Mapa półwyspu Synaj

Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską oraz kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa oraz Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej oraz jest częścią Egiptu, którego większa cząstka leży w Afryce Północnej. Administracyjnie dzieli się na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny oraz Synaj Południowy.

Powierzchnia półwyspu to 61,2 tys. km², w większej części pustynia. W części północnej obszar wyżynny, w południowej górzysty. Najwyższy szczyt to Góra Świętej Katarzyny – 2629 m n.p.m.

Historia

Region Półwyspu Synaj był już ceniony w czasach faraońskich ze względu na zachodzenie tu minerałów m.in. turkusów, miedzi oraz złota, aktualnie już wyeksploatowanych.

Ten skalisty półwysep był scenerią wielu ważnych wydarzeń za czasów Mojżesza, odnotowanych w Biblii, oraz jest świętym miejscem w równym stopniu dla żydów, muzułmanów oraz chrześcijan.

Góra Synaj tradycyjnie utożsamiana jest z biblijną górą Horeb, gdzie, wedle Starego Testamentu, Bóg Jahwe przekazał Mojżeszowi kamienne tablice z dziesięciorgiem przykazań oraz zawarł przymierze z narodem izraelskim. W pobliżu góry Synaj (Horebu) Mojżeszowi ukazał się anioł Boga Jahwe w płonącym krzewie oraz polecił mu wyprowadzić Izraelitów niewolonych w ówczesnym Egipcie. Na terenie półwyspu znajdowały się ich rozliczne obozowiska w drodze do Ziemi Obiecanej, do której wędrowali 40 lat. Z tych terenów Mojżesz wysłał 12 zwiadowców, aby zobaczyli Kanaan. Południową granicą ich ziem była Wadi al-Arisz. Przy Beer-Lachaj-Roj (środkowo-wschodnia cząstka półwyspy) na drodze do Szur anioł Boga Jahwe przemówił do Hagar, egipskiej niewolnicy Abrahama, który zamieszkał pomiędzy Kadesz-Barnea a Szur. Później Saul oraz Dawid walczyli w części północno-zachodniej Synaju z Amalekitami, którzy zamieszkiwali północne tereny obecnej muhafazy. W Peluzjum znajdowała się egipska a potem rzymska twierdza. Tam też 525 r. p.n.e. miała miejsce bitwa pod Peluzjum. Jezus z rodzicami uciekali tędy przed Herodem do Egiptu.

Pod najwyższym szczytem Synaju znajduje sie słynny Klasztor Świętej Katarzyny. Od czasów faraonów przez północny kraniec obecnej muhafazy przebiegał szlak karawanowy (Via Maris albo Droga do Filistynów). W czasach biblijnych kiedy Abraham, Jakub oraz jego rodzina wędrowali pomiędzy Kanaanem a Egiptem, szlaki handlowe biegnące były już wytyczone (np. Darb al-Hadżdż, Darb asz-Ghazzah, Darb asz-Szur).

Przez Synaj przechodziło albo okupowało go wiele innych ludów: Asyryjczycy, Babilończycy, Egipcjanie, Persowie, Grecy, Nabatejczycy, Arabowie oraz Rzymianie oraz częściowo krzyżowcy oraz Turcy.

W 1882 roku Wielka Brytania wymusiła na Turcji zrzeczenie się półwyspu. W 1914 roku do środkowej części Turcy wkroczyli ponownie budując drogi, potem zajęli te tereny Egipcjanie.

W 1956 roku wkroczyli tutaj Izraelczycy (ciężkie walki w przełęczy Mitla), lecz w 1957 roku Synaj powrócił do Egiptu. Siły pokojowe ONZ stacjonowały na tym obszarze do 1967. Wtedy także nastąpiła blokada morska Cieśniny Tirańskiej, ogłoszona przez egipskiego prezydenta Nasera uniemożliwiająca żeglugę izraelskich statków po Morzu Czerwonym. Doprowadziło to do wojny z Izraelem, w wyniku której Izraelczycy zajęli półwysep Synaj. Podczas okupacji Izrael wybudował wiele lotnisk oraz infrastrukturę. Zachodnia cząstka Synaju Północnego powróciła do Egiptu w 1979 roku, a całość w 1982 roku.

Zgodnie z izraelsko-egipskim układem pokojowym z 1979 r., Egipt może utrzymywać ograniczone oddziały wojskowe tylko w zachodnim rejonie półwyspu. 31 stycznia 2011 roku władze Izraela zezwolili na rozlokowanie na Półwyspie Synaj dodatkowych 800 egipskich żołnierzy (pierwszy raz od zawarcia traktatu pokojowego w 1979) w celu wzmocnienia bezpieczeństwa w obszarze północnym półwyspu w czasie protestów.

Nad przestrzeganiem warunków tego układu czuwają międzynarodowe siły pokojowe Multinational Force & Observers (MFO), powołane na mocy traktatu pokojowego. MFO składają się na kontyngenty wojskowe z wielorakich państw; trzonem tych sił są wojska USA. Oddziały MFO liczą ok. 1700 żołnierzy oraz są rozlokowane na obszarze półwyspu. W Szarm el-Szejk (w dzielnicy Naama Bay) (baza południowa) oraz w Al Gora leżą bazy międzynarodowych obserwatorów MFO, którzy posiadają obowiązek kontrolować półwysep Synaj, który jest podzielony na zdemilitaryzowane pasy z posterunkami oznakowanymi pomarańczowymi flagami.

Turystyka

Stabilizacja sytuacji politycznej z Izraelem, zaowocowała w końcu lat 80. XX wieku rozwojem turystyki na wschodnim wybrzeżu Synaju oraz rozkwitem takich miejscowości wypoczynkowych jak Szarm el-Szejk, Dahab, Taba oraz inne na Riwierze Morza Czerwonego. Atrakcją regionu Synaju, oprócz suchego oraz słonecznego klimatu, jest podwodny świat Morza Czerwonego, w tym rafy koralowe, bogata fauna oraz flora, eksplorowane przez turystów w trakcie nurkowania. Większa cząstka otaczającego terenu górzystego zamieszkiwana jest pierwotnie przez koczownicze plemiona Beduinów.

Nazwy protektoratów zgłoszonych w ramach ustawy 102 z roku 1983 na terenie Synaju

Galeria

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Synaj (półwysep)

• 

  Półwysep Synaj widziany z kosmosu

• 

  Szczyt Góry Synaj

• 

  Wrak statku transportowego z 1985 r. pomiędzy wyspą Tiran a Synajem

• 

  Piaszczysta pustynia na Synaju

• 

  Namorzyny w Ras Muhammad na południowym krańcu półwyspu

• 

  Synaj - podzielony na strefy, które kontrolują Multinational Force & Observers

Sprawdź też

• Ras Muhammad
• Cieśnina Tirańska
• Tiran (wyspa)
• Zatoka Sueska
• Zatoka Akaba