Trynidad oraz Tobago (ang. Trinidad and Tobago) – wyspiarskie państwo Ameryki Środkowej, leżące u północnych brzegów Ameryki Południowej. Zawiera w sobie dwie główne wyspy Trynidad oraz Tobago oraz szereg mniejszych.
Geografia
-
Państwo leży na dwóch wyspach. Trynidad, większa oraz leżąca bliżej wybrzeża Wenezueli, stanowi pod względem geologicznym przedłużenie Gór Karaibskich z północno-wschodniej Wenezueli. Na wyspie przebiegają równoleżnikowo trzy pasma górskie, z których najwyższe są krystaliczne Góry Północne, sięgające ponad 900 m n.p.m. (El Cerro del Aripo – 940 m). Opadają one stromo ku wybrzeżu, płynące w nich rzeki składają się na rozliczne wodospady. Położone w centralnej części wyspy Góry Środkowe oraz bardziej na południe Góry Południowe, zbudowane z wapieni oraz piaskowców, sięgają do wysokości około 300 m n.p.m. Między tymi dwoma pasami rozpościera się obniżenie, w którym są wulkany błotne oraz naturalny wypływ smoły tzw. Jezioro Asfaltowe (Pitch Lake). Najwyższy szczyt mniejszej wyspy Tobago sięga 576 m n.p.m.
Na wyspach panuje gorący oraz wilgotny klimat równikowy, łagodzony jednak przez wiatry pasatowe. Przynoszą one równocześnie obfite opady do 3000 mm. W przeciwieństwie do wysp Małych Antyli Trynidad oraz Tobago nie są nawiedzane przez huragany. Średnie temperatura w stolicy Port-of-Spain waha się w okolicach 25 °C.
Stoki nawietrzne wysp (tj. wschodnie) porasta wilgotny las równikowy, a zawietrzne (zachodnie) – sawanna, wypierana jednak przez uprawy.
Większe miasta: Port-of-Spain, Chaguanas, San Fernando, Arima.
Klimat
W Trynidadzie oraz Tobago panuje klimat równikowy wilgotny, z nasileniem opadów od maja do stycznia. Średnia dzienna temperatura wynosi 27 °C. Najsuchsze oraz najbardziej słoneczne miejsce są początkowe miesiące roku. Wilgotność jest przynoszona przez pasaty wiejące od Oceanu Atlantyckiego w kierunku zachodnim oraz południowym-zachodnim. W wyniku tego stoki powietrzne otrzymują więcej wilgoci (porasta je las tropikalny), a stoki zawietrzne-mniej wilgoci (pokrywa je roślinność sawannowa). Opady atmosferyczne wynoszą 1200-1500mm na zachodzie Trynidadu oraz 4000mm na wschodzie wysp.
Fauna
Trynidad zamieszkuje ponad 260 gatunków ptaków, a 150 przylatuje tu z Ameryki Północnej oraz Południowej. Do najciekawszych da się zaliczyć ibisy czerwone, flamingi (czerwonaki), tukany, papugi oraz harpie. Wśród owadów wyróżnia się duża grupa motyli - ponad 600 gatunków. Są tu także iguany oraz gigantyczne morskie żółwie skórzaste. W wodach raf koralowych żyją setki gatunków ryb tropikalnych. Do najważniejszych ssaków należą pekari, oceloty, oposy, kapucynki oraz wyjce.
Flora
Na wyspach rosną migdałowce, chlebowce, jaskrawo-purpurowe albo żółte drzewa papui, dorastające do 20m wysokości mahoniowce błękitne, olbrzymie anturie, helikonie (o grubych, dwuwarstwowych liściach oraz jaskrawoczerwonych, żółtych albo różowych kwiatach), storczyki, amarylisy oraz bromelie.
Historia
W okresie prekolumbijskim Trynidad był zamieszkany przez Arawaków, a Tobago przez Karaibów. W 1498 wyspy zostały odkryte przez Krzysztofa Kolumba oraz od 1532 kolonizowane przez Hiszpanów, którzy uprawiali tu tytoń oraz kakao, korzystając z pracy Indian, a po ich wymarciu, z pracy niewolników murzyńskich sprowadzanych z Afryki. W latach 1639-1693 wyspa Tobago była kolonią Księstwa Kurlandii, polskiego lenna, analogicznie jak Gambia. W 1797 Trynidad opanowali Brytyjczycy, którzy w 1802 przejęli od Francuzów Tobago (od 1781 francuska kolonia).
Brytyjczycy rozwinęli plantacyjną uprawę trzciny cukrowej. Po zniesieniu niewolnictwa (1833) sprowadzali do pracy robotników z Indii (od 1888 kolonia brytyjska). Nastąpiło połączenie administracyjne Trynidadu oraz Tobago. W pierwszej połowie XX wieku rosnące przeludnienie uczyniło emigrację zarobkową, a od 1925 wprowadzono ograniczony samorząd. Podczas II wojny światowej na Trynidadzie znajdowała się morska baza wojskowa USA. W 1946 była rozszerzona autonomia. Brak stabilizacji wewnętrznej uczynił konflikty rasowe oraz etniczne. Następowało szybkie tempo uprzemysłowienia, nasiliły się kontakty gospodarcze oraz wpływy Stanów Zjednoczonych. W latach 50. nastąpiło zjednoczenie grup etnicznych w ruchu na rzecz niepodległości, kierowanym przez E.E. Williamsa oraz jego partię Ludowy Ruch Narodowy (PNM). W 1958 Trynidad oraz Tobago wchodziły w skład brytyjskiej Federacji Indii Zachodnich. W 1962 uzyskały niepodległość jako jedna z pierwszych brytyjskich kolonii w Indiach Zachodnich. Do 1976 były monarchią, z królową brytyjską jako głową państwa, następnie wprowadzono republikę. W latach 1962-86 rządy PNM (do 1981 premier Williams), kraj przeżywał okres rozwoju gospodarczego, ale w latach 70. utrzymywały się napięcia rasowe, a w latach 80. napięcia społeczne. Zmniejszenie wpływów PNM 1986 spowodowało, że partia utraciła władzę, którą przejął Narodowy Sojusz na Rzecz Odbudowy (NAR).
-
Sprawdź też: Nowa Kurlandia.
(historia kurlandzkiej kolonii na wyspie Tobago)
Demografia
Statystyki demograficzne dla Trynidadu oraz Tobago (2005)
Piramida wiekowa
| Grupa wiekowa |
Procent ludności |
Ilość ludności |
Ilość mężczyzn |
Ilość kobiet |
| 0-14 |
20,7% |
225 119 |
115 594 |
109 665 |
| 15-64 |
71% |
772 965 |
403 301 |
369 664 |
| +64 |
8,3% |
90 420 |
40 638 |
49 782 |
| Parametr |
Wartość |
| Liczba ludności |
1 088 644 |
| Średnia wieku w całej populacji |
30,91 lat |
| Mężczyzn |
30,46 lat |
| Kobiet |
31,44 lat |
| Przyrost naturalny |
-0.74% |
| Współczynnik urodzeń |
12,81/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów |
9,37/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji |
-10,87/1000 mieszkańców |
Ludność wedle płci
| Grupa wiekowa |
Stosunek ilościowy |
| przy narodzeniu |
1,05 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat |
1,05 mężczyzn/kobiet |
| 15 – 64 lat |
1,09 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat |
0,82 mężczyzn/kobiet |
| w całej populacji |
1,06 mężczyzn/kobiet |
Umieralność niemowląt
| Grupa |
Stosunek ilościowy |
| płci męskiej |
26,23 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej |
22,31 śmiertelnych/1000 żywych |
| W całej populacji |
24,31 śmiertelnych/1000 żywych |
Oczekiwana długość życia
| Grupa |
Stosunek ilościowy |
| W całej populacji |
66,73 lat |
| Mężczyzn |
65,60 lat |
| Kobiet |
67,91 lat |
| Rozrodczość |
1,75 urodzeń/kobietę |
| Współczynnik dorosłych z HIV/AIDS |
3,2% (2003) |
| Liczba osób żyjących z HIV/AIDS |
29 000 (2003) |
| Liczba zmarłych na HIV/AIDS |
1 900 (2003) |
Struktura etniczna
Wyznania (2000)
-
-
[1]
-
Osobny artykuł: Spiritual Baptist.
W 1932 roku w pobliżu Port-of-Spain urodził się w rodzinie indyjskich braminów Vidiadhar Surajprasad Naipaul, brytyjski pisarz (w 2001 roku - Literacka Nagroda Nobla). Na Trynidadzie wśród hinduistów rozgrywa się m.in. akcja jego powieści "Masażysta cudotwórca" (1957) oraz "Wybory w Elwirze" (1958).
Gospodarka
Kraj jest jednym z najbogatszych państw Ameryki Środkowej dzięki złożom ropy naftowej, gazu ziemnego oraz asfaltu. Przemysł zajmuje się z reguły przetwórstwem wydobywanych bogactw naturalnych. Na wyspach leżą rafinerie, zakłady petrochemiczne oraz fabryki nawozów sztucznych. Rolnictwo nie odgrywa znaczącej roli w gospodarce kraju. Najwięcej użytków rolnych zajmują uprawy trzciny cukrowej oraz kakaowca.
Sprawdź też
Trynidadzkie Siły Powietrzne
Przypisy
- ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona oraz Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.
Linki zewnętrzne
|
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych |
|
|
Organizacja Państw Amerykańskich (OPA) |
|
|
|
|
|
Światowa Organizacja Handlu (WTO) |
|
|
|
 |
|
|
|