System zarządzania treścią (ang. Content Management System, CMS) jest to aplikacja internetowa albo ich zestaw, pozwalająca na proste założenie serwisu WWW oraz jego późniejszą aktualizację oraz rozbudowę przez redakcyjny personel nietechniczny. Kształtowanie treści oraz sposobu ich prezentacji w serwisie internetowym zarządzanym przez CMS przebiega się za pomocą prostych w obsłudze interfejsów użytkownika, zwykle w postaci stron WWW zawierających rozbudowane formularze oraz moduły.
Informacje ogólne
Podstawowym zadaniem platform CMS jest oddzielenie treści (zawartości informacyjnej serwisu) od wyglądu (sposobu jej prezentacji). Po wprowadzeniu nowych informacji przez uprawnionego redaktora system zapisuje je w bazie danych. Następnie system CMS generuje dynamicznie strony internetowe na podstawie treści pochodzącej z bazy danych oraz odpowiednich szablonów. Umożliwia to na bardziej elastyczne a przede wszystkim wygodniejsze zarządzanie treścią niż ma to miejsce w przypadku zastosowania statycznych plików HTML.
Wykorzystanie szablonów stron sprawia, że przeistoczenie koncepcji graficznej całego serwisu sprowadza się do przygotowania oraz zamiany szablonu (tzw. skórki). Dzięki takiemu podejściu proces publikacji w Internecie staje się prostszy. Ponadto te same dane da się prezentować równocześnie w wielorakich formatach np. jako pliki PDF.
W ostatnich latach platformy CMS wydatnie ewoluowały, dodając m.in. możliwość elastycznej oraz dynamicznej modyfikacji już nie tylko treści, ale oraz struktury.
Systemy zarządzania treścią zwykle oparte są na bazach danych oraz językach skryptowych (server-side), albo specjalistycznym oprogramowaniu uruchamianym po stronie serwera. CMS bywa formą oprogramowania klienckiego, które do aktualizacji strony może używać takich protokołów jak FTP. Coraz częściej wykorzystywane są złożone techniki opisu struktur dokumentów (np. XML).
Najczęściej systemy CMS są napisane w językach takich jak: ASP, JSP, PHP, Python.
Historia
Za rok powstania systemu CMS da się uznać rok 1995. Założyciele amerykańskiej firmy CNET Halsey Minor oraz Jonathan Rosenberg stworzyli system PRISM (Presentation of Realtime Interactive Service Material). Zawierał on szereg rozwiązań stosowanych w obecnych systemach zarządzania treścią. Do szablonów wczytywane były dynamicznie treści z relacyjnej bazy danych. Rosenberg przypuszczał, iż znajdą się firmy chcące skorzystać z narzędzia jakie stworzyli. Plan biznesowy firmy CNET nie zawierał w sobie dalszego rozwoju oprogramowania. W tym samym czasie, Ross Garber oraz Neil Webber stworzyli firmę Vignette oraz przenieśli się z Anglii do Ameryki w poszukiwaniu rozwojowego środowiska publikacji witryn. Między firmami była podpisana umowa. Firma CNET miała otrzymywać 33% zysku ze sprzedaży.
Typy systemów CMS
W zależności od zastosowania systemy CMS podzielić da się na parę typów: na systemy zarządzania dokumentami (Document Management), wiedzą (Knowledge Management), zasobami cyfrowymi (Digital Asset Management), obiegiem treści (Enterprise Content Management), oraz na systemy zarządzania treścią znajdującą się na stronie internetowej (Web Content Management). Ostatni z wymienionych typów jest aktualnie najpopularniejszypotrzebne źródło.
Odmiany systemów CMS
- Content Management Framework: to szkielet (tzw. zbiór narzędzi, bibliotek) służący do budowy systemów CMS. Systemy zbudowane na CMF są zwykle kosztowne oraz wymagają pracy grupy programistów. (Przykłady: Vignette, Documentum, Zope, RedDot, INQUISE)
- Page-based systems: systemy o transparentnych konsolach. Pozwalają na edycję w ciele strony nie wymagają odrębnych konsoli do zarządzania treścią, są proste w nauce oraz nie wymagają dużego doświadczenia podczas wdrożenia. Bardziej zaawansowane aplikacje wykraczające poza tradycyjne zarządzanie treścią wymagają pracy programisty. (Przykłady: Plone, Typo3, Backend, TikiWiki)
- Module-based systems: systemy CMS bazujące na modułach to takie, które do prezentacji treści wykorzystują napisane do tego celu moduły/funkcje. Typowy system może zawierać zarządzanie wiadomościami, fora dyskusyjne, etc. Zalety tego typu systemów to możliwość szybkiego uruchomienia portalu. W przypadku braku modułu albo niskiego stopnia jego zaawansowania trzeba pisać taki moduł od nowa. Oznacza to konieczność pisania kodu, co w znacznym stopniu ogranicza możliwości szybkiego rozwoju portalu. (Przykłady: Drupal, Extreme Fusion, Sienn, eZ publish, Joomla!, Mambo, Zikula (poprzednia nazwa: PostNuke), PHP-Fusion, PHP-Nuke, Easiest, XOOPS, Quick.Cms, Umbraco CMS, DotNetNuke, N2 ASP.NET CMS, AxCMS.net, Kentico CMS, mojoPortal, Sitefinity, Dolphin 7, RODcms).
- Content object systems: systemy tego typu koncentrują się wokół tzw. obiektów, czyli małych części informacji, które da się reprodukować w wielu miejscach strony WWW. Oprogramowanie tego typu wykorzystywane jest wielokrotnie jako systemy redakcyjne w czasopismach oraz wielkich wydawnictwach. (Przykłady: ActionApps, Rhythmyx, Quantum Content Managment)
Sprawdź też
Literatura
- Paweł Frankowski, CMS. Jak szybko oraz łatwo stworzyć stronę WWW oraz zarządzać nią, Helion, 2007