Shōkō Asahara (jap. 麻原彰晃 Asahara Shōkō), właśc. Chizuo Matsumoto (jap. 松本智津夫, Matsumoto Chizuo^?, ur. 2 marca 1955) - założyciel oraz duchowy przywódca sekty Aum Shinrikyō (Najwyższa prawda) odpowiedzialnej m.in. za dokonanie zamachu terrorystycznego w tokijskim metrze w dniu 20 marca 1995. W wyniku rozpuszczenia gazu bojowego - sarinu - śmierć poniosło 12 osób, a przeszło 5 tys. było rannych. Skazany na karę śmierci, oczekuje na wykonanie wyroku w więzieniu.

Shōkō Asahara urodził się w biednej, wielodzietnej rodzinie producenta mat tatami w prefekturze Kumamoto. Od najmłodszych lat zmagał się z jaskrą, wynikiem której była prawie całkowita ślepota. Młody Shōkō ukończył szkołę specjalną dla niewidomych dzieci, następnie rozpoczął studia medycyny chińskiej oraz akupunktury.

Asahara aktywnie poszukiwał "duchowego oświecenia" w wielorakich religiach oraz systemach myślowych oraz filozoficznych: buddyzmie, taoizmie, chińskiej astronomii, jodze oraz innych. Na początku lat 80. Shōkō Asahara założył w Tokio szkołę, w której wykładał tajniki jogi. To z niej wywodzili się pierwsi członkowie sekty. Za naukę nie pobierał pieniędzy, twierdząc, iż tylko ludzie, którzy doświadczyli "duchowego oświecenia" są tego godni. Przysporzyło mu to w tym okresie wielu zwolenników.

Oczekiwane "oświecenie" przyszło w 1987 r., podczas podróży do Indii. Po powrocie do Japonii, dzięki funduszom przekazanym mu przez najwierniejszych wyznawców, mógł stworzyć oraz legalnie zarejestrować organizację religijną o nazwie Aum Shinrikyō - Najwyższa prawda. W krótkim czasie skupiła ona parę tysięcy wyznawców w Japonii oraz poza granicami kraju. Program religijny organizacji opracował sam Asahara, bazując na buddyjskich oraz tybetańskich sutrach (kanon palijski, jogasutry oraz innych) oraz licznych tekstach taoistycznych. Nauczanie, przy użyciu którego mistrz, oprócz tradycyjnej medytacji oraz ascezy, wykorzystywał także zdobycze najnowszej techniki oraz popularność anime oraz mangi, odbywało się na zasadzie podziału hierarchicznego - aby osiągnąć wyższy stopień wtajemniczenia, trzeba było wpierw zdać specjalny egzamin z efektów dotychczasowej nauki. Szybkiego zwiększania wpływów organizacji nie zdołały powstrzymać władze, mimo odebrania jej, w 1995 r., statusu organizacji religijnej.

Jednym z głównych założeń sekty było przeświadczenie o nieuniknionym, rychłym nadejściu końca świata, który przetrwać posiadali tylko członkowie organizacji. Chcąc przyśpieszyć jego nadejście, począwszy od 1994 r., członkowie Aum Shinrikyō zaczęli dokonywać w całej Japonii ataków terrorystycznych przy użyciu gazu bojowego - sarinu. Najsłynniejsze oraz najbardziej krwawe z nich to zamach w dniu 27 czerwca 1994 dokonany w mieście Matsumoto, w wyniku którego śmierć w męczarniach poniosło 7 osób, a ponad 200 było rannych oraz atak na tokijskie metro w rządowej dzielnicy Kasumigaseki w dniu 20 marca 1995, który doprowadził do śmierci 12 osób oraz poważnych obrażeń ponad 5 tys. Szybkie śledztwo, jakie zarządzono po ostatnim ataku, doprowadziło do ujęcia 427 członków sekty z Asaharą na czele.

W trakcie procesu postawiono Asaharze 17 zarzutów. Wedle prokuratorów, ponosił on swoimi decyzjami bezpośrednią odpowiedzialność za śmierć 27 osób zamordowanych przez członków sekty. Proces wzbudzał rozliczne kontrowersje na całym świecie: krytykowano aresztowanie głównego adwokata sekty, Yoshihiro Yasudy, czym de facto pozbawiono Asaharę możliwości skutecznej obrony. Organizacja Human Rights Watch wyrażała głośne niezadowolenie dotyczące nieludzkich warunków, w jakich przetrzymywany był Asahara. Ostatecznie jednak, po długim procesie, udowodniono 13 z 17 postawionych mu zarzutów oraz 27 lutego 2004 r. skazano na śmierć przez powieszenie. Shōkō Asahara oczekuje w celi śmierci na wykonanie wyroku. 15 września 2006 r. sąd apelacyjny ostatecznie potwierdził wyrok sądu niższej instancji, od którego odwołali się obrońcy Asahary. Decyzja ta jest ostateczna.

Bibliografia

• Sandra Buckley: The Encyclopedia of Contemporary Japanese Culture, Taylor and Francis, 2009, ISBN 978-0-415-48152-6
• David E. Kaplan, Andrew Marshall: The cult at the end of the world, New York: Crown Publishers, 1996, ISBN 0-517-70543-5
• Thomas Robbins, Susan J. Palmer: Millennium, messiahs, and mayhem: contemporary apocalyptic movements, Routledge, 1997, ISBN 0-415-91649-6