"Samosąd we Włodowie" albo "Lincz we Włodowie" – medialne określenie dokonanego samosądu, pobicia oraz zabójstwa Józefa Ciechanowicza ps. Ciechanek dokonanego w dniu 1 lipca 2005 przez mieszkańców wsi Włodowo przy użyciu m.in. szpadla, kijów oraz łomu albo resora.

Okoliczności zdarzenia

Józef Ciechanowicz był przestępcą, wcześniej odbywającym karę pozbawienia wolności. Wedle relacji mieszkańców Włodowa miał im wielokrotnie grozić^[1][2]. W dniu zdarzenia kierował pod adresem mieszkańców wsi groźby oraz – wedle ich relacji – "biegał po wsi z tasakiem"^[3][4], równocześnie funkcjonariusze policji nie interweniowali na wezwania telefoniczne mieszkańców oraz osobiste zgłoszenie zranionej przez Józefa Ciechanowicza osoby^[3][5].

Odpowiedzialność sprawców zabójstwa

Podejrzani o pobicie oraz zabójstwo zostali zwolnieni z aresztu 7 listopada 2005 decyzją prokuratora.

W pierwszym procesie prokurator wniósł o wymierzenie wobec trzech oskarżonych o zabójstwo Józefa Ciechanowicza braci Tomasza, Mirosława oraz Krzysztofa W., kar po 10 lat pozbawienia wolności. Dla Rafała W., oskarżonego o pobicie pokrzywdzonego z użyciem niebezpiecznego narzędzia oskarżyciel zażądał roku pozbawienia wolności, a dla oskarżonych o znieważenie zwłok Wiesława K. oraz Stanisława M. po sześć miesięcy pozbawienia wolności^[6].

23 października 2007 Sąd Okręgowy w Olsztynie skazał trzech oskarżonych Krzysztofa, Mirosława oraz Tomasza W. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata. Z kolei Rafał W. oskarżony o pobicie z użyciem niebezpiecznego narzędzia stał się skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata, a oskarżeni o znieważenie zwłok Stanisław M. oraz Wiesław K. zostali skazani na kary po sześć miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzy lata. Prokuratur złożył apelacje w części dotyczącej kwalifikacji oraz wymiaru kary.

27 marca 2008 Sąd Apelacyjny w Białymstoku uchylił wyrok pierwszej instancji oraz przekazał sprawę do powtórnego rozpoznania^[7]. Sąd drugiej instancji uznał, że Sąd Okręgowy dopuścił się błędów w ustaleniach faktycznych, m.in. miejsca znalezienia zwłok, stanu zmarłego po pobiciu przez oskarżonych braci. Sąd wyraził także wątpliwość (w związku z pominiętymi dowodami świadczącymi przeciwko oskarżonym) co do celu działania skazanych za znieważenie zwłok^[8]

15 lipca 2008 zaczął się ponowny proces oskarżonych o samosąd^[8]. 15 stycznia 2009 Sąd Okręgowy w Olsztynie skazał uczestników zdarzenia^[9]:

• Krzysztof, Mirosław oraz Tomasz W. , główni oskarżeni, za zabójstwo otrzymali kary 4 lat pozbawienia wolności za zabójstwo (przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary),
• Rafał W. za udział w pobiciu, otrzymał karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania,
• Stanisław M. oraz Wiesław K., za bezczeszczenie zwłok, otrzymali karę po sześć miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

19 czerwca 2009 Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy^[10].

18 grudnia 2009 prezydent RP Lech Kaczyński podpisał akt łaski wobec braci W. skazanych za zabójstwo we Włodowie^[11].

1 września 2010 Sąd Najwyższy w Warszawie ostatecznie zakończył postępowanie sądowe przed polskim wymiarem sprawiedliwości w tej sprawie oddalając kasacje obrońców skazanych, którzy wnosili o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. W mocy pozostał tym samym wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Wcześniejszą decyzją Lecha Kaczyńskiego w ramach ułaskawienia wykonanie kar pozbawienia wolności warunkowo zawieszono skazanym za zabójstwo na okres 10 lat próby^[12].

Odpowiedzialność funkcjonariuszy Policji

17 marca 2006 Sąd Rejonowy w Olsztynie uznał dwóch policjantów z Dobrego Miasta winnymi niedopełnienia obowiązków służbowych. Jeden z nich nie przyjął od mieszkańca Włodowa Tomasza W. zranionego nożem w rękę zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa; stał się skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat. Drugi, pełniąc dyżur w dobromiejskim komisariacie, nie skierował na miejsce zdarzenia patrolu policji mimo telefonicznego zgłoszenia od mieszkańców Włodowa; stał się skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat trzech.

Odniesienia w kulturze

• Samosąd stał się pokazany także w 2 odcinku trzeciej serii serialu Pitbull (jako odc. 19 całości) oraz w serialu Kryminalni w odcinku pt. "Pokonać strach".
• Wydarzenie stało się kanwą dla polskiego filmu Lincz z 2010^[13].

Przypisy