Współczesny stół do sekcji zwłok
Sekcja zwłok (gre. autopsia – zobaczyć na własne oczy, łac. sectio – rozcięcie) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu.
Wyróżnia się naukową (anatomopatologiczną) oraz sądowo-lekarską sekcję zwłok (określaną nieraz potocznie mianem obdukcji zwłok). Sekcję naukową przeprowadza lekarz patomorfolog albo lekarz medycyny sądowej. Odbywa się ona w zakładach opieki zdrowotnej, placówkach dydaktycznych (takich jak Wydziały Lekarskie Uniwersytetów albo Akademii Medycznych) w celu ustalenia przyczyny zgonu, weryfikacji rozpoznania klinicznego oraz w celach dydaktycznych. Na mocy prawa, sekcji powinny zostać poddane zwłoki:
- niemowlęcia,
- kobiety w ciąży oraz połogu,
- chorego, który zmarł przed upływem 12 godzin od przyjęcia do szpitala albo w drodze do niego,
- wszystkie przypadki śmierci gwałtownej (na przykład krwotoki).
W tym wypadku wygasa niedobór zgody chorego na przeprowadzenie sekcji zwłok po śmierci. W innych niż wymienione przypadki, sekcja bywa wykonana na życzenie lekarza klinicysty w celu weryfikacji rozpoznania – chyba że za życia chory pisemnie odmówił sekcji.
O przeprowadzeniu badania pośmiertnego decyduje dyrektor ZOZ; może on, ale nie musi uwzględnić zdania rodziny zmarłego (rodzina nie ma formalnie żadnego wpływu na sekcję). Sekcję sądowo-lekarską wykonuje się w każdym przypadku podejrzenia przestępczego spowodowania śmierci. Dokonuje jej biegły lekarz - specjalista medycyny sądowej, w obecności prokuratora albo sędziego, jeżeli prokurator albo sąd wyda postanowienie o jej przeprowadzeniu (art. 209 kodeksu postępowania karnego). W uzasadnionych przypadkach sekcję zwłok może przeprowadzić lekarz niebędący patomorfologiem czy medykiem sądowym.
Gdy mamy do czynienia z sytuacją, kiedy istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa albo śmierć nastąpiła w niejasnych okolicznościach, przeprowadza się sekcję sądowo-lekarską, stale na zlecenie prokuratora albo sądu oraz zgodnie z kodeksem postępowana karnego. Oględziny ciała oraz sekcja przeprowadzane są przez biegłego lekarza, koniecznie przy obecności prokuratora[1]. Po przeprowadzonej sekcji lekarz sporządza opinię.
Każdy lekarz weterynarii ma prawo oraz możliwość przeprowadzania sekcji zwłok zwierzęcia, zwykle jednak takie badania przeprowadzane są zaledwie przez wyspecjalizowane jednostki – takie jak Wydziały Medycyny Weterynaryjnej bądź Państwowy Instytut Weterynaryjny.
Sekcja opiera się na dokonaniu oględzin zewnętrznych oraz otwarciu trzech jam ciała: jamy czaszki, klatki piersiowej oraz jamy brzusznej zwłok. W pewnych przypadkach, oględziny zewnętrzne wystarczają oraz nie następuje otwieranie powłok ciała. Zadaniem lekarza jest poszukiwanie morfologicznych wykładników procesu chorobowego, na których to ma za podstawę anatomopatologiczne rozpoznanie przyczyny zgonu. Podczas badania pobiera się materiał do dalszych badań histopatologicznych, immunohistochemicznych, toksykologicznych czy biochemicznych.
Sekcję zwłok wykonuje się 12 godzin po zgonie.
Pierwsza udokumentowana sekcja zwłok była przeprowadzona około 1300 roku przez Mundino de Lucci (1275-1326) na uniwersytecie w Bolonii.potrzebne źródło
Przypisy
