Spodek widziany z powietrza
Spodek – hala widowiskowo-sportowa w Katowicach przy alei Wojciecha Korfantego 35. Hala ta jest zarządzana przez Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe "Spodek" oraz trzeba do miasta Katowic. Pierwotnie hala była wybudowana pod nazwą Wojewódzka Hala Widowiskowo-Sportowa w Katowicach, pod którą jest znana w literaturze architektonicznej, oraz pod którą to nazwą działała do 1997.
Historia
Idea utworzenia hali widowiskowo-sportowej na terenie Katowic, ówcześnie zwanych Stalinogrodem, zaistniała już w 1955. Oryginalnie obiekt miał znajdować się na obrzeżach miasta, na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury oraz Wypoczynku.
W 1959 Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na wykonanie projektu wspomnianej hali. Zwycięzcą konkursu stał się zespół projektantów z Biura Studiów oraz Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego z Warszawy, reprezentowany przez architektów Macieja Gintowta oraz Macieja Krasińskiego. Wykonawcą konstrukcji był Andrzej Żórawski, wg projektu analogicznie zawieszonego dachu warszawskiego Supersamu projektu Wacława Zalewskiego zrealizowanego w 1962.
Po prezentacji projektu, decyzją ówczesnego wojewody, za wstawiennictwem Jerzego Ziętka była wyznaczona nowa lokalizacja w pobliżu ścisłego centrum, na miejscu dawnej hałdy hutniczej, na terenach klasyfikowanych ze względu na szkody górnicze w kategorii A2.
Pierwsze prace konstrukcyjne rozpoczęły się w 1964. Wkrótce pracę nad konstrukcją przerwano na 18 miesięcy z powodu podejrzeń o błędy konstrukcyjne. Podejrzenia nie sprawdziły się. W 1969 był oddany pierwszy budynek – przylegające do Spodka lodowisko. Ostatecznie halę ukończono w 1971.
Na halę przeznaczono 200 mln zł, jednak ostatecznie jej koszt wyniósł ok. 800 mln zł.
W 2008 zamontowany stał się system klimatyzacyjny.
W 2009 powiększono widownię – nowością są wysuwane na płytę siedzenia oraz loże dla vipów, zamontowano nowoczesne oświetlenie umożliwiające nagrywanie w technologii HD oraz zamontowano ogromny ekran diodowy w kształcie walca. Całość kosztowała 70 milionów złotych[1]. Z końcem marca 2011 zaczął się remont elewacji obiektu[2].
Konstrukcja
Jest to jeden z pierwszych w skali światowej obiektów z dachem zrealizowanych w koncepcji tensegrity. Ważąca 300 ton stalowa konstrukcja kopuły połączona jest z zewnętrznym stalowym pierścieniem za pomocą 120 lin nośnych w formie prętowo-cięgnowych kratownic, na których osadzone jest pokrycie dachowe.
Hala główna z zewnątrz kształtem jest podobne nieco latający spodek (tzw. UFO), co wynikło z połączenia dwóch podstawowych funkcji planowanych dla tego obiektu: hali sportowej oraz hali widowiskowej. Schematy widowni w obu przypadkach wydatnie się od siebie różnią: pierwszy preferuje układ centralny areny, drugi układ kierunkowy.
Bezpośrednio do hali przylega lodowisko, sala gimnastyczna oraz hotel, które są połączone w jedną całość tzw. antresolą. W Spodku są organizowane mecze siatkówki, koszykówki, hokeja na lodzie, koncerty muzyczne, imprezy okolicznościowe, konferencje naukowe, przedstawienia cyrkowe, rewie na lodzie, rewie cyrkowe oraz imprezy targowe.
- Kubatura całego obiektu wynosi 338 732 m³;
- Powierzchnia użytkowa całego obiektu 29 473 m².
Hala główna
- kubatura hali głównej 246 624 m³;
- całkowita powierzchnia użytkowa hali to 15 386 m²;
- wysokość maksymalna: 32 m;
- wymiary płyty głównej: 45 × 60 m;
- maksymalna odległość od środka: 72 m.
Wyposażenie dodatkowe
- rozbieralna scena o wymiarach 21 m x 15 m x 1,2 m
- montowany parkiet
- montowane lodowisko o wymiarach 30 m x 60 m
- internet bezprzewodowy
- sprzęt do symultanicznych tłumaczeń językowych
- sprzęt do nagłośnienia
- zabudowa targowa wraz z wyposażeniem stoisk
- plenerowy zestaw estradowy (scena wymiarach 10 m x 10 m x 1 m do 1,3 m, podesty pod nagłośnienie, zadaszenie
- sceny, wieża dla realizatorów światła oraz dźwięku)
Widownia
- 35 sektorów, w tym specjalny sektor VIP;
- stałych miejsc siedzących: 7 776;
- liczba miejsc siedzących na sektorach wysuwanych: 1 560;
- liczba miejsc siedzących dostawnych: 1 700;
- bezpieczna (zalecana) liczba widzów: 8 000;
- Maksymalna wielkość widowni: 11 500.
Korytarze
- hol główny, poziom górny – powierzchnia 4200 m²;
- hol szatnia, poziom dolny – powierzchnia 1370 m².
Lodowisko
- wysokość – 11 m
- wymiary tafli – 30 m x 60 m;
- maksymalna pojemność widowni 1500 osób.
Sala gimnastyczna
- kubatura 11 631 m³
- powierzchnia użytkowa – 1490 m²;
- wysokość maksymalna – 12 m
- wymiary płyty – 30 × 30 m.
- pojemność widowni – 3620
Wydarzenia
Z uwagi na rozmiary oraz warunki techniczne w hali organizowane są największe imprezy kulturalne, sportowe oraz muzyczne.
Muzyczne
Sportowe
Cykliczne
Sprawdź też
Przypisy
Bibliografia
- Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, ISBN 83-87455-77-6, ss. 453, 454.
- Katowice − Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 26.
- Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1978, s. 25.
- Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie oraz przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 58. ISBN 83-85831-35-5.
Linki zewnętrzne