Przygotowane teksty, które zwiększą ilością słów kluczowych do komentarzy
Budowa i układa je w tej ścisłej czołówce - płatna forma obecnie bardzo konkretne słowa kosztów nowego pozycje będą oni własne "mocne" serwisów. To teraz głównym celem. Pozycjonowania.
| Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej | |
| Skrót | Samoobrona RP |
| Lider | Andrzej Lepper |
| Data założenia | 10 stycznia 1992 |
| Data rozwiązania | 4 marca 2012 |
| Adres siedziby | Aleje Jerozolimskie 30, 00-024 Warszawa |
| Deklarowana ideologia polityczna |
centryzm |
| Deklarowane poglądy gospodarcze |
trzecia droga, socjalliberalizm |
| Liczba członków | ok. 105 tys. (2003) |
| Członkostwo międzynarodowe |
Demokraci Unii Europejskiej (EUD) |
| Europejska Grupa Parlamentarna |
ostatnio Unia na rzecz Europy Narodów |
| Młodzieżówka | Ogólnopolska Młodzieżowa Organizacja Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej |
| Barwy | czerwony zieleń żółty |
| strona oficjalna | |
Polska
 Ustrój oraz polityka Polski Władza wykonawcza
Władza sądownicza
|
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej[1] – partia polityczna, odwołująca się w wielorakich okresach swojej działalności z reguły do idei narodowo-lewicowych, chrześcijańsko-lewicowych, socjaldemokratycznych, chrześcijańsko-demokratycznych, nacjonalistycznych, narodowo-katolickich oraz agrarnych, najczęściej łącząca poszczególne elementy tych nurtów, założona 10 stycznia 1992 (zarejestrowana sądownie 12 czerwca 1992) z inicjatywy działaczy ZZR "Samoobrona" Andrzeja Leppera, do 17 stycznia 2000 pod nazwą Przymierze Samoobrona. 4 marca 2012 weszła w skład partii Samoobrona, powołanej w styczniu 2010 przez cząstka działaczy Samoobrony RP.
Oryginalnie program partii Przymierze Samoobrona opierał się z reguły na hasłach ekonomicznych. Postulowała ona pomoc państwa dla zadłużonych rolników, którzy po 1989 wpadli w "pułapkę kredytową". Sprzeciwiała się zaś prywatyzacji w wersji przedstawianej przez kolejne rządy na początku lat 90. Była za to za przeprowadzeniem reprywatyzacji, która dotyczyć miała zaledwie obywateli polskich.
Zgodnie z programem Samoobrony RP wydanym w 1999, a częściowym zmienionym w 2003, partia postulowała współdziałanie wielorakich form własności, z zachowaniem w rękach państwa strategicznych sektorów gospodarki. Chciała systemu kredytów dla początkujących przedsiębiorców, zwiększenia ulg podatkowych oraz zmniejszenia biurokracji. Ugrupowanie popierało większe wsparcie rolnictwa, a zwłaszcza rodzinnych gospodarstw rolnych, które wedle partii powinny być podstawą polskiego rolnictwa, a także wspieranie spółdzielni rolniczych, promowanie odnawialnych źródeł energii oraz renegocjację traktatu akcesyjnego z Unią Europejską w zakresie limitów produkcji rolnej. Samoobrona RP chciała stałej waloryzacji rent oraz emerytur o wskaźnik inflacji, wydłużenia urlopu macierzyńskiego oraz zwolnienia z podatku zarabiających poniżej 8800 zł rocznie. Pieniądze na te cele wedle partii należałoby uzyskać poprzez uszczelnienie systemu podatkowego przez wprowadzenie w życie podatku obrotowego (zabroniony w Unii Europejskiej) powiązanego ze znaczną redukcją VAT, likwidację części niepotrzebnych agencji, fundacji oraz funduszy, finansowanych z budżetu państwa oraz wprowadzenie budżetu zadaniowego.
Wedle Samoobrony RP głównymi sektorami polskiej gospodarki powinny być rolnictwo, budownictwo oraz małe oraz średnie przedsiębiorstwa. Ostro krytykowała wynegocjowane przez rząd Leszka Millera warunki wejścia Polski do Unii Europejskiej. Była przeciwna wprowadzeniu podatku liniowego.
Swoje poglądy w kwestiach obyczajowych Samoobrona RP opierała na katolickiej nauce społecznej. Partia sprzeciwiała się więc legalizacji eutanazji, aborcji oraz związków jednopłciowych. Popierała wprowadzenie armii zawodowej, utrzymanie bezpłatnej edukacji oraz służby zdrowia, upublicznienie wszystkich teczek peerelowskich służb specjalnych oraz legalizację marihuany (postulat z kampanii wyborczej w 2007).
Przez przeciwników program Samoobrony RP uważany jest za populistyczny.
Samoobrona RP od początku była przeciwko obecności polskich wojsk zarówno w Afganistanie, jak oraz Iraku, a także nie chciała obecności w Polsce amerykańskiej tarczy antyrakietowej. Partia proponowała politykę partnerskiej współpracy z Rosją, Ukrainą oraz Białorusią. Była za ścisłą współpracą Polski z sąsiadami w ramach Grupy Wyszehradzkiej, Trójkąta Weimarskiego, Inicjatywy Środkowoeuropejskiej oraz Rady Państwa Morza Bałtyckiego. Popierała także współpracę wewnątrz NATO oraz Unii Europejskiej (przy zachowaniu koncepcji Europy ojczyzn). Była sceptyczna wobec wprowadzenia euro w Polsce oraz była przeciwko przyjęciu Traktatu Lizbońskiego. Samoobrona RP chciała współpracy gospodarczej z Chinami, państwami arabskimi oraz krajami Azji Południowo-Wschodniej.
W 2004 Samoobrona RP przedstawiła swój projekt zmiany Konstytucji RP. Zakładał on m.in. wprowadzenie silnego systemu prezydenckiego, w którym głowa państwa sprawuje bezpośrednią kontrolę nad rządem oraz ma prawo wydawać dekrety z mocą ustaw, likwidację Senatu oraz Krajowej Rady Radiofonii oraz Telewizji, a także zniesienie powiatów oraz podporządkowanie Narodowego Banku Polskiego pod kontrolę Sejmu. Partia postulowała także wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach parlamentarnych oraz całkowite zniesienie immunitetu parlamentarzystów.
W grudniu 2005 Samoobrona RP wydała deklaracją programową "Trzecia Droga Samoobrony RP", która mocno zmieniała stanowisko partii w kwestiach społeczno-ekonomicznych. W myśl deklaracji partia opowiadała się odtąd za ideą Trzeciej Drogi, która chce łączyć elementy państwa opiekuńczego z wolnorynkowym podejściem do gospodarki. W dokumencie tym partia szczególny nacisk kładła na potrzebę jak największej wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej, a winą za wiele problemów polskiej gospodarki obarczała przerośniętą biurokrację. Równocześnie Samoobrona RP podtrzymywała w złagodzonej formie cząstka swoich postulatów socjalnych. Wyznacznikami jej poglądów gospodarczych miały być zaś m.in. dzieła ekonomiczne noblistów Douglasa Northa oraz Josepha Stiglitza, a także encykliki Jana Pawła II. W dokumencie tym Samoobrona RP określiła się jako ugrupowanie socjalliberalne.
W deklaracji zapisano m.in.: Socjalliberalny model państwa, w myśl koncepcji "Trzeciej Drogi", dopuszcza tyle liberalizmu w gospodarce, ile jest to możliwe dla osiągnięcia dynamicznego oraz zrównoważonego rozwoju gospodarki.
Partia Przymierze Samoobrona była założona w 1992, jako polityczna reprezentacja Związku Zawodowego "Samoobrona". Wśród członków-założycieli partii byli związkowcy (m.in. Andrzej Lepper, Marek Lech, Jerzy Trojanowski, Paweł Skórski, Roman Wycech[2]), niektórzy członkowie Zjednoczenia Patriotycznego Grunwald (np. Stanisław Skalski, Tadeusz Bednarczyk, Janusz Bryczkowski), a także osoby z innych środowisk, jak Edmund Dygulski, Teresa Marmucka-Lalka, Antoni Chodorowski[3]). W pierwszych latach działalności formacja była silnie związana ze środowiskami nacjonalistycznymi (m.in. Leszkiem Bublem). W 1993 pojdęła współpracę z kierowaną przez niego Polską Partią Przyjaciół Piwa. Wśród doradców partii znaleźli się wówczas także m.in. Edward Kowalczyk, Antoni Heda, Ludwik Maciąg oraz Edward Kurowski[4].
W 1993 partia współtworzyła wraz z ZP "Grunwald", Komitetem Obrony Bezrobotnych, Stowarzyszeniem "Trzecia Droga", Federacją Związków Zawodowych Górników, Związkiem Zawodowym Pracowników Miedzi, Unią Wolnych Związków Zawodowych oraz Stronnictwem Narodowym "Ojczyzna" Komitet Samoobrony Narodu, który rozpadł się po kilku miesiącach[5]. W kolejnych latach ugrupowanie podjęło współpracę także z m.in. Solidarnością 80 Mariana Jurczyka oraz Stronnictwem Narodowym. W 1994 partia uczestniczyła w połaniu wraz z m.in. Podstawowym Komitetem Pamięci Ofiar Stalinizmu w Polsce oraz Powszechną Partią Słowian oraz Narodów Sprzymierzonych, Frontu Narodowo-Patriotycznego im. 11 listopada[6].
W latach 90. polityka partii była ściśle związana z działalnością ZZR "Samoobrona", którego członkowie organizowali protesty polegające z reguły na blokowaniu dróg w sprzeciwie wobec polityki ekonomicznej kolejnych rządów, a zwłaszcza w okresie rządu Hanny Suchockiej.
Działania te ponownie nasiliły się w okresie rządów koalicji AWS-UW (w latach 1997–2000), a następnie samej AWS (w okresie 2000–2001). To właśnie na bazie tych protestów partia zyskała znaczne poparcie społeczne oraz nowych członków, co zaowocowało jej wejściem do parlamentu w 2001.
Tuż przed tym w partii (jak oraz związku) doszło do wymiany przez Andrzeja Leppera jego współpracowników. Z partii odeszli albo zostali wykluczeni wówczas m.in. Janusz Malewicz, Leszek Zwierz (utworzyli oni następnie Związek Zawodowy Rolników "Ojczyzna"[7]), Piotr Trznadel[8] oraz Ireneusz Martyniuk[9]. Ich miejsce we władzach Samoobrony RP zajęli m.in. Janusz Maksymiuk, Krzysztof Filipek, Stanisław Łyżwiński oraz Tadeusz Dębicki.
Pod koniec lat 90. ugrupowanie było postrzegane jako organizacja wspierająca Sojusz Lewicy Demokratycznej, czego wyrazem była m.in. wielokrotna obecność Andrzeja Leppera na manifestacjach pierwszomajowych u boku liderów SLD. Partia podjęła w tamtym okresie także współpracę z innymi środowiskami lewicowymi (głównie grupą Piotra Ikonowicza). W 2000 nastąpiła przeistoczenie nazwy ugrupowania z Przymierze Samoobrona na Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej. Pod tą nazwą ugrupowanie brało udział w wyborach parlamentarnych w 2001.
W Sejmie RP IV kadencji (2001–2005) Samoobrona RP wielokrotnie wspierała SLD w głosowaniach sejmowych, a po wyborach samorządowych w 2002 w większości sejmików wojewódzkich weszła w skład koalicji rządzących województwami SLD-PSL-Samoobrona RP.
W 2003 Samoobrona RP znacząco poróżniła się z rządem Leszka Millera, ostro krytykując wynegocjowane przez niego warunki wejścia do Unii Europejskiej (krytyka tych warunków były uzasadnieniem dla stanowiska Samoobrony RP wzywającego do głosowania przeciwko wejściu do UE w ogólnokrajowym referendum) oraz decyzję o wysłaniu polskich wojsk do Afganistanu oraz Iraku. Wiosną tego roku Samoobrona RP podjęła decyzję o zakończeniu współpracy z SLD w samorządach wojewódzkich.
Kolejnym działaniem Samoobrony RP, odcinającym się od SLD, było poparcie w 2004 sprawozdania komisji śledczej w sprawie afery Rywina autorstwa posła Zbigniewa Ziobry (Prawo oraz Sprawiedliwość), które zakładało istnienie "grupy trzymającej władzę". Odtąd stanowisko PiS odnośnie możliwości współpracy z Samoobroną RP zaczęło ewoluować (dotąd władze PiS zabraniały swym członkom jakiejkolwiek współpracy z członkami Samoobrony RP). Równocześnie Samoobrona RP podejmowała wspólne działania m.in. z Ligą Polskich Rodzin oraz Polskim Stronnictwem Ludowym (w okresie, kiedy kierował nim Janusz Wojciechowski).
W trakcie IV kadencji Sejmu z klubu Samoobrony RP licznie odchodzili albo wykluczani byli posłowie. W 2005 (na koniec kadencji) z 53 wybranych z ramienia Samoobrony RP posłów w klubie pozostało 29. Do klubu przystąpiło za to 2 byłych posłów SLD. W okresie tym w Samoobronie RP ukształtowało się parę grup politycznych, zarówno o korzeniach lewicy postkomunistycznej (m.in. Bogdan Socha, Sandra Lewandowska, Aldona Michalak), lewicy postsolidarnościowej (Wojciech Kwiatkowski), jak oraz prawicowych (Ryszard Czarnecki, Marek Czarnecki, Bogusław Warchulski, Leszek Sułek, Andrzej Ruciński). Ponowną współpracę z partią podjęła wówczas także grupa polityków oraz ludzi kultury o poglądach nacjonalistycznych m.in. (Bohdan Poręba, Lusia Ogińska, Ryszard Filipski).
W okresie 2004–2005 Samoobrona RP nawiązała współpracę z licznymi organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców (m.in. Polską Izbą Handlu, Kongregacją Przemysłowo-Handlową) oraz z instytucjami ekonomicznymi. W wyniku tej współpracy partia radykalnie zmieniła swój program, przechodząc na pozycje socjalliberalne.
W efekcie zbliżenia stanowisk z PiS Samoobrona RP poparła kandydaturę Lecha Kaczyńskiego w II turze wyborów prezydenckich, która odbyła się 23 października 2005, a następnie jej klub parlamentarny poparł kandydata PiS Marka Jurka na marszałka Sejmu oraz głosował za udzieleniem wotum zaufania rządowi Kazimierza Marcinkiewicza. Równcześnie dzięki m.in. głosom PiS kandydat Samoobrony RP Andrzej Lepper stał się wybrany na wicemarszałka Sejmu.
Na początku 2006 Samoobrona RP podpisała wraz z PiS oraz LPR pakt stabilizacyjny. 5 maja 2006 Samoobrona RP weszła do rządu, tworząc koalicję z tymi partiami, obejmując kierownictwo resortów: rolnictwa oraz rozwoju wsi (Andrzej Lepper), budownictwa (Antoni Jaszczak, następnie Andrzej Aumiller) oraz pracy oraz polityki społecznej (Anna Kalata). Spośród osób rekomendowanych przez Samoobronę RP stanowiska rządówe objęli także m.in. Sebastian Filipek-Kaźmierczak, Romuald Poliński, Elżbieta Janiszewska-Kuropatwa, Maciej Jabłoński, Sławomir Urbaniak, Mirosław Mielniczuk, Marek Zagórski. Istotny wpływ na powstanie tej koalicji posiadali przedstawiciel Kościoła, w tym dyrektor Radia Maryja o. Tadeusz Rydzyk.
22 września 2006 po sporach wewnętrznych (budżet oraz wojska polskie w Afganistanie), a także po tajnych próbach nawiązania współpracy z Platformą Obywatelską, Andrzej Lepper stał się odwołany z rządu oraz koalicja rozpadła się. Ośmiu posłów wystąpiło wówczas z Samoobrony RP oraz weszło w skład nowego Klubu Parlamentarnego Ruch Ludowo-Narodowy, który próbował wypełnić lukę w koalicji rządzącej po Samoobronie RP. W kulisach tego toczyła się Afera taśmowa. Jednak ostatecznie Andrzej Lepper oraz Samoobrona RP powrócili do rządu 16 października 2006.
4 grudnia 2006 "Gazeta Wyborcza" opublikowała artykuł Praca za seks w Samoobronie[10], w którym była działaczka parti Aneta Krawczyk oskarżyła o molestowanie seksualne Andrzeja Leppera oraz Stanisława Łyżwińskiego. Był to początek głośnej "seksafery", w wyniku której z partii stał się wykluczony m.in. Stanisław Łyżwiński, a zarzuty karne usłyszał także przewodniczący Andrzej Lepper.
18 grudnia 2006 powstało nowe koło poselskie składające się m.in. z byłych posłów Samoobrony RP – Koło Poselskie Ruch Ludowo-Chrześcijański.
9 lipca 2007 Andrzej Lepper stał się odwołany ze stanowiska wicepremiera oraz ministra rolnictwa oraz rozwoju wsi z powodu podejrzeń o udział w tzw. aferze gruntowej oraz zatrzymaniem pod zarzutem płatnej protekcji przez CBA jego współpracownika Piotra Ryby. Prezydium partii nocą podjęło decyzję o wyjściu Samoobrony RP z koalicji, jednak 10 lipca 2007 Klub Parlamentarny Samoobrona RP zgodził się zostać warunkowo w koalicji do 13 lipca – partia zażądała wywiązania się PiS-u z umowy koalicyjnej oraz przedstawienia dowodów Leppera na udział w aferze korupcyjnej. Sam Lepper zapewnił, że do rządu nie wróci. 13 lipca 2007 Prezydium Samoobrony RP po raz kolejny zdecydowało o wyjściu z koalicji. Przewodniczący Andrzej Lepper po rozmowie z przewodniczącym LPR Romanem Giertychem zdecydował jednak o pozostaniu partii w koalicji oraz powstaniu nowej partii – połączenia LPR oraz Samoobrony RP w partię Liga oraz Samoobrona (LiS). 30 lipca 2007 Samoobrona RP oraz LPR na spotkaniu z klubem parlamentarnym PiS zażądała spełnienia 3 warunków dla trwania koalicji, na które PiS odpowiedział "3 razy nie". Wbrew LiS na ministra rolnictwa 31 lipca 2007 stał się powołany poseł PiS oraz były działacz Samoobrony RP Wojciech Mojzesowicz.
5 sierpnia 2007 Rada Krajowa Samoobrony RP podjęła uchwałę, w której stwierdza że koalicja była zerwana przez PiS oraz premiera Jarosława Kaczyńskiego, oraz że partie nie wiąże już w związku z tym umowa koalicyjna. Rada Krajowa zobowiązała swoich ministrów: budownictwa Andrzeja Aumilera oraz pracy Annę Kalatę do oddania się do dyspozycji premiera.
13 sierpnia 2007 prezydent Lech Kaczyński na wniosek premiera Jarosława Kaczyńskiego zdymisjonował Annę Kalatę oraz Andrzeja Aumillera, czym ostatecznie zakończył się udział Samoobrony RP w koalicji rządowej.
W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 Samoobrona RP wstawiła na swoje listy zarówno byłych posłów Sojuszu Lewicy Demokratycznej (m.in.: Piotra Ikonowicza z Nowej Lewicy w okręgu Warszawa I), byłego przewodniczącego SLD Leszka Millera w Łodzi oraz członków SLD – Janusza Bargieła oraz Krzysztofa Augustowskiego w okręgach Chrzanów oraz Kraków), jak oraz przedstawicieli prawicy (z Narodowego Kongresu Polskiego – w Rzeszowie Zygmunta Wrzodaka oraz 10 innych działaczy oraz w Krośnie Mariana Daszyka, a także z Ruchu Ludowo-Narodowego – w Pile Józefa Pilarza). Komitet uzyskał 1,53% głosów, zajmując 5. miejsce oraz nie zdobywając miejsc w parlamencie.
Tuż po klęsce wyborczej w 2007 z Samoobrony RP odeszła przeważajaca ilość członków władz centralnych partii oraz przewodniczący 7 rad wojewódzkich (część z nich utworzyła Partię Regionów), co uczyniło gruntowne zmiany personalne w partii (zarówno w prezydium, radzie krajowej, jak oraz władzach regionalnych). Nie dotknęły one zaledwie funkcji przewodniczącego Samoobrony RP.
W okresie następnym z partii odeszli kolejni czołowi politycy, m.in. Renata Beger, Mateusz Piskorski, Sebastian Filipek-Kaźmierczak oraz Andrzej Aumiller. 5 sierpnia 2011 popełnił samobójstwo lider partii Andrzej Lepper[11]. Po jego śmierci obowiązki szefa ugrupowania przejął Jerzy Piaseckipotrzebne źródło.
Na kongresie 4 marca 2012 doszło do połączenia Samoobrony RP z partią Samoobrona, którą w styczniu 2010 (jako Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera) utworzyła cząstka działaczy Samoobrony RP z Andrzejem Lepperem na czele. Od tego momentu Samoobrona RP nie istnieje, a całe środowisko skupione jest w ramach partii Samoobrona, której przewodniczącym stał się Andrzej Prochoń[12].
| Samoobrona w wyborach parlamentarnych
|
W wyborach 27 października 1991 "Wojewódzki Komitet Samoobrony Rolników w Koszalinie z siedzibą w Darłowie" (komitet wyborczy zarejestrowany w 1 na 37 okręgów wyborczych) uzyskał 3 247 głosów, tj. 0,03% poparcia oraz nie zdobył mandatów parlamentarnych. Do Sejmu kandydowali: Andrzej Lepper, Leszek Siudek oraz Józef Kołodziej[13]. Wynik doprowadził do rozłamu w komitecie wyborczym oraz "Wojewódzki Komitet Samoobrony Rolników w Koszalinie z siedzibą w Darłowie" przekształcił się w "Samoobronę – Leppera".
W wyborach parlamentarnych 19 września 1993 lista pod nazwą "Samoobrona - Leppera" (komitet wyborczy zarejestrowany w 44 na 52 okręgi wyborcze) uzyskała 383 967 głosów, tj. 2,78% poparcia oraz nie weszła do Sejmu. Z jej listy kandydowali jako przedstawiciele Polskiej Partii Przyjaciół Piwa m.in. Jerzy Kulej, Ireneusz Paliński, Władysław Komar, Andrzej Supron oraz Kazimierz Górski. Do Sejmu startowali także m.in. Stanisław Skalski, Janusz Bryczkowski, Genowefa Wiśniowska, Zofia Grabczan, Alicja Lis, Tadeusz Dębicki, Andrzej Rychlik oraz Józef Pawelec[14]. O mandaty w Senacie z ramienia Samoobrony RP ubiegali się m.in. Czesław Kuriata, Halina Janaszek-Ivaničková oraz Edward Kurowski.
W wyborach 21 września 1997 "Przymierze Samoobrona" (komitet wyborczy zarejestrowany w 16 na 52 okręgi wyborcze) uzyskało zaledwie 10 073 głosy, tj. 0,08% poparcia oraz partia ponownie nie weszła do parlamentu. Najlepsze wyniki wyborcze do Sejmu uzyskali: Jan Łączny, Leon Kaźmierczak, Andrzej Sarnowski, Kazimierz Wójcik, Zbigniew Witaszek, Józef Pankiewicz, Tadeusz Dębicki, oraz Wacław Berus (Andrzej Lepper kandydował do Senatu).
Wybory parlamentarne w 2001 przyniosły pierwszy sukces – Samoobrona RP uzyskała 1 327 624 głosy, tj. 10,20% poparcia oraz jako trzeciej wielkości ugrupowanie (53 posłów) weszła do Sejmu. Z jej listy kandydowali także przedstawiciele Forum Emerytów oraz Rencistów (m.in. Włodzimierz Czechowski). Najwięcej głosów zdobyli Andrzej Lepper, Józef Żywiec, Krzysztof Filipek oraz Jerzy Michalski. Partia zdobyła także 2 mandaty senatorskie.
W wyborach parlamentarnych w 2005 Samoobrona RP uzyskała 1 347 355 głosów, tj. 11,41% poparcia oraz ponownie stała się w Sejmie ugrupowaniem trzeciej wielkości (56 posłów). Zdobyła także 3 mandaty senatorskie. Spośród kandydatów do Sejmu największą ilość głosów otrzymali Andrzej Lepper, Stanisław Łyżwiński, Krzysztof Filipek, Alfred Budner oraz Henryk Młynarczyk.
Wybory parlamentarne w 2007 okazały się być klęską tego ugrupowania, które osiągnęło wynik poniżej progu wyborczego (247 335 głosów, tj. 1,53% poparcia) oraz po sześciu latach obecności w Sejmie przeszło do opozycji pozaparlamentarnej. Najlepsze wyniki w wyborach do Sejmu uzyskali Andrzej Lepper, Leszek Miller, Krzysztof Filipek oraz Renata Beger.
22 czerwca 2008 Samoobrona RP wzięła udział w wyborach uzupełniających do Senatu w związku ze śmiercią senatora PiS Andrzeja Mazurkiewicza. Jej kandydatem był Andrzej Lepper. Uzyskał on 3 435 głosów, zajmując 4. miejsce spośród 12 kandydatów.
W wyborach parlamentarnych w 2011 działacze Samoobrony RP znaleźli się na listach partii Samoobrona (startującej pod poprzednią nazwą ugrupowania Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera) oraz Polskiej Partii Pracy – Sierpień 80. Jeden członek Samoobrony RP znalazł się także na liście Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Komitet NDP – Samoobrona Leppera uzyskał w wyborach do Sejmu 0,07%. Pozostali działacze związani z Samoobroną RP także nie uzyskali mandatów w parlamencie.
W wyborach do Parlamentu Europejskiego 13 czerwca 2004 na Samoobronę RP głosowało 656 782 wyborców, czyli 10,78% elektoratu. Pozwoliło to na zajęcie 4. miejsca oraz wprowadzenie do PE 6 przedstawicieli. Oryginalnie byli posłami niezrzeszonymi, jednak na koniec kadencji czterech z nich wchodziło w skład Unii na rzecz Europy Narodów, a po jednym w skład Partii Europejskich Socjalistów oraz Porozumienia Liberałów oraz Demokratów na rzecz Europy. Ostatecznie Samoobronę RP w PE reprezentowało tylko 2 przedstawicieli wybranych z jej listy. Należeli oni do grupy UEN. W wyborach bez powodzenia kandydowali z listy Samoobrony RP m.in. Rafał Kubacki, Jarosław Wierczuk, Lesław Koćwin oraz Małgorzata Bednarczyk.
W wyborach do Parlamentu Europejskiego 7 czerwca 2009 Samoobrona RP uzyskała 107 185 głosów, czyli 1,46%. Partia nie przekroczyła progu wyborczego, zajmując 7. miejsce. Najwięcej głosów otrzymali Andrzej Aumiller, Agnieszka Szlęk, Wiesław Kuc, Józef Jędruch oraz Krzysztof Sikora.
5 listopada 1995 przewodniczący Andrzej Lepper startował w wyborach prezydenckich oraz zdobył 235 797 głosów, tj. 1,32% poparcia (zajął 9. miejsce na 13 kandydatów).
Ponowny start Andrzeja Leppera w wyborach prezydenckich 8 października 2000 skończył się zdobyciem 537 570 głosów, tj. 3,05% poparcia (dało mu to 5. miejsce na 12 kandydatów).
Andrzej Lepper zajął trzecie miejsce (spośród 12 kandydatów) w wyborach prezydenckich z wynikiem 2 259 094 głosów, tj. 15,11% poparcia.
W marcu 2010 Andrzej Lepper wydał chęć startu w wyborach prezydenckich w tym samym roku[15]. Państwowa Komisja Wyborcza początkowo kandydatowi Andrzejowi Lepperowi odmówiła rejestracji z powodu braku biernych praw wyborczych. Ta decyzja była uchylona przez PKW 11 maja 2010 oraz tym samym Andrzej Lepper stał się zarejestrowany jako kandydat[16]. W wyborach uzyskał 214 657 głosów (1,28% poparcia) oraz zajął 7. miejsce spośród 10 kandydatów[17].
W wyborach samorządowych 11 października 1998 działacze Samoobrony RP startowali z list Przymierza Społecznego, czyli centrolewicowej koalicji PSL-UP-KPEiR.
W wyborach samorządowych 27 października 2002 Samoobrona RP uzyskała 1 784 610 głosów, tj. 15,98% poparcia oraz 101 mandatów w sejmikach województw. Ponadto 15 kandydatów Samoobrony RP w wyborach bezpośrednich wybrano na wójtów, 4 zaś na burmistrzów.
W wyborach samorządowych 12 listopada 2006 Samoobrona RP uzyskała 670 745 głosów, tj. 5,55% poparcia oraz 37 mandatów w sejmikach województw. Ponadto 25 kandydatów Samoobrony RP w wyborach bezpośrednich wybrano na wójtów oraz burmistrzów.
W wyborach samorządowych zarządzonych na 21 listopada 2010 Samoobrona RP nie wystawiła swoich list wyborczych, a jej działacze znaleźli się na listach partii Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera. Ugrupowanie to zdobyło w wyborach do sejmików wojewódzkich 1,05% głosów oraz wobec nieprzekroczenia progu wyborczego w żadnym z województw, nie uzyskało mandatów. Najwyższe poparcie Samoobrona osiągnęła w województwach: podlaskim (2,37%) oraz warmińsko-mazurskim (2,33%).
Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera uzyskał w skali kraju 1 mandat w radach powiatów oraz 40 mandatów w radach gmin. 1 kandydat partii stał się wybrany na stanowisko wójta.
| Wybory | Poparcie | Przeistoczenie punktów procentowych | Mandaty (Sejm) | Zmiana | Mandaty (Senat) | Zmiana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1991[18] | 0,03% | - | - | - | - | - |
| 1993 | 2,78% |  2,75 |
- | - | - | - |
| 1997 | 0,08% |  2,7 |
- | - | - | - |
| 2001 | 10,20% | 10,12 |
53 | 53 |
2 | 2 |
| 2005 | 11,41% | 1,31 |
56 | 3 |
3 | 1 |
| 2007 | 1,53% | 9,86 |
0 | 56 |
0 | 3 |
| Wybory | Kandydat | Głosowanie | Poparcie | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
|
|
Andrzej Lepper | I tura | 1,32% | Kandydat nie przeszedł do II tury |
|
|
Andrzej Lepper | I tura | 3,05% | II tura nie odbyła się |
|
|
Andrzej Lepper | I tura | 15,11% | Kandydat nie przeszedł do II tury |
|
|
Andrzej Lepper | I tura | 1,28% | Kandydat nie przeszedł do II tury |
| Wybory | Poparcie | Przeistoczenie punktów procentowych | Mandaty | Zmiana | L. miejsc dla Polski |
|---|---|---|---|---|---|
| 2004 | 10,78% | - | 6 | - | 54 |
| 2009 | 1,46% | 9,32 |
0 | 6 |
50 |
W wyborach w 2005 (podobnie jak w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004) przewodniczący Andrzej Lepper w celu zdyscyplinowania przyszłych parlamentarzystów, zawarł z nimi w imieniu Związku Zawodowego "Samoobrona" umowę o odpłatnym używaniu w trakcie kampanii wyborczej loga tego związku.
Umowa ta przewidywała umorzenie większości opłat na koniec kadencji parlamentu. Jej zabezpieczeniem były weksle wystawiane przez przyszłych parlamentarzystów na kwotę 552 tys. PLN. Podpisanie weksla było warunkiem koniecznym do znalezienia się na liście kandydatów do parlamentu. Dzięki tym wekslom władze partii chciały zatrzymać ewentualne odejścia swoich parlamentarzystów do innych ugrupowań.
3 października 2006 władze Samoobrony RP ogłosiły, że odstępują od egzekwowania weksli. Kilku byłych działaczy partii złożyło mimo to doniesienie o rzekomym popełnieniu przestępstwa w związku z wekslami. W sierpniu 2007 Prokuratura apelacyjna w Poznaniu uznała, że proceder był zgodny z prawem[19]. 9 lipca 2008 Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł jednak, że "umowy zobowiązujące kandydatów na posłów Samoobrony do podpisywania weksli jako zabezpieczenia przed ich wystąpieniem z partii są nieważne z mocy prawa"[20].
Z uwagi na tą decyzję żaden z weksli nie stał się uruchomiony.
Przewodniczący Samoobrony RP wybierany był przez Kongres. Od początku istnienia partii (10 stycznia 1992) do śmierci (5 sierpnia 2011) szefem ugrupowania był Andrzej Lepper. Po jego śmierci p.o. przewodniczącego ugrupowania był Jerzy Piasecki.
Młodzieżówka Samoobrony RP powstała w 2002 oraz przyjęła nazwę Ogólnopolska Młodzieżowa Organizacja Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Prezydium Rady Krajowej Samoobrony RP[21][22][23][24] (ostatni skład):
poseł, zawód, końcowa przynależność do frakcji
Na końcu kadencji:
Wcześniejsi (w nawiasie przynależność partyjna na końcu kadencji):
poseł, liczba głosów
Senator, okręg wyborczy
poseł, liczba głosów
Senator, okręg wyborczy
|
||||||||||||||
Sprawdź też kategorię: Politycy Samoobrony.Przez kilkanaście lat działalności z Samoobrony RP odeszło albo było wykluczonych wielu jej czołowych działaczy. Część z nich przechodziła do innych istniejących partii, m.in. SLD, PiS bądź PLD. Pozostali natomiast zakładali nowe ugrupowania mające w nazwie człon "Samoobrona". Nie było to bezcelowe, chodziło bowiem o odebranie partii-matce elektoratu. Przykładami takich partii były:
Powstały także ugrupowania o autorskich nazwach:
Żadna z tych partii nie osiągnęła sukcesu wyborczego, a pewne z nich po niedługim czasie działalności zakończyły działalność.
28 stycznia 2010 zarejestrowane było ugrupowanie Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera, na czele którego stanął Andrzej Lepper, a wśród założycieli którego znaleźli się inni czołowi działacze Samoobrony RP, m.in. Janusz Maksymiuk oraz Bogdan Socha (którzy w późniejszym okresie odeszli z ugrupowania). W 2011 partia ta przyjęła nazwę "Samoobrona", a 4 marca 2012 Samoobrona RP weszła w skład jej skład.
