Warto odnotować branie pod uwagę, przy przydzielaniu punktów, nie tylko ilość linków prowadzeniu kampanii:
zamieszczenie stron, reklama w Internetowe nie są już tylko dodatkiem. Obecnie inwestycja w stworzeniem stron i serwisu.
Polecamy Ci skorzystać?
| Pule'anga Tonga Kingdom of Tonga Królestwo Tonga |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (ton.) Ko e Otua mo Tonga ko hoku tofi'a (Bóg oraz Tonga są moim dziedzictwem) |
|||||
| Hymn: Ko e fasi 'o e tu'i 'o e 'Otu Tonga | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | tonga, angielski | ||||
| Stolica | Nuku'alofa | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia konstytucyjna | ||||
| Głowa państwa | król Tupou VI | ||||
| Szef rządu | premier Tu'ivakano | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
173. na świecie 748 km² 0% |
||||
| Liczba ludności (2003) • całkowita • gęstość zaludnienia |
189. na świecie 119 009 144 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | pa'anga (TOP) | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 4 czerwca 1970 |
||||
| Religia dominująca | protestantyzm | ||||
| Strefa czasowa | UTC +13 | ||||
| Kod ISO 3166 | TO | ||||
| Domena internetowa | .to | ||||
| Kod samochodowy | TON | ||||
| Kod samolotowy | A3 | ||||
| Kod telefoniczny | +676 | ||||
 |
|||||
Tonga – państwo leżące na archipelagu o tej samej nazwie, w Polinezji na południowym Pacyfiku, leżące w jednej trzeciej drogi pomiędzy Nową Zelandią a Hawajami, na południe od Samoa, na wschód od Fidżi.
Spis treści |
Tonga od północy graniczy z Samoa, od północnego zachodu z Wallis oraz Futuną, od zachodu z Fidżi, od wschodu z Niue, a od północnego wschodu z Samoa Amerykańskim. Archipelag Tonga składa się z ok. 170 wysp, podzielonych na 3 główne grupy: Tongatapu, Ha'apai, Vava'u. Wyspy Tonga są przeważnie niskimi, koralowymi atolami, zaledwie nieliczne są pochodzenia wulkanicznego z czynnymi wulkanami. Najwyższy szczyt na wyspie Kao – 1030 m n.p.m. Klimat podrównikowy wilgotny. Średnia temperatura powietrza to w styczniu +30 °C oraz w lipcu +25 °C. Wielokrotnie są cyklony tropikalne. Lasy pokrywają 11 % powierzchni kraju. Żyją tu, m.in., największy na świecie nietoperz – rudawka wielka, a także wiele gatunków ptaków.
Znaleziska archeologiczne dowodzą, że pierwsi osadnicy na Tonga pojawili się ok. 6000 lat temu. Znajdowały się tam najprawdopodobniej najstarsze osady ludzkie na terenie Polinezji. Ok. XII wieku Tongijczycy tworzyli silną oraz znaczącą na terenie Pacyfiku cywilizację, określaną przez poniektórych historyków jako "Imperium Tongijskie". W wieku XV, a potem w XVII trwały na Tonga wojny domowe. W tym oto czasie przybyli na wyspy pierwsi Europejczycy – holenderscy podróżnicy Willem Schouten oraz Jacob Le Maire w 1616, a następnie James Cook w latach 1773, 1774 oraz 1777, misjonarze z Londynu w 1794 oraz misjonarz kościoła metodystów Walter Lawrey w 1822.
W 1845 Tonga było zjednoczone w Królestwo Polinezji przez wodza Taufa'ahau, który stał się ochrzczony oraz przyjął imię George. W 1875 wydał on Tonga monarchią konstytucyjną, wprowadzając kodeks prawny, emancypację kobiet, prawo własności ziemi, wolność prasy oraz ograniczając swobodę lokalnych wodzów. W obliczu próby obalenia drugiego króla przez europejskich kolonizatorów oraz miejscowych kacyków, na mocy Traktatu o przyjaźni z 18 maja 1900 Tonga stało się protektoratem brytyjskim. Status ten zmienił się w 1970, kiedy to Tonga uzyskało niepodległość oraz przystąpiło do Wspólnoty Narodów. W 1999 wstąpiło w poczet krajów zrzeszonych w ONZ. W ciągu swego 41-letniego panowania król Taufa'ahau Tupou IV wielokrotnie atakowany był za zbyt silny ucisk obywateli. Pod koniec lat 80. uformował się na wyspach opozycyjny Ruch na rzecz Demokracji, który w wyborach w lutym 1993 zdobył 6 mandatów (z 9 możliwych) w 23-osobowym parlamencie.
W sierpniu oraz wrześniu 2005 królestwem wstrząsnął strajk 3 tys. pracowników sektora publicznego, którzy domagali się podwyżek płac oraz poprawy warunków pracy. Po 44 dniach negocjacji żądania zostały spełnione. Opozycja wykorzystała jednak "bojowe" nastroje w społeczeństwie oraz wysunęła postulaty polityczne dotyczące demokratyzacji kraju. Po demonstracjach pod pałacem królewskim oraz naciskach ze strony części parlamentarzystów, król zgodził się powołać niezależną komisję, która zaproponowała zmiany ustrojowe w celu większej demokratyzacji kraju. Aktualnie trwają prace nad zmianą konstytucji wedle projektu przedstawionego przez komisję.
29 lipca 2008 Pałac poinformował, że król Jerzy Tupou V będzie rezygnował z atrybutów władzy absolutnej oraz przekaże cząstka obowiązków premierowi. Podkomorzy królewski powiedział, że ma to na celu przygotowania monarchii do wyborów w 2010 r.. W poprzednim tygodniu rząd powiedział, że król zakończył sprzedaż jego własności oraz własności majątku państwowego, które wydatnie przyczyniły się do wzbogacenia rodziny królewskiej.
W wielu językach polinezyjskich słowo "Tonga" oznacza "południe". Nazwa kraju pochodzi od słowa "Tongahahake" tłumaczenie "południowo", pierwotnie oznaczało, że "wiatr wieje z południowo-wschodniej części kraju".
Tonga jest jedyną monarchią na Pacyfiku (poza monarchiami pozostającymi w unii personalnej z Wielką Brytanią), a także jedyną należącą do brytyjskiej Wspólnoty Narodów (poza Zjednoczonym Królestwem). Władza królewska jest wydatnie większa niż w monarchiach europejskich, a szacunek dla króla jest tak samo duży jak przed stuleciami oraz jest ściśle związany z tongijską tradycją.
Głową państwa jest król, w latach 2006-2012 był nim Jerzy Tupou V. Król mianuje premiera (obecnie jest nim Tu'ivakano) oraz ministrów, wielokrotnie na dożywotnią kadencję (w praktyce ministrowie pracują do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego co gwarantuje stabilność oraz ciągłość prac rządu). Częścią systemu politycznego Tonga jest także parlament. Jednak jego demokratyczna legitymizacja jest ograniczona. Obywatele potrafią wybierać 9 spośród 23 deputowanych. Reszta jest wybierana spośród członków prominentnych rodów oraz nominowana przez króla. W Tonga nie działają partie polityczne w zwyczajowym rozumieniu tego słowa, w końcu lat 80. powstał jednak opozycyjny ruch obywatelski domagający się demokratyzacji kraju.
11 lutego 2006 ze stanowiska premiera niespodziewanie zrezygnował syn króla, książę Ulukalala Lavaka Ata, pół roku po serii demonstracji domagających się demokratyzacji państwa. Jego następca, Feleti Sevele, był pierwszym premierem w historii niebędącym członkiem rodziny królewskiej.
System szkolnictwa na Tonga jest darmowy oraz obowiązkowy dla dzieci do dwunastego roku życia, oparty na symbolicznych opłatach za edukację średnią oraz systemie stypendiów zagranicznych na studia wyższe. Tongijczycy są narodem dobrze wykształconym, ze wskaźnikiem analfabetyzmu ok. 2%.
Dostęp do opieki medycznej jest nieograniczony. Jeśli chodzi o prawo posiadania ziemi, jest ono konstytucyjnie chronione – zakazana jest sprzedaż ziemi cudzoziemcom (choć może ona być im dzierżawiona). Na zurbanizowanych terenach głównej wyspy archipelagu, Tongatapu, gdzie zamieszkuje 60% populacji tongijskiej, ziemi jest stosunkowo niewiele. Ziemia uprawna jest jednak dostępna na innych wyspach, o charakterze bardziej rolniczym. Przeważajaca ilość ludności utrzymuje się z produkcji żywności – rolnictwa, rybołówstwa oraz hodowli, co pokrywa ok. połowy potrzeb żywnościowych kraju. Kobiety oraz mężczyźni posiadają równy dostęp do edukacji oraz opieki zdrowotnej. Stosunkowe równouprawnienie jest także w sferze zatrudnienia, jednak kobiety są dyskryminowane w kwestii posiadania ziemi oraz polityki, wielokrotnie ma też miejsce przemoc domowa. Wskaźniki przestępczości są nader niskie, lecz wzrastają, co jest przypisywane powrotowi rodowitych Tongijczyków z zagranicy, np. w wyniku deportacji.
Na Tonga są tendencje prodemokratyczne, kładące nacisk na potrzebę reform oraz lepszej reprezentacji większości w parlamencie. Mimo to monarchia nadal cieszy się poparciem społecznym.
Niezwykle surowo karane są wszelkie przestępstwa związane z narkotykami. Wysokie kary więzienia grożą za homoseksualizm. Zaleca się noszenie skromnego stroju, albowiem chodzenie po ulicy w niekompletnym ubraniu jest wykroczeniem.
Gospodarka Tonga trzeba do najbardziej zróżnicowanych w Oceanii. Jej podstawą jest rolnictwo, które zatrudnia 65% ludności czynnej zawodowo. Na eksport przeznacza się orzechy kokosowe oraz banany, oraz wanilię w której uprawie oraz eksporcie kraj ten zajmuje 7 miejsce na świecie. Wiele małych przedsiębiorstw, szczególnie w handlu detalicznym, jest aktualnie zdominowany przez chińskich imigrantów. Sektor produkcyjny składa się z rzemiosła oraz parę innych bardzo małych branż, które składają się na tylko 3% PKB. We wrześniu 1974 otwarty stał się Bank of Tonga. Kraj musi importować dużą cząstka swojej żywności, z reguły z Nowej Zelandii. Sektor przemysłowy stanowi zaledwie 10% PKB. Kraj pozostaje uzależniony od pomocy zewnętrznej. Rząd podkreśla rozwoju sektora prywatnego, w szczególności wspiera inwestycje. Głównymi partnerami handlowymi Tonga są: Australia, Nowa Zelandia, Japonia oraz Fidżi.
| Produkcja | 41 GW h |
| Zużycie | 38,13 GW h |
| Eksport | 0 kW h |
| Import | 0 kW h |
| Data | Siła (w skali Richtera) | Ofiary |
|---|---|---|
| 4 maja 2006 | 7,9 | Nie było doniesień o śmierci albo uszkodzenia ciała |
| 9 grudnia 2007 | 7,9 | Nie było doniesień o śmierci albo uszkodzenia ciała |
| 19 marca 2009 | 7,6 | Trzęsienie ziemi było odczuwalne w Nowej Zelandii oraz North Island, jednak oficjalnych ofiar nie ma. |
| Światowa dystrybucja | "The Daily Tongan" |
| Regionalna dystrybucja | "Taimi o Tonga" – Tonga, Nowa Zelandia, Australia, Stany Zjednoczone |
| Krajowa dystrybucja | "Kele'a", "Talaki", "Kalonikali", "Tau'ataina" |
Tonga Broadcasting Comission (Telewizja Tonga 1, Telewizja Tonga 2)
Występuje żółtaczka typu A, istnieje też zagrożenie infekcjami bakteryjnymi. Od osób, które przed przyjazdem do Tonga przebywały w regionie dotkniętym żółtą febrą oraz cholerą, wymaga się zaświadczenia o szczepieniach przeciwko tym chorobom. Jest wiele gatunków komarów. Opieka zdrowotna jest na bardzo niskim poziomie, niedobór nawet lekarstw. Poza stolicą oraz Neiafu nie ma ośrodków opieki medycznej; poważniejsze przypadki wymagają przetransportowania za granicę.
|
|||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
