|
|
Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej perspektywy.
Zajrzyj na stronę dyskusji oraz pomóż go poprawić. |
Spółka akcyjna (forma skrócona w nazwach spółek S.A., aktualnie poprawna forma to SA [patrz akapit "Poprawność językowa skrótu danego określenia"]) - odmiana spółki kapitałowej. W Polsce spółki akcyjne działają aktualnie na podstawie Kodeksu spółek handlowych, wcześniej regulował ją Kodeks handlowy. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej dzieli się na akcje o równej wartości. Akcje te bywają notowane (kupowane oraz sprzedawane) na giełdzie (Zobacz: spółka giełdowa).
Oznaczenie spółki S.A.
W obrocie handlowym każda spółka akcyjna w Polsce zobowiązana jest podawać oprócz swojej firmy (czyli nazwy własnej) oznaczenie swojej formy prawnej dodając zwrot spółka akcyjna albo skrót S.A.. Artykuł 305 kodeksu spółek handlowych stwierdza:
|
§1. Firma spółki bywa obrana dowolnie; powinna zawierać dodatkowe oznaczenie "spółka akcyjna".
§2. Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "S.A." [1]
|
Natomiast zgodnie z zasadami języka polskiego winno się używać skrótowca SA[2][3], bez kropek. Pomimo tego wyłącznym oficjalnym skrótem w Polsce jest błędny zapis S.A. z kropkami.
Utworzenie spółki akcyjnej
Kapitał zakładowy składa się z wkładów założycieli, którzy stają się współwłaścicielami spółki (akcjonariuszami). Z chwilą zawiązania spółki tj. objęcia akcji przez akcjonariuszy, powstaje spółka akcyjna w organizacji. Spółka akcyjna nabywa osobowość prawną w chwili wpisania do rejestru przedsiębiorców, stanowiącego cząstka prowadzonego przez sądy gospodarcze (rejestrowe) Krajowego Rejestru Sądowego.
Własność
- akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ryzyko ponoszą zaledwie do wysokości wniesionego kapitału oraz czerpią zyski (np.: w postaci dywidendy)
- minimalny kapitał akcyjny wynosi 100 000 zł, a minimalna wartość nominalna akcji to 1 grosz[4]
[5]
- akcje: imienne oraz na okaziciela, aportowe oraz gotówkowe, zwykłe oraz uprzywilejowane; są niepodzielne, cena emisyjna nie bywa niższa od nominalnej
- zysk dzielony jest proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów
Władze
Kodeks przewiduje, że władze spółki akcyjnej są wykonywane zgodnie z modelem systemu dualistycznego, w którym obowiązkowo istnieje stały organ nadzorczy. Organami spółki są zatem:
- zarząd - powoływany maksymalnie na 5 lat, reprezentujący spółkę na zewnątrz oraz prowadzący jej sprawy
- rada nadzorcza - wykonująca stały nadzór nad zarządem, składa się z minimum 3 członków, w spółkach publicznych - minimum 5 osób, powoływanych oraz odwoływanych przez zgromadzenie akcjonariuszy
- walne zgromadzenie
Na członkach zarządu ciąży tzw. zakaz konkurencji, natomiast nie ma ograniczenia liczby kadencji.
Rozwiązanie spółki akcyjnej
Rozwiązanie spółki może nastąpić:
Rozwiązanie następuje w drodze postępowania likwidacyjnego; likwidatorami są ostatni członkowie zarządu, likwidatorów może ustanowić sąd. W przypadku upadłości jest prowadzone postępowanie upadłościowe oraz dopiero po jego ukończeniu następuje rozwiązanie spółki.
Poprawność językowa skrótu danego określenia
W języku polskim nie jest skrót dla zwrotu spółka akcyjna, mimo to wielokrotnie jest w nazwach spółek forma S.A. Ten sam błąd językowy jest także w Kodeksie spółek handlowych[6] oraz innych wydawnictwach. Było to negatywnie ocenione przez Radę Języka Polskiego[7].
Zgodnie z zasadami polskiej ortografii[8], w nazwach spółek zwrot Spółka Akcyjna da się zastąpić zwrotem SA, który jest skrótowcem[9][10].
Sprawdź też
Przypisy
- ↑ Kodeks spółek handlowych, art. 305
- ↑ Prof. Jerzy Bralczyk o pisowni SA
- ↑ S.A. czy SA?
- ↑ Art. 308 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Tekst ujednolicony z dnia 30.01.2012. Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037.
- ↑ W pierwotnej wersji ustawy minimalny kapitał wynosił 500 000 zł, a minimalna wartość akcji 1 zł. Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (tekst ogłoszony). Minimalną wartość akcji ustalono na 1 gr w roku 2003 (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2276), a minimalny kapitał w wysokości 100 ooo zł w roku 2008 (Dz. U. z 2008 r. Nr 217, poz. 1381).
- ↑ Art. 305 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037)
- ↑ Rada Języka Polskiego. Porady językowe: "Spółka Akcyjna, czyli SA" (pol.). [dostęp 12.02.2010].
- ↑ Edward Polański: Nowy słownik ortograficzny PWN wraz z zasadami pisowni oraz interpunkcji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997.
- ↑ Zasady pisowni oraz interpunkcji (pol.). [dostęp 19.09.2009].
- ↑ SA oraz S.A.; DzU oraz Dz.U. (pol.). [dostęp 31.07.2008].
