwarku" z XVIII w. przy ul. Folwarcznej, do 1945 pod nazwą Rotvorwerk.
• Pałacyk z XIX w. przy ul. 1 Maja 12 (obecnie siedziba banku Pekao SA), opuszczony dom przy ul. 1 Maja 14.
• "Ratusz" z końca XVIII w. przy ul. Seelowskiej (dawniej Gospoda pod Siedmioma Szwabami, następnie szkoła, aktualnie Galeria Jedynka).
• Budynek dawnego kasyna oficerskiego przy ul. Mickiewicza 11, wzniesionego około 1890.
• Ruiny wieży Kleista zbudowanej w latach 1891-1892 na Wzgórzach Żydowskich, aktualnie Park Rozrywki oraz Rekreacji.
• Zabytkowa cząstka Szkoły Podstawowej Nr 1 oraz Gimnazjum Nr 1 przy ul. Wojska Polskiego 1. Budynek pochodzi z 1893.
• Budynek Katolickiego Centrum Studenckiego przy Pl. Jana Pawła II 1, wzniesiony 1912-1913 jako łaźnia miejska Marienbad III.
• Stadion SOSiR przy ul. Sportowej 1, wzniesiony w latach 1914-1927 jako Stadion Wschodniomarchijski, błędnie nazywany Stadionem Olimpijskim.
• Opuszczony budynek kina "Piast" przy ul. Jedności Robotniczej 10, wzniesiony w 1924 w stylu art déco pod nazwą Filmpalast Friedrichstraße.

Szlaki turystyczne w okolicach

• Rzepin PKP – Dąb "Piast" (osada Liszki) – Grodno – Jez. Supno – Jez. Głębokie – Sądów – Drzeniów (dalej do Krosna Odrzańskiego)
• Pliszka PKP – Jez. Ratno – Pliszka – Debrznica – Jez. Karasienko – Torzym
• Gądków Wielki PKP – Jez. Wielickie (pętla) – Pliszka PKP
• cząstka długodystansowego europejskiego szlaku wędrówkowego E11, Słubice – Drzecin – Stare Biskupice – rez. "Torfowiska Sułowskie" – Sułów – Kowalów – Drzeńsko – Lubiechnia Wielka – Lubiechnia Mała – Jez. Czyste Wielkie – Jez. Czyste Małe – Ośno Lubuskie – Radachów – Trzebów (dalej w kierunku Lubniewic)

Trasy rowerowe w okolicach

• Słubice – Drzecin – Stare Biskupice – Nowe Biskupice – Gajec – Rzepin – Rzepinek – Nowy Młyn – Jerzmanice – Radzikówek – Radzików – Sądów – Cybinka – Baiłków – rez. "Młodno" – Krzesin
• Gajec – Nowy Młyn – Maczków – Urad – Koziczyn – Sądów – Drzeniów
• Bobrówko – Pniów – Garbicz – Jez. Wielkie – Jez. Karasienko – Torzym PKP
• cząstka międzynarodowego szlaku R1 (Kostrzyn nad Odrą) – Chyrzyno – Żabczyn – Czarnów – Stańsk – Gronów – Ośno Lubuskie – Rosławice – Grabno – Lubień – Brzeźno (Sulęcin)
• Trasa rowerowa "Odra-Nysa" – Kłopot – Urad – Kunice – Rybocice – Świecko – Słubice – Nowy Lubusz – Łazy Lubuskie (bar) – Pławidło (kolonia) – Górzyca – Kostrzyn nad Odrą
• "Trasa rowerowa planowana" – Kostrzyn nad Odrą – Chyrzyno – Górzyca – Owczary – Laski Lubuskie – Golice – Drzecin – Słubice (Smogórze) – Słubice – Słubice (Osada Świecko) – Świecko – Rybocice – Kunice – Urad – Rybojedzko – Kłopot – Rąpice – Krzesin

Transport

Transport drogowy

Słubice (przystanek kolejowy) przy ul. Transportowej

Port Miejski "Nadzór Wodny Słubice"

Drogi krajowe oraz wojewódzkie:

• autostrada A2: Świecko/Słubice – Rzepin – Świebodzin – Nowy Tomyśl – Poznań – Konin – Stryków
• droga krajowa nr 29: Słubice – Cybinka – Krosno Odrzańskie – Zielona Góra
• droga krajowa nr 31: Słubice – Górzyca – Kostrzyn nad Odrą – Chojna – Gryfino – Szczecin
• droga wojewódzka nr 137: Słubice – Kowalów – Ośno Lubuskie – Sulęcin – Międzyrzecz – Trzciel

Transport kolejowy

W Słubicach mieszczą się dwa przystanki kolejowe: Słubice oraz Słubice-Kunowice, które leżą na linii kolejowej nr 3. Przystanek w Kunowicach ma bocznice na linię kolejową nr 386, która prowadzi do Cybinki.

Transport wodny

W Słubicach istnieje port rzeczny Nadzór Wodny Słubice, który jest jednym z głównych portów na rzece Odra. Niedawno zapadła decyzja, o zakupie statku pasażerskiego z pięcioma innymi gminami (Bytom Odrzański, Kostrzyn nad Odrą, Krosno Odrzańskie oraz Nowa Sól).

Komunikacja podmiejska

Miasto ma dobrze rozwiniętą sieć połączeń podmiejskich obsługiwanych przez Transhand Słubice, który także obsługuje komunikacje miejską. Autobusy docierają do większości wsi oraz miast w regionie. Z dworca PKS zlokalizowanego w centrum miasta da się się też dostać do największych miast w Polsce oraz województwie lubuskim.

Komunikacja miejska

 Osobne artykuły: Komunikacja miejska w Słubicach i Tramwaje w Słubicach.

Wspólnoty religijne

Kościół Świętego Ducha przy ul. Wojska Polskiego

• Kościół rzymskokatolicki – miasto trzeba do metropolii szczecińsko-kamieńskiej, diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, dekanatu Rzepin.
  • Parafia Ducha Świętego w Słubicach (Kościół św. Ducha)
  • Kościół pw. NMP Królowej Polski
  • Kaplica pw. MB Cudownego Medalika
  • Kaplica w KCS pw. Wszystkich Świętych
• Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
  • Parafia Opieki Matki Boskiej (cerkiew pw. Opieki Matki Boskiej)
• Kościół Ewangelicko-Augsburski
  • Filiał w Słubicach
• Kościół Zielonoświątkowy
  • Zbór w Słubicach
• Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy
  • Sala Królestwa^[21]
• Inne
  • Katolickie Centrum Studenckie
  • Cmentarz Żydowski
  • Słup totemowy "Totem Pole"

Miasto

Struktura miasta

Widok z wału miejskiego na Śródmieście

Zabytkowa XVIII wieczna kamienica przy ul. Mickiewicza

• Mosty:
  • Most Odrzański – (łączący Słubice oraz Frankfurt nad Odrą)
• Rzeki oraz potoki:
  • Odra
  • Racza Struga (potok)
• Góry:
  • Wzgórze Kleista – (60 m n.p.m.)
  • Zielone Wzgórze
• Wiadukty:
  • Wiadukt kolejowy – (łączący Słubice z Frankfurtem nad Odrą)
  • Wiadukt drogowy – (łączący Polskę z Niemcami)
• Place:
  • pl. Przyjaźni
  • pl. Bohaterów
  • pl. Wolności
  • pl. Sybiraków
  • pl. Frankfurcki
  • pl. Jana Pawła II
• aleje:
  • al. Niepodległości
  • al. Młodzieży Polskiej
• Ronda:
  • Solidarności

Rozrywka oraz rekreacja

Park oraz staw na terenie OSiR

Komenda Powiatowa Policji w Słubicach przy ul. Kazimierza Wielkiego 1

• Tereny rekreacyjne:
  • Park "Odra"
  • Park "Pionierów Słubic"
  • Park Łęgi
• Kina:
  • Kino SMOK
• Teatr:
  • Sala widowiskowa SMOK
• Inne:
  • Muszla koncertowa
  • Amfiteatr (w budowie)

Opieka zdrowotna

Na terenie miasta świadczenia zdrowotne zapewniają:

• Wielospecjalistyczny Szpital powiatowy, przy którym działa, Pogotowie ratunkowe, oraz Szpitalny oddział ratunkowy
• NZOZ "Galmed"
• Przychodnia rejonowa
• Centrum operacji plastycznych "NZOZ Chirurgia Plastyczna E.A.Barańscy s.c."
• apteki (9)

Administracja

Urząd Miejski przy ul. Akademickiej 1

"Ratusz" przy ul. Seelowskiej (dawniej Gospoda pod Siedmioma Szwabami, następnie szkoła, aktualnie Galeria Jedynka)

Mieszkańcy Słubic wybierają do swojej rady miejskiej 13 radnych (9 z 15). Pozostałych 2 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Słubice^[22]. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miejskich jest zabytkowy urząd miejski przy ul. Akademickiej.

Miasto jest siedzibą Starostwa powiatu słubickiego.

Parlamentarzyci są wybierani z okręgu wyborczego Zielona Góra, a posłowie do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego Gorzów Wielkopolski.

Burmistrzowie Słubic

Okres tzw. Polski Ludowej:

• Henryk Jastrzębski - burmistrz (24 maja 1945 - 31 lipca 1945)
• Władysław Pawlak - burmistrz (1 sierpnia 1945 - 31 sierpnia 1945)
• Józef Mager - burmistrz (1 września 1945 - 26 maja 1946)
• Stanisław Twardowski - burmistrz (27 maja 1946 - czerwiec 1948)
• Stanisław Selzer (Sokólski) - burmistrz (czerwiec 1948 - czerwiec 1950)
• Romuald Kaznocha - naczelnik (1 listopada 1973 - 31 maja 1975)
• Józef Szmańda - naczelnik (9 lipca 1975 - 15 marca 1976)
• Wojciech Szczęsny - naczelnik (16 marca 1976 - 13 października 1985)
• Juliusz Żwirek - naczelnik (14 października 1985 - 18 czerwca 1990)

III Rzeczpospolita Polska:

• Józef Rapcewicz - burmistrz (19 czerwca 1990 - 26 marca 1991)
• Ryszard Bodziacki (KLD) - burmistrz (26 marca 1991 - 5 lipca 1994)
  • Wiktor Jasiewicz - wiceburmistrz (1991-1992)
  • Jan Tokarski - wiceburmistrz (1992-1994)
• Ryszard Bodziacki (UW) - burmistrz (5 lipca 1994 - 1998)
  • Marcin Jabłoński (UW) - zastępca burmistrza (1994-1998)
• Stanisław Ciecierski (SLD) - burmistrz (1998-2002^[23])
  • Tadeusz Wójtowicz (SLD) - zastępca burmistrza (1998-2002)
• Ryszard Bodziacki (KWW Gmina- Nasz Dom) - burmistrz (2002 - grudzień 2006)
  • Edward Chojka - zastępca burmistrza (2002 - maj 2006)
• Ryszard Bodziacki (KWW Słubice Razem) - burmistrz (grudzień 2006 - 13 grudnia 2010^[24])
  • Marcin Jabłoński (PO) - zastępca burmistrza (25 maja 2006 - 9 maja 2007), następnie starosta słubicki
  • Katarzyna Mintus-Trojan - zastępczyni burmistrza (31 grudnia 2007^[25] - 13 grudnia 2010), wcześniej sekretarz gminy
• Tomasz Ciszewicz (KWW Słubiczanie Razem) - burmistrz (od 13 grudnia 2010^[26][27])
  • Piotr Łuczyński - zastępca burmistrza (od 13 grudnia 2010^[28])

Przewodniczący rady miejskiej

Okres tzw. Polski Ludowej:

• Tadeusz Kowalik (PZPR) - przewodniczący (lipiec 1975 - luty 1978)
• Grzegorz Śmiech (PZPR) - przewodniczący (luty 1978 - marzec 1981)
  • Henryk Kraszula (PZPR) - wiceprzewodniczący (luty 1978 - marzec 1981)
  • Krystyna Kurpisz (SD) - wiceprzewodnicząca (luty 1978 - marzec 1981)
• Jan Szymański (SD) - przewodniczący (12 marca 1981 - luty 1982)
• Henryk Kraszula (PZPR) - przewodniczący (luty 1982 - maj 1990)

III Rzeczpospolita Polska:

• Leon Timofiejczyk - przewodniczący (7 czerwca 1990 - czerwiec 1992)
• Waldemar Lewandowski - przewodniczący (sierpień 1992 - lipiec 1994)
• Aleksander Kozłowski - przewodniczący (5 lipca 1994 - 1998)
  • Stanisław Ciecierski (SLD) - wiceprzewodniczący (5 lipca 1994 - 1998^[23]), następnie burmistrz
• Juliusz Żwirek (SLD) - przewodniczący (1998-2002)
• Tomasz Ciszewicz (KWW Gmina- Nasz Dom) - przewodniczący (2002 - 26 listopada 2006)
  • Piotr Kiedrowicz (KWW Gmina- Nasz Dom) - wiceprzewodniczący (2002 - 26 listopada 2006)
• Piotr Kiedrowicz (KWW Słubice Razem) - przewodniczący (27 listopada 2006 - 1 grudnia 2010)
  • Juliusz Żwirek (SLD) - wiceprzewodniczący (2006 - 12 grudnia 2010)
  • Mariusz Olejniczak (PO) - wiceprzewodniczący ds. wsi (2006 - 12 grudnia 2010)
• Piotr Kiedrowicz (PO) - przewodniczący (od 2 grudnia 2010^[29])
  • Krystyna Baczyńska (SLD) - wiceprzewodniczący (od 13 grudnia 2010)
  • Mariusz Olejniczak (PO) - wiceprzewodniczący ds. wsi (od 13 grudnia 2010)

Sekretarze gminy

• Bożena Henryka Heniec (2001-2003)
• Stefan Krawczyk (2003)
• Katarzyna Mintus-Trojan (2005 - 28 grudnia 2007), następnie zastępczyni burmistrza^[30]
• Alicja Cieślak (od 28 grudnia 2007^[31] - 13 grudnia 2010)
• Katarzyna Mintus-Trojan (od 13 grudnia 2010)

Skarbnicy gminy

• Barbara Kwiatkowska (2003-2004)
• Hanna Michalska (1 czerwca 2004^[32] - 31 marca 2011^[33])
• Rafał Dydak (od 4 kwietnia 2011^[34])

Współpraca międzynarodowa

Miasta partnerskie Słubic - ściana jednego z budynków widziana od stronu Al. Młodzieży Polskiej (2006). Do dziś w zestawieniu brakuje Szostki oraz Elektrenów

Honorowi obywatele miasta

Osoby wyróżnione tytułem "Honorowy Obywatel Słubic":

• Stanisław Ciecierski (2006 pośmiertnie, burmistrz Słubic 1998-2002)^[35]
• prof. Jerzy Fedorowski (2005, rektor UAM 1990-1996)
• prof. Stefan Jurga (2005, rektor UAM 1996-2002)
• prof. Stanisław Lorenc (2005, rektor UAM 2002-2008)
• Tadeusz Mazowiecki (2010, pierwszy premier III RP)^[36]
• Martin Patzelt (2010, nadburmistrz Frankfurtu nad Odrą 2002-2010)
• prof. Waldemar Pfeiffer (2005)
• prof. Gesine Schwan (2008, rektor Uniwersytetu Viadrina 1999-2008)
• prof. Jerzy Siepak (2005)

Ambasadorowie Słubic

Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Słubicach

Herb Flaga Garnizon Lista szkół

Osoby wyróżnione tytułem "Ambasador Słubic":

• Klaus Baldauf (2010, pracownik Urzędu Miejskiego we Frankfurcie nad Odrą)
• Paweł Czapiewski (2005, lekkoatleta)
• Łukasz Fabiański (2006, bramkarz reprezentacji Polski)^[37]
• Grupa Odyseusze oraz jej trenerzy (2008)
• Bettina Horn (2010, pracownik Urzędu Miejskiego we Frankfurcie nad Odrą)
• Michael Kurzwelly (2010, artysta-performer, wiceprezes Stowarzyszenia Słubfurt)
• Marcin Lewandowski (lekkoatleta)
• prof. Tadeusz Wallas (2009, dziekan Wydziału Nauk Politycznych oraz Dziennikarstwa UAM)

Przypisy

Bibliografia

• Frankfurt (Oder) und Słubice – Topographischer Stadtplan, 2007, ISBN 978-3-7490-4170-1.
• Walter Hausdorf, Siegrid Noack, Słubice – Ulice, drogi oraz place a ich rozwój historyczny we: Frankfurter Jahrbuch 2005, S. 95-191, ISBN 3-933416-61-2.
• Thomas Jäger, Die Seidenfabrik in der Frankfurter Dammvorstadt, Frankfurt (Oder) 2001.
• Andrzej Jermaczek (red.): Wstępna inwentaryzacja przyrodnicza gminy Słubice (mscr.). Projekt WWF "Zielona wstęga Odra – Nysa". Lubuski Klub Przyrodników. Świebodzin 1993.
• Andrzej Jermaczek, Paweł Pawlaczyk: Koncepcja ochrony przyrody obszaru objętego projektem WWF "Zielona wstęga Odra – Nysa" – synteza (mscr.). Lubuski Klub Przyrodników, Świebodzin 1996.
• Monika Kilian, Ulrich Knefelkamp (red.): Frankfurt Oder Slubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgescichte, Berlin 2003.
• Jörg Kotterba, Frank Mangelsdorf (wyd.), Einst und jetzt. Frankfurt (Oder) / Slubice, Culturcon Medien, 2010.
• Ulrich Knefelkamp, Siegfried Griesa (red.): Frankfurt an der Oder 1253-2003, Verlag für Wissenschaft und Forschung, Berlin 2003.
• Sebastian Preiss/ Uta Hengelhaupt/ Sylwia Groblica/ Almut Wille/ Dominik Oramus: Słubice. Historia - topografia - rozwój, Słubice 2003.
• Eckard Reiß, Magdalena Abraham-Diefenbach (red.): Makom tow - dobre miejsce. O cmentarzu żydowskim w Słubicach oraz Frankfurcie nad Odrą, Vergangenheits Verlag, Berlin 2012.
• Maria Rutowska (red.): Słubice 1945-1995, Słubice 1996.
• Robert Stańko, Andrzej Jermaczek: Inwentaryzacja oraz waloryzacja przyrodnicza oraz projekt ochrony przyrody obszarów zalewowych doliny Odry w rejonie Słubic (mscr.) Projekt WWF "Zielona wstęga Odra – Nysa". Lubuski Klub Przyrodników. Świebodzin 1998.
• Ralf-Rüdiger Targiel, Frankfurt (Oder), so wie es war. Fotografierte Zeitgeschichte, Drooste 1994.

Linki zewnętrzne

  W Wikimedia Commons leżą multimedia związane z tematem:
Słubice

• Oficjalna strona miasta
• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Gmina Słubice Siedziba gminy: Słubice Sołectwa Drzecin • Golice • Kunice • Kunowice • Lisów • Nowe Biskupice • Nowy Lubusz • Pławidło • Rybocice • Stare Biskupice • Świecko

p • d • e Powiat słubicki Miasta Cybinka • Ośno Lubuskie • Rzepin • Słubice Gminy miejsko-wiejskie Cybinka • Ośno Lubuskie • Rzepin • Słubice Gminy wiejskie Górzyca

p • d • e Dzielnice Frankfurtu nad Odrą Dzielnice 1 Stadtmitte • 2 Gubener Vorstadt • 3 Obere Stadt • 4 Altberesinchen • 5 Neuberesinchen • 6 Güldendorf • 7 Lossow • 8 Lebuser Vorstadt • 9 Hansaviertel • 10 Klingetal • 11 Kliestow • 12 Booßen • 13 Nuhnenvorstadt • 14 Rosengarten oraz Pagram • 15 Lichtenberg • 16 Süd • 17 Markendorf • 18 Markendorf-Siedlung • 19 Hohenwalde • Historyczna: Dammvorstadt (obecne Słubice) Części miasta I - Stadtmitte, II - Beresinchen, III - Nord, IV - West, V - Süd

p • d • e Miasta województwa lubuskiego Babimost • Bytom Odrzański • Cybinka • Czerwieńsk • Dobiegniew • Drezdenko • Gorzów Wielkopolski • Gozdnica • Gubin • Iłowa • Jasień • Kargowa • Kostrzyn nad Odrą • Kożuchów • Krosno Odrzańskie • Lubniewice • Lubsko • Łęknica • Małomice • Międzyrzecz • Nowa Sól • Nowe Miasteczko • Nowogród Bobrzański • Ośno Lubuskie • Rzepin • Skwierzyna • Sława • Słubice • Strzelce Krajeńskie • Sulechów • Sulęcin • Szlichtyngowa • Szprotawa • Świebodzin • Torzym • Trzciel • Witnica • Wschowa • Zbąszynek • Zielona Góra • Żagań • Żary