Kościół pw. Wszystkich Świętych
Rynek w Sieradzu-fotografia sprzed rewitalizacji
Sieradzki rynek po rewitalizacji
Rzeka Warta przepływająca przez Sieradz
Tablica miejscowości od strony Zduńskiej Woli
Witacz od strony Zduńskiej Woli
Pozostałości rotundy sieradzkiej
Odrzwia Zamku Sieradzkiego wmurowane w Kościół Farny
Widok na miasto z wieży ciśnień
Rondo Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego
Amfiteatr Miejski w Sieradzu
Pomnik na grobie Antoniego "Antoine" Cierplikowskiego
Sieradz – miasto oraz gmina w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim. Miasto jest leżące w strefie nad rzeką Wartą, która tworzy na jego terenie oraz okolicach Kotlinę Sieradzką. Przez Sieradz biegną drogi krajowe: nr 12, nr 14 oraz nr 83 oraz linia kolejowa nr 14. W latach 1975-1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego.
Wedle danych z 31 grudnia 2008 miasto liczyło 43 612 mieszkańców[1].
Prawa miejskie od 1247 r. (jedno z najstarszych miast w kraju), następnie stolica księstwa do końca XV wieku. Upadek miasta powstrzymany dopiero pod koniec XIX wieku – rozwój włókiennictwa; w latach 1945-1970 powstały zakłady dziewiarskie, przemysł maszynowy, metalowy oraz spożywczy (gorzelnia). Duży park etnograficzny, muzeum.
16 października 2006 patronką miasta była ogłoszona święta Urszula Ledóchowska. Dla upamiętnienia dnia w którym Stolica Apostolska wyraziła na to zgodę, dzień 8 czerwca stał się ustanowiony Świętem Miasta Sieradza.
Nazwa miasta
Nazwa miasta pochodzi prawdopodobnie od imienia Sirad, którego najwcześniejszą formą jest Wszerad. Od XII w. funkcjonowała nazwa Siradia. Przez następne stulecia używana już była obecna nazwa – Siradz oraz Sieradz.potrzebne źródło
Historia Sieradza
-
Pierwsza wzmianka o Sieradzu pochodzi z Bulli gnieźnieńskiej z roku 1136, gdzie miasto wymieniane jest jako gród kasztelański, jednak badania archeologiczne wskazują, że osada mogła być założona już w XI wieku. W latach 1247 - 1255, nie wiadomo dokładnie kiedy, miasto było lokowane na prawie magdeburskim. W 1262-63 roku powstaje Księstwo Sieradzkie, zaś w II połowie XIV wieku województwo sieradzkie. W 1793 roku, miasto zostaje zajęte przez Prusy. W okresie międzywojennym Sieradz był miastem powiatowym w województwie łódzkim; po II wojnie światowej dopiero w 1999 roku powraca do tej funkcji.
II wojna światowa
-
Podczas II wojny światowej Sieradz stał się włączony w granice III Rzeszy w granice tzw. Kraju Warty. Niemcy przeprowadzali masowe egzekucje oraz wysiedlenia oraz likwidację inteligencji polskiej oraz Żydów. W sieradzkim w latach 1940-1942 na obszarze ok. 320 km. władze okupacyjne utworzyły poligon niemieckich wojsk pancernych[2] , na którym testowano m.in. rakiety V-1[3] zlikwidowano 150 wsi zamieszkanych przez ok. 26 tys. Polaków. Na tym terenie znajdowało się 4876 gospodarstw chłopskich oraz 9 folwarków ziemskich[4]. Wysiedlono 20 712 osób, resztę zatrudniono na miejscu: w zachowanych majątkach rolnych, przy budowie dróg, lotniska, koszar, baraków dla jeńców wojennych. Część ludności przesiedlono do Łodzi (Litzmannstadt), pozostałych do sąsiednich powiatów.
Struktura powierzchni
Wedle danych z roku 2002[5] Sieradz ma obszar 51,22 km², w tym:
- użytki rolne: 64%
- użytki leśne: 5%
Miasto stanowi 3,82% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 30 czerwca 2004[6]:
| Opis |
Ogółem |
Kobiety |
Mężczyźni |
| jednostka |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
| populacja |
44 326 |
100 |
23 248 |
52,4 |
21 078 |
47,6 |
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) |
865,4 |
453,9 |
411,5 |
Znani sieradzanie
- Leszek Czarny (ur. ok. 1241, zm. 30 września 1288) – książę sieradzki
- Cyprian Bazylik (1535–1600), kompozytor, pracował w kancelarii króla Zygmunta Augusta, był także drukarzem oraz tłumaczem wydawnictw kalwińskich
- Tytus Maleszewski urodził się w dniu 4 stycznia 1827 r. w Sieradzu. Artysta malarz
- ks. Walery Pogorzelski (ur. 12 listopada 1870 r. w Wiktorowie na ziemi gostyńskiej, zm. 12 lutego 1941 r.), wybitny oraz zasłużony mieszkaniec Sieradza, dziekan oraz proboszcz sieradzki, działacz narodowy oraz społeczny, pamiętnikarz, historyk
- Ary Sternfeld (1905-1980) - jeden z pionierów kosmonautyki, obliczał orbity sztucznych satelitów.
- Antoni Cierplikowski (1884-1976) - urodzony w Sieradzu fryzjer o międzynarodowej sławie.
- Zbigniew Lew-Starowicz (ur. 25 października 1943 w Sieradzu)- polski lekarz psychiatra oraz psychoterapeuta, ekspert z zakresu seksuologii oraz konsultant krajowy w tej dziedzinie.
- Marek Niedźwiecki (24 marca 1954 w Sieradzu). Polski dziennikarz muzyczny, wieloletni prezenter Programu III Polskiego Radia, w którym w latach 1982-2007 oraz ponownie od 2010 roku prowadzi m.in. Listę Przebojów Programu III.
- Beata Andrzejczuk (20 stycznia 1966 w Sieradzu) - polska pisarka dla dzieci oraz młodzieży. Laureatka wielu literackich nagród.
- Andrzej Iwicki (26 sierpnia 1947 w Sieradzu) - dziennikarz, korespondent boński Radia Wolna Europa, dziennikarz, bloger (Jan Bogatko).
- Piotr Królik (ur. 1966 w Sieradzu) - perkusista zespołu Brathanki
Zabytki
- tzw. Dom Kata – budynek kryjący w sobie relikt XIV-wiecznej baszty oraz niewielki odcinek miejskiego muru obronnego. Jak się wydaje w końcu XVI wieku albo co bardziej prawdopodobne już w XVII wieku w oparciu o basztę wzniesiono zapewne częściowo drewniany albo szachulcowy budynek mieszkalny, z którego do dziś zachowały się murowane sklepione piwnice. Aktualnie istniejący obiekt powstał w końcu XVIII, bądź na przełomie XVIII oraz XIX wieku wykorzystując w swych murach relikt umocnień miejskich oraz starsze piwnice. Przed 1823 rokiem dobudowano doń nieistniejącą już dziś przybudówkę. Zastąpił ją ostatnio nowszy obiekt wzniesiony wraz z remontem oraz adaptacją całego gmachu, który odzyskała dawny blask oraz świetność dzięki prywatnemu inwestorowi.
- budynek u zbiegu ul. Dominikańskiej oraz Zamkowej, zwany "kamienicą pojagiellońską". Jest to najstarsza kamienica w Sieradzu - powstała w końcu XVI albo na początku XVII wieku. Aktualnie siedziba Muzeum Okręgowego.
- dawny zajazd pocztowy z XIX w., aktualnie siedziba m.in. Biura Wystaw Artystycznych
- kościół oraz klasztor podominikański
- kościół farny pw. Wszystkich Świętych
- Wzgórze Zamkowe będące pozostałością grodu kasztelańskiego, a następnie książęcego, w którego obrębie w XIII wieku wzniesiono ceglaną rotundę. W XIV wieku gród zastąpił murowany zamek królewski (starościński), wielokrotnie rozbudowywany oraz przebudowywany, rozebrany w końcu XVIII wieku
- staromiejski Rynek
- Sieradzki Park Etnograficzny
- budynek Teatru Miejskiego, w przeszłości stajnie pocztowe
- oficyna dworska tzw. "Dworek Modrzewiowy"
- drewniany kościół pw. św. Ducha
- kościół pw. św. Wojciecha
- synagoga w Sieradzu z l. 1819-1824, zdewastowana podczas II wojny światowej oraz przebudowana przez Niemców na biura
- zabytkowe kamienice przy ul. Dominikańskiej, Warszawskiej oraz Kolegiackiej
- na miejscowym cmentarzu katolickim groby powstańców z 1863 roku, żołnierzy września 1939 roku, oraz grób A. Cierplikowskiego – sławnego fryzjera "Antoina"
- cmentarz żydowski
- neoklasyczny gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka z lat 20. XX w.
Edukacja
- Przedszkola:
- Przedszkole nr 1 im. Kubusia Puchatka
- Przedszkole nr 2 im. Krasnala Hałabały
- Przedszkole nr 3 im. Jana Brzechwy
- Przedszkole nr 4
- Przedszkole nr 5 im. Misia Uszatka
- Przedszkole nr 6 im. Jasia oraz Małgosi
- Przedszkole nr 15
- Niepubliczne Przedszkole Zgromadzenia Sióstr Urszulanek im. Św. Urszuli Ledóchowskiej
- Szkoły artystyczne
- Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Sieradzu /www.psmsieradz.pl
- Szkoły podstawowe:
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Władysława Reymonta
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. Marii Konopnickiej
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janiny Majkowskiej
- Szkoła Podstawowa nr 7
- Szkoła Podstawowa Integracyjna nr 8
- Szkoła Podstawowa nr 9 im. Władysława Łokietka
- Szkoła Podstawowa nr 10 im. Bolesława Zwolińskiego
- "Edukacja Niezależna" Sp. z o.o.
- Katolicka Szkoła Podstawowa przy Parafii Rzymskokatolickiej Św. Urszuli Ledóchowskiej
- Gimnazja:
- Publiczne Gimnazjum Gminy Sieradz im. Jana Pawła II
- Gimnazjum nr 1 im. 31 Pułku Strzelców Kaniowskich
- Gimnazjum nr 2 im. Królowej Jadwigi
- Gimnazjum nr 3 im. Unii Europejskiej
- "Edukacja Niezależna" Sp. z o.o.
- Gimnazjum Katolickie przy Parafii Rzymskokatolickiej Św. Urszuli Ledóchowskiej
- Gimnazjum Językowe Społecznego Towarzystwa Oświatowego
- Szkoły ponadgimnazjalne:
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Marii Dąbrowskiej
- I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Jagiellończyka
- II Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego
- III Liceum Ogólnokształcące im. gen. Karola Świerczewskiego (nadane w 1987 r., nie funkcjonuje do dziś)
- Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Katolickich
- Liceum Ogólnokształcące Umiejętności Twórczych
- Liceum Ogólnokształcące Społecznego Towarzystwa Oświatowego
- Centrum Kształcenia Ustawicznego
- Szkoły policealne:
- Centrum Kształcenia Ustawicznego
Kultura
Biblioteki:
- Miejska Biblioteka Publiczna
- Powiatowa Biblioteka Publiczna
- Biblioteka Pedagogiczna w Sieradzu
Domy Kultury:
- Miejski Dom Kultury www.mdksieradz.pl - od 2009 r. także zamiejscowa scena Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi (w ramach projektu " Utworzenie Europejskich Scen Teatru im. Stefana Jaracza w województwie łódzkim)
- Spółdzielczy Dom Kultury
- Młodzieżowy Dom Kultury im. Tadeusza Sygietyńskiego
Kina oraz Teatry - Aktualnie nie działa żadne kino. W lecie dzieją się projekcje kinowe "pod chmurką", w amfiteatrze w Parku Staromiejskim. W budynku dawnego teatru miejskiego działa Miejski Dom Kultury - organizuje seanse filmowe, koncerty, w tym muzyki poważnej oraz jazzu, a także spektakle teatralne (patrz wyżej).
Galerie:
- Biuro Wystaw Artystycznych www.bwasieradz.pl
Muzea:
- Muzeum Okręgowe w Sieradzu
Stowarzyszenia, towarzystwa oraz fundacje
- Towarzystwo Muzyczne "Fermata"
- Stowarzyszenie Miłośników Sztuk Pięknych
- Towarzystwo Miłośników Folkloru
- Towarzystwo Kultury Teatralnej Oddział w Sieradzu
- Stowarzyszenie Twórców Ludowych Oddział w Sieradzu
- Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Zarząd Oddziału w Sieradzu
- Chór "Cantate Deo" przy Parafii NSJ w Sieradzu
- Fundacja Wspierania Rozwoju Kultury Miasta Sieradza
- Towarzystwo Przyjaciół Sieradza[7]
- Sieradzkie Stowarzyszenie Kulturalno - Oświatowe[8]
- Bractwo Rycerskie Ziemi Sieradzkiej nullwww.siradientis.pl//
Sieradz Open Hair Festiwal
Jest to pierwsza w Polsce impreza polegająca na tworzeniu oraz prezentowaniu fryzur w otwartej przestrzeni miejskiej. Festiwal jest inspirowany osobą Antoniego "Antoine" Cierplikowskiego - światowej sławy fryzjera, pochodzącego z Sieradza. Pierwsza edycja festiwalu odbyła się w 2009 roku w dniach 17-19 lipca. W programie pomiędzy innymi:
- pokazy kosmetyczne oraz fryzjerskie,
- XXV Ogólnopolski Konkurs Uczniów Fryzjerstwa im. Antoine`a Cierplikowskiego,
- półfinał konkursu Miss Polski,
- bicie rekordu świata w ilości osób poddawanych jednoczesnej stylizacji fryzur w przestrzeni miasta,
- projekcje kinowe
- koncerty muzyczne z udziałem zagranicznych artystów (Jay Delano, In-Grid oraz David Tavaré)[9]
W 2010 roku odbyła się druga edycja festiwalu. W przeciwieństwie do poprzedniej, ustanowiono rekord świata w ilości osób poddawanych jednoczesnej stylizacji włosów[10] Wśród gwiazd, jakie wystąpiły na festiwalu była brytyjska piosenkarka oraz DJ - Sonique oraz czeski zespół Verona.
Wspólnoty religijne
Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące wspólnoty:
Handel
W Sieradzu istnieje spora liczba supermarketów, sklepów wielobranżowych oraz budynków wielkopowierzchniowych:
- "Galeria Sieradzka" - jedno z największych centrów handlowych w naszym regionie.
- "Galeria Rondo"
- "Galeria Dekada" (Tesco, EMPiK, MediaExpert, C&A, H&M, Rossmann oraz inne)
- C.H. "Pod Wieżą"
- dom handlowy "Bartek"
- dom handlowy "Warta"
- dom handlowy "Hermes"
Sieci supermarketów w Sieradzu: Kaufland, Carrefour, TESCO, Lidl, Piotr oraz Paweł, Polo Market, Biedronka, Sedal.
Sport, turystyka, rekreacja
Sieradzkie kluby sportowe
Ścieżki rowerowe
- Trasa 1 - Osiedle Broniewskiego – ulica Jana Pawła II – Plac Wojewódzki – ulica Ogrodowa (gdzie następuje włączenie się do ruchu ulicznego)
- Trasa 2 - Osiedle Broniewskiego – ulica Piłsudskiego
- Trasa 3 - Osiedle Broniewskiego – Aleja Pokoju – ulica Polna – ulica Leszka Czarnego
- Trasa 4 - Osiedle Broniewskiego – ulica Zajęcza – ulica Targowa – ulica Krakowskie Przedmieście – ulica Wierzbowa
- Trasa 5 - Rynek Starego Miasta – ulica Dominikańska – ulica Warszawska – ulica Sienkiewicza – Park im. Adama Mickiewicza
(Wraz z resztą uliczek dochodzących do Rynku- Ogrodową, Krótką, Kolegiacką, Wodną, Zamkową, Szewską)
- Trasa 6 - Rynek Starego Miasta – ulica Kościuszki – ulica Żwirki oraz Wigury – ulica Toruńska – Park Staromiejski
- Trasa 7 - Ulica Kościuszki – ulica Sienkiewicza – park Staromiejski
Szlaki turystyczne
- Szlak "Walk nad Wartą 1939 r." - o długości 54 km
- Szlak "Zabytkowych Dworków Ziemi Sieradzkiej" - o długości 45 km
- Szlak "Władysława Reymonta" - o długości 35 km
- Szlak "Sieradzka Eska" - rowerowy o długości 109 km
Transport
Drogi
Ważny węzeł drogowy – krzyżują się tu drogi krajowe:
i wojewódzkie:
Rozpoczęto już budowę drogi ekspresowej S8 przez południowe obrzeża Sieradza oraz ekspresowej obwodnicy miasta.
Kolej oraz komunikacja PKS
Budynek stacji kolejowej Sieradz
Dworzec autobusowy w Sieradzu
Przez miasto przebiega wybudowana w 1902 roku linia kolejowa Łódź Kaliska-Kalisz, stanowiąca aktualnie cząstka linii nr 14 relacji Łódź Kaliska – Ostrów Wielkopolski - Forst. Aktualnie miasto ma trzy działające stacje kolejowe:
Komunikację z okolicą oraz z całym krajem zapewnia PKS Sieradz, oraz nowy (wybudowany w 2007 roku) dworzec autobusowy.
Komunikacja miejska
W Sieradzu działa 12 linii autobusowych, z czego 2 międzymiastowe (Z,E - kursy pomiędzy Sieradzem, a Zduńską Wolą)
- Linia nr 1: Mickiewicza - Kłocko
- Linia nr 2: Szlachecka - Sosnowa
- Linia nr 2BS: Broniewskiego MPK - Uniejowska (kursuje tylko w dni nauki szkolnej)
- Linia nr 3: Chojne - Charłupia Mała
- Linia nr 4: Mickiewicza - Bogumiłów (nie kursuje w soboty, niedziele oraz święta)
- Linia nr 5: Bohaterów Września - Mickiewicza (nie kursuje w soboty, niedziele oraz święta)
- Linia nr 6: Sadowa - Sadowa (linia okrężna, w jednym kierunku, nie kursuje w wakacje, soboty, niedziele oraz święta)
- Linia nr 7: Armii Krajowej - Uniejowska
- Linia nr 8 (linia zawieszona)
- Linia nr 9: Sadowa - Krakowskie Przedmieście/kościół (kursuje tylko w dni świąteczne)
- Linia nr 10: Armii Krajowej - Rzechta (kursuje tylko w dni nauki szkolnej)
- Linia Z: Armii Krajowej - Zduńska Wola Karsznice (Leśmiana)
- Linia Ex: Armii Krajowej - Zduńska Wola Szkolna TE (nie kursuje w soboty, niedziele oraz święta)
Gospodarka
Medana oraz Ytong to dwie najważniejsze firmy ulokowane na terenie Sieradza[11].
Medana, jest spółką należącą do grupy Polpharma. Firma ma w Sieradzu fabrykę leków, która się rozbudowuje. Aktualnie w fazie budowy jest kolejna hala produkcyjna. W 2009 roku zaś ukończono budowę biurowca grupy Polpharma oraz hali produkcyjnej przy ul. Łokietka.
Ytong to międzynarodowy koncern, który 7 września 2000 r. uroczyście otworzył w Sieradzu swoją drugą fabrykę w Polsce. Nowa fabryka YTONG w Sieradzu jest najnowocześniejszą na świecie fabryką betonu komórkowego.
W Sieradzu istnieje także Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska "WART-MILK", której początki działalności sięgają 1926. Zaopatruje ona region w produkty mleczarskie, ale także eksportuje je za granicę.
Partner Tech Sieradz Sp. z o.o. Jedna z największych w Sieradzu firm z branży podzespołów elektronicznych. To firma ze 100-procentowym kapitałem szwedzkim. Jej polski oddział w Sieradzu powstał w 1999 r.
Przemysł spirytusowy ma w Sieradzu zakład Polmos Sieradz, który rozpoczął tu swoją działalność w 1907.
FEBER Sp. z o.o. Grupa Inter Cars S.A. Zakład Produkcji Pojazdów - producent naczep oraz pojazdów samowyładowczych.
W 2012 roku ma być oddane Centrum Logistyczne Biedronki które jest w budowie[12].
Podział na osiedla
Miasta partnerskie
|
|
Ta sekcja od 2011-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne potrafią zostać zakwestionowane oraz usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, trzeba podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Media
- Telewizja:
- Sieradzka Telewizja Regionalna - Joanna Chachuła Telewizji Łódź
- Telewizja TV Miejska Sieradz (dostępna tylko TV kablowej)
- Telewizja Sieradz – Studio Filmowe Telewizji Łódź
- Siewie.tv Portal Telewizyjny Sieradzkie Wieści
- Radio:
- Prasa:
- Dziennik Łódzki
- "Nad Wartą" dodatek do Dziennika Łódzkiego
- Tygodnik "Siedem Dni"
- Niezależny Dwutygodnik "Sieradz News"
Sąsiednie gminy
Sieradz, Wróblew, Brzeźnio, Warta
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska. Ludność. Stan oraz struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). , 2009. GUS, Departament Badań Statystycznych. Podstawowy Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118 (pol.).
- ↑ Ruszkowski A., Poligon niemieckich czołgów, [w:] „Na sieradzkich szlakach”, nr4/1996, s. 5-6 (plan, foto.)
- ↑ Klepandy W., Ziemia Sieradzka poligonem latających rakiet, [w:] „Na sieradzkich szlakach”, nr 2/1998, s. 21-22,
- ↑ Felchner A., Wysiedlenia oraz przesiedlania w Sieradzkiem podczas II wojny św., [w:] „Biuletyn Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi”, t. III, Łódź 1994, s. 52-60
- ↑ Portal Regionalny oraz Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan oraz struktura ludności; Ludność wedle płci oraz miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Towarzystwo Przyjaciół Sieradza - TPS Sieradz www.tpssieradz.republika.pl Sieradz Kościuszki 5/16
- ↑ Sieradzkie Stowarzyszenie Kulturalno Oświatowe w Sieradzu
- ↑ nullopenhair.pl/pl, Oficjalna strona Sieradz Open Hair Festiwal
- ↑ Rekordowa niedziela na Sieradz Open Hair Festival 2010
- ↑ 10 lat w rozwoju miast, tygodnik "Siedem dni",
- ↑ Jeronimo bierze się do pracy, nasze.fm,
Bibliografia
Linki zewnętrzne
|
Miasta województwa łódzkiego |
|
| Miasta powiatowe |
|
 |
|
| Miasta gminne |
|
|