Skrętka (ang. twisted-pair cable) – odmiana kabla sygnałowego służącego do przesyłania informacji, który zbudowany jest z jednej albo więcej par skręconych ze sobą przewodów miedzianych, przy czym każda z par ma inną długość skręcenia w celu obniżenia zakłóceń wzajemnych, zwanych przesłuchami. Skręcenie przewodów powoduje równocześnie zawężenie pasma transmisyjnego.
Wyróżnia się skrętkę nieekranowaną (U/UTP), ekranowaną folią (posiadającą dodatkowe płaszcze z folii) (F/UTP oraz U/FTP) oraz metalowej siatki (SF/UTP, S/FTP oraz SF/FTP). Skrętki posiadają zastosowanie w łączach telekomunikacyjnych oraz sieciach komputerowych, aktualnie najczęściej wykorzystywana jest w telefonii analogowej oraz w sieciach Ethernet. Skrętka ma zastosowanie przy przesyłaniu danych w postaci analogowej jak oraz cyfrowej.
Rodzaje skrętki
Norma ISO/IEC 11801:2002 opisuje sposób oznaczania kabli. Norma mówi, że kable powinny posiadać opis w składni xx/yyTP, gdzie yy-opisuje pojedynczą parę kabla (np. UTP – para nieekranowana), a oznaczenie xx odnosi się do całości kabla.
Przyjmowane przez xx oraz yy oznaczenia to:
- U – nieekranowane (ang. unshielded)
- F – ekranowane folią (ang. foiled)
- S – ekranowane siatką (ang. shielded)
- SF – ekranowane folią oraz siatką
Spotykane konstrukcje kabli
- U/UTP (dawniej UTP) – skrętka nieekranowana
- F/UTP (dawniej FTP) – skrętka foliowana
- U/FTP – skrętka z każdą parą w osobnym ekranie z folii.
- F/FTP – skrętka z każdą parą w osobnym ekranie z folii dodatkowo w ekranie z folii
- SF/UTP (dawniej STP) – skrętka ekranowana folią oraz siatką
- S/FTP (dawniej SFTP) – skrętka z każdą parą foliowaną dodatkowo w ekranie z siatki
- SF/FTP (dawniej S-STP) – skrętka z każdą parą foliowaną dodatkowo w ekranie z folii oraz siatki
Elektryczne parametry skrętki
- Impedancja falowa
- Tłumienie — stosunek napięcia wyjściowego do napięcia wejściowego sygnału transmitowanego w przewodzie, wyrażane w decybelach na jednostkę długości;
- Propagacja sygnału — (ang. NVP (Nominal Velocity of Propagation)) prędkość propagacji impulsu elektrycznego podawana jako ułamek dziesiętny albo wartość procentowa, dopuszcza na określenie prędkości impulsu w stosunku do prędkości światła (c = 300 000 km/s). Dla przykładu NVP = 74% oznacza, że prędkość impulsu w kablu Vf wynosi 0,74c (Vf = 222 000 km/s). W tym przypadku impuls elektryczny będzie potrzebował ok… 4,5 ns na przebycie 1 m;
- Rezystancja stałoprądowa;
Kategorie skrętki
Kategorie skrętki wg europejskiej normy EN 50171:
- klasa A – realizacja usług telefonicznych z pasmem częstotliwości do 100 kHz;
- klasa B – okablowanie dla aplikacji głosowych oraz usług terminalowych z pasmem częstotliwości do 4 MHz;
- klasa C (kategoria 3) – zawiera w sobie typowe techniki sieci LAN wykorzystujące pasmo częstotliwości do 16 MHz
- klasa D (kategoria 5) – dla szybkich sieci lokalnych, zawiera w sobie aplikacje wykorzystujące pasmo częstotliwości do 100 MHz;
- klasa E (kategoria 6) – rozszerzenie ISO/IEC 11801/TlA wprowadzone w 1999, zawiera w sobie okablowanie, którego wymagania pasma są do częstotliwości 250 MHz (przepustowość rzędu 200 Mb/s). Przewiduje ono implementację Gigabit Ethernetu (4x 250 MHz = 1 GHz) oraz transmisji ATM 622 Mb/s;
- klasa EA (kategoria 6A) – wprowadzona wraz z klasą FA przez ISO/IEC 11801 2002:2 Poprawka 1. Zawiera w sobie pasmo do częstotliwości 500 MHz;
- klasa F (kategoria 7) – opisana w ISO/IEC 11801 2002:2. Możliwa jest realizacja aplikacji wykorzystujących pasmo do 600 MHz. Różni się ona od poprzednich klas stosowaniem kabli typu S/FTP (każda para w ekranie plus ekran obejmujący cztery pary) łączonych ekranowanymi złączami. Dla tej klasy okablowania jest możliwa realizacja systemów transmisji danych z prędkościami przekraczającymi 1 Gb/s;
- klasa FA (kategoria 7A) – wprowadzona przez ISO/IEC 11801 2002:2 Poprawka 1. Zawiera w sobie pasmo do częstotliwości 1000 MHz;
Sprawdź też
