<

Pozycjonowanie stron www i SEO / SEM

Intrygujący tytuł strony:

Warto odnotować branie pod uwagę, przy przydzielaniu punktów, nie tylko ilość linków prowadzeniu kampanii:

Z mojego doświadczenie

Turek

Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Sprawdź też: inne znaczenia tej nazwy.
Turek
Herb Flaga
Herb Turku Flaga Turku
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat turecki
Gmina Turek
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1341
Burmistrz Zdzisław Andrzej Czapla
Powierzchnia 16,17 km²
Wysokość 113 m n.p.m.
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość

28 679
1774 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 63
Kod pocztowy 62-700
Tablice rejestracyjne PTU
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Turek"
Turek
52°00′41″N 18°29′25″E / 52.01139, 18.49028Na mapach: 52°00′41″N 18°29′25″E / 52.01139, 18.49028
TERC
(TERYT)
4304127011
SIMC 0949336
Urząd miejski
ul. Kaliska 59
62-700, 62-701 Turek
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Turek w Wikisłowniku
Strona internetowa

Turekmiasto w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu tureckiego oraz gminy Turek, w Kaliskiem, na ziemi sieradzkiej, na Wysoczyźnie Tureckiej, nad Kiełbaską.

Wedle danych z 30 czerwca 2009 miasto liczyło 28 679 mieszkańców[1].

Turek jest drugim co do wielkości ośrodkiem przemysłowym Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego. Obecność złóż węgla brunatnego w pobliżu miasta zadecydowała o powstaniu Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin, który dostarcza ok. 8,5% wytwarzanej w Polsce energii elektrycznej.

Przez Turek przebiegają drogi krajowe nr 72 (KoninŁódźRawa Mazowiecka) oraz nr 83 (Turek–Sieradz) oraz droga wojewódzka nr 470 (KaliszKoło).

Spis treści

Położenie

Turek leży na Wysoczyźnie Tureckiej, nad Kiełbaską, w województwie wielkopolskim. Historycznie miasto istnieje w Kaliskiem, na ziemi sieradzkiej.

W latach 1975–1998 miasto leżało w województwie konińskim.

Miasto stanowi 1,74% powierzchni powiatu.

Środowisko naturalne

Wedle danych z roku 2005[2] Turek ma obszar 16,16 km², w tym:

  • użytki rolne: 55,1%
  • użytki leśne: 0,6%

Rzeźba terenu oraz stosunki hydrograficzne

Miasto leżące jest w zapadlisku na Wysoczyźnie Tureckiej. Przez Turek przepływa rzeka Kiełbaska. Na terenie miasta leżą także cieki wodne drobnej rzeki Folusz.

Na potrzeby elektrowni "Adamów", utrzymywany jest względnie stały poziom wód w sztucznym zbiorniku Jeziorsko na Warcie. Miasto uzyskuje wodę ze studni głębinowych, z racji bogatych źródeł wód podziemnych, znajdujących się w całej okolicy.

Na obrzeżach miasta istnieje duży las mieszany, częściowo należący do miasta, częściowo do prywatnych właścicieli.

Kalendarium historii Turku

  • VI w. p.n.e. – pierwsi stali osadnicy pojawiają się na ziemi tureckiej
  • 1136 – pierwsza wzmianka o Turku (jako "Turkowiste") w bulli papieża Innocentego II, wymieniająca Turek jako posiadłość arcybiskupów gnieźnieńskich
  • 1332 – najazd Krzyżaków oraz spalenie kościoła pw. św. Jana Chrzciciela
  • 1341 – 25 kwietnia zostają nadane Turkowi prawa miejskie, oparte na Niemal średzkim, przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława
  • 1357 – król Kazimierz III Wielki potwierdza władztwo biskupów gnieźnieńskich nad Turkiem, w dokumencie wymienia Turek jako miasto z rynkiem: "Turek civitas cum foro et duabus vllis sibi iunctis". Zwierzchność arcybiskupów gnieźnieńskich oznaczała, iż aż do końca XVIII wieku, w Turku obowiązywał zakaz powszechnego osiedlania się cudzoziemców, Żydów, oraz wszystkich wyznających inną wiarę niż katolicka.
  • 1383 – najazd oraz zrabowanie miasta Turku przez Ścibora ze Ściborzyc, Jana z Płomykowa oraz starosty kolskiego Krystyna z Kozichgłów. Najechali oni posiadłości arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzanty tj. Turek oraz Grzegorzew, by ten odstąpił od promowania jako kandydata na tron polski Siemowita IV. Najazd ów, bardzo ważny dla historii Polski, okazał się na tyle skuteczny, iż arcybiskup Bodzanty przeszedł do stronnictwa andegaweńskiego oraz wkrótce, 16 października 1384 roku, koronował Jadwigę Andegaweńską na królową Polski, 15 lutego 1386 ochrzcił Władysława Jagiełłę, a 4 marca 1386 koronował go na króla Polski.
  • 1458 – miasto Turek wystawia 6 zbrojnych na wyprawę malborską króla Kazimierza IV Jagiellończyka, podczas wojny trzynastoletniej
  • 1515 – przebiega się pierwszy z corocznych wielkich jarmarków miejskich w Turku (dn. 15 VIII)
  • 1523 – wielki pożar miasta, płonie przeważajaca ilość z zabudowy w mieście
  • 1741 – grabież miasta przez właścicieli okolicznych wiosek.
  • 1793 – w wyniku II rozbioru Polski, Turek wraz z większą częścią Wielkopolski, dostaje się pod panowanie pruskie
  • 1794 – w mieście Turku leżą 94 budynki, z czego tylko 3 były murowane, pozostałe drewniane, kryte z reguły strzechą
  • 1796 – 28 VII – pruski dekret o przejęciu przez władze pruskie dóbr kościelnych z Wielkopolski na własność skarbu pruskiego. Tym samym kończy się okres, w którym miasto Turek było własnością arcybiskupa gnieźnieńskiego (1341–1796)
  • 1807 – Turek wchodzi w skład Księstwa Warszawskiego
  • 1815 – na mocy ustaleń kongresu wiedeńskiego miasto wraz z ziemią kaliską zostaje włączone do Królestwa Polskiego
  • 1820 – władze miasta podejmują decyzję o przebudowie oraz modernizacji miasta. Masowo zaczyna powstawać szereg murowanych kamienic oraz domów, założono nowe dzielnice „Pólko” oraz „Nowy Świat”. Znikają domy drewniane, nowa zabudowa skupia się wokół rynku oraz ulic przyległych
  • 1826 – osiedlenie się w Turku tkaczy z Czech oraz Saksonii, początek przemysłu włókienniczego (kalisko-mazowiecki okręg przemysłowy)
  • 1849 - w Turku powstaje kościół ewangelicki, parafii ewangelicko-augsburskiej, zbudowany wedle projektu Henryka Marconiego. Kościół w stanie niezmienionym przetrwał do czasów obecnych oraz jest jednym z ważniejszych zabytków miasta.
  • 1866 – 31 XII – władze carskie składają się na powiat turecki, wchodzący w skład guberni kaliskiej. Powiat ten zawierał w sobie wówczas w swoich granicach Dobrę, Wartę oraz Uniejów, łącznie 27 gmin oraz 397 wsi
  • 1872 – budowa ratusza z wieżą zegarową (obecnie Muzeum Rzemiosła Tkackiego)
  • 1874 – powstanie Ochotniczej Straży Ogniowej
  • 1875 – założenie szpitala św. Pawła
  • 1891 – powstanie orkiestry amatorskiej
  • 1904 – rozpoczęcie budowy nowego kościoła katolickiego na miejscu gotyckiej budowli zniszczonej przez pożar w 1839 roku
  • 1908 – założenie przez braci Millerów pierwszej fabryki włókienniczej oraz zakładu przemysłowego produkującego muśliny. W mieście funkcjonuje ok. 358 warsztatów tkackich
  • 1912 – powstaje pierwsza szkoła średnia, tzw. Progimnazjum Męskie
  • 1913 – ukończenie budowy kościoła parafialnego, pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa
  • 1914 – I wojna światowa. 4 sierpnia ostatni carscy urzędnicy opuszczają miasto. Porządek utrzymywała Straż Pożarna oraz sami obywatele. 27 września miasto Turek zajmują wojska niemieckie, ludność zobowiązano do żywienia oraz kwaterowania wojsk Rzeszy, na czele miasta staje niemiecki generał-gubernator
  • 1916 – ukończono budowę Kaliskiej Kolei Dojazdowej łączącej Turek z Kaliszem. Stanisław Kączkowski, nauczyciel fizyki z Progimnazjum Męskiego, powołał tajne Koło Przyjaciół Harcerstwa
  • 1918 – 11 listopada następuje ewakuacja Niemców z Turku. Dochodzi do prób rozbrajania Niemców przez młodzież miasta, podczas takiej akcji ginie od niemieckiej kuli Stanisław Kączkowski (na jego cześć nadano jego imieniem jedną z ulic w centrum miasta). Urzędy przejmują Polacy. Organizuje się miejscowy samorząd oraz policja, wykonywane są partie polityczne oraz organizacja społeczno-kulturalne. Turek jest miastem powiatowym w województwie łódzkim. Mieszka tu ok. 10 tys. mieszkańców, w tym 2,5 tys. Żydów oraz 0,5 tys. Niemców
  • 1919 – po raz pierwszy w historii mieszkańcy miasta biorą udział w wyborach do Sejmu Ustawodawczego. Głosuje ponad 88% uprawnionych.
  • 1920 – powstaje Powiatowy Komitet Obrony Państwa przygotowujący ludność do walki z najazdem bolszewickim. Zgłasza się około pięciuset ochotników.
  • 1921 – liczba ludności Tuku wynosi 9948 osób. 6 lipca powstaje klub piłkarski Tur Turek. Swój pierwszy mecz Tur rozegrał 6 sierpnia 1921 roku, a ich przeciwnikiem była Olimpia Koło
  • 1924 – ukazuje się pierwszy numer lokalnej gazety pt. "Echo tureckie"
  • 1925 – uroczyste otwarcie nowo wybudowanej szkoły powszechnej (dziś Szkoła Podstawowa nr 1)
  • 1936 – światowej sławy artysta, rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Józef Mehoffer ozdabia malowidłami wnętrze kościoła w Turku. Powstaje spółdzielnia rzemieślnicza "Tkacz"
  • 1938 – dzięki pomocy premiera Składkowskiego w Turku powstaje gimnazjum państwowe, park miejski oraz budynek Spółdzielni Pracy "Tkacz"
  • 1939 – 5 września ostatnie oddziały WP opuszczają miasto. Turek zajmują wojska niemieckie. 9 września przy placu targowym zostaje rozstrzelanych ok. 300[3] mieszkańców miasta. Turek oraz okolice włączono do niemieckiego "Kraju Warty"
  • 1940 – założenie przez Niemców getta, w którym umieszczono 5 tys. Żydów z Turku oraz okolicznych miast
  • 1941 – październik – wywiezienie ludności żydowskiej do getta w Czachulcu; była ona następnie wymordowana w obozie zagłady w Chełmnie
  • 1944 – Przybiera na sile lokalny ruch oporu. Turkowski obwód Armii Krajowej liczy 1614 żołnierzy
  • 1945 – 21 stycznia następuje koniec okupacji niemieckiej. Turek zajmuje Armia Czerwona. Miasto liczy około siedmiu tysięcy mieszkańców. Rozpoczyna się mozolna praca nad odbudową życia społeczno-gospodarczego. Centrum lokalnej władzy istnieje w siedzibie PPR (przedwojenny "Dom Strzelca")
  • 1946 – Żołnierze KBW oraz funkcjonariusze UB likwidują ostatni oddział zbrojnego podziemia. Po pokazowym procesie w lesie na Zdrojkach zostaje rozstrzelanych sześciu żołnierzy z oddziału "Groźnego"
  • 1951 – powstanie Zakładów Przemysłu Jedwabniczego "Miranda", dużego producenta tkanin, spadkobiercy tradycji tkackich w mieście
  • 1959 – odkrycie złóż węgla brunatnego,
  • 1960 – rozpoczyna się budowa wielkich inwestycji przemysłu energetycznego. W następnych latach powstają Elektrownia oraz Kopalnia Węgla Brunatnego "Adamów". Następuje rozbudowa miasta, wzrasta liczba mieszkańców
  • 1975 – w wyniku reformy administracyjnej Turek wchodzi w skład. woj. konińskiego oraz przestaje być miastem powiatowym. Miasto liczy ok. 20 tys. mieszkańców
  • 1980 – powstają jedne z pierwszych w województwie komisje NSZZ "Solidarność"
  • 1989Komitet Obywatelski "Solidarność" bierze udział w pierwszej od czasów II Rzeczypospolitej wolnej kampanii wyborczej do Sejmu oraz Senatu. Po ponad półwiekowej przerwie powracają tradycje uroczystości patriotycznych w dniach: 3 Maja, 15 sierpnia oraz 11 listopada
  • 1990 – w wyniku pierwszych po wojnie wolnych wyborów samorządowych władzę w mieście przejmuje trzydziestoosobowa Rada Miejska. Turek staje się także siedzibą władz rejonowej administracji rządowej. W mieście mieszka 30 tys. ludzi
  • 1999 – w wyniku reformy administracyjnej Turek wchodzi w skład województwa wielkopolskiego oraz ponownie staje się siedzibą powiatu
  • 2002 – podpisanie z niemiecką gminą Wiesmoor "Aktu nawiązania kontaktów partnerskich"
  • 2003 – rozpoczęcie budowy na obrzeżach Turku kościoła pod wezwaniem Matki Bożej Fatimskiej
  • 2005 – nadanie tytułu Gimnazjum nr 1 "Szkoły humanitarnej" jako jedynej w Wielkopolsce
  • 2007 – MKS "Tur Turek" awansował do II ligi
  • 2008 – podpisanie "Aktu nawiązania kontaktów partnerskich" z tureckim miastem Türkler oraz rumuńskim Rovinari
  • 2009 – odsłonięcie "Ławeczki Mehoffera"

Atrakcje turystyczne

Kościół NSPJ
Józef Mehoffer na ławeczce
  • Neogotycki kościół rzymskokatolicki, pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, z witrażami oraz polichromią Józefa Mehoffera z początków XX wieku (konsekracja 7 września 1924); na wprost głównego wejścia, po drugiej stronie ulicy istnieje pomnik tego artysty w formie ławeczki.
  • Kościół ewangelicko-augsburski.
  • Ratusz miejski z II połowy XIX wieku – aktualnie siedziba jedynego w Polsce Muzeum Rzemiosła Tkackiego.
  • W 1962 w Turku powołano do życia sekcję muzealną. Dziesięć lat później otwarto Regionalną Izbę Muzealną, która mieściła się w Powiatowym Domu Kultury. Przeważajaca ilość eksponatów była przekazana przez osoby prywatne. W 1975 założono Muzeum Okręgowe w Koninie, a muzeum w Turku stało się jego oddziałem oraz było zawarte w dawnym budynku ratusza. Jego otwarcie nastąpiło 6 października 1978. Aktualnie Muzeum Rzemiosła Tkackiego jest niezależną placówką. Aktualnie Muzeum prowadzi wystawę stałą obejmującą historię Turku oraz okolic (ze szczególnym uwzględnieniem historii tkactwa na terenie Turku) oraz wystawy czasowe. Rokrocznie organizowany jest Ogólnopolski Konkurs Nieprofesjonalnej Twórczości Tkackiej. Muzeum trzeba do najciekawszych tego typu placówek w Polsce.
  • Domy tkaczy z XIX wieku.
  • Kaliska Kolej Dojazdowa.
  • Pomnik Józefa Piłsudskiego – zaprojektowany przez Józefa Gosławskiego w 1936 roku na konkurs zorganizowany w Rzymie przez Towarzystwo im. Adama Mickiewicza. Odlew prezentowany w przestrzeni miejskiej od 1990 roku, istnieje w Parku im. Żerminy Składkowskiej[4].

Demografia

Data Ogółem Kobiet Mężczyzn
[osób] [osób/km²] [osób] [%] [osób/km²] [osób] [%] [osób/km²]
2004.06.30 29 522 1 826,9 15 475 52,4 957,6 14 047 47,6 869,2
2007.12.31 29 047 1 796,3 15 263 52,5 943,9 13 784 47,5 852,4
2008.12.31 28 818 1 782,2 15 146 52,6 936,7 13 672 47,4 845,5

Gospodarka

Rozwinięty jest przemysł wydobywczo-energetyczny (elektrownia oraz Kopalnia Węgla Brunatnego Adamów).

W mieście istnieje 8 dyskontów spożywczych oraz 2 niewielkie markety elektroniczne.

Elektrownia od strony Malanowa

Kultura oraz sport

  • Miejski Dom Kultury
  • Miejska oraz Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Włodzimierza Pietrzaka
  • Kino "Tur"
  • Ośrodek Sportu oraz Rekreacji
    • basen kryty z halą sportową;
    • basen otwarty (czynny w okresie wakacyjnym)
    • ośrodek sportów wschodnich
    • dwa korty tenisowe
    • mini skate park
    • stadion piłkarski
    • nowoczesna hala widowiskowo-sportowa z zapleczem rehabilitacyjnym
  • od 2007 II ligowy (od 2008 nowa I liga) klub piłkarski Miejski Klub Sportowy "Tur Turek"
  • Turkowskie Towarzystwo Cyklistów
  • Ogólnopolski Przegląd Teatrów Ulicznych
  • Ogólnopolskie Spotkania Teatralne Młodych Czwarta ściana
  • Przegląd Studenckich Etiud Filmowych Klaps
  • Turkowskie Elitarne Spotkania Kabaretów Oklaskiwanych – TESKO
  • jedyne w Polsce Muzeum Rzemiosła Tkackiego
  • Klub Młodzieżowy Stowarzyszenia Przystań
  • Szkółka Pływacka AQUARIUS
  • chór Viribus Unitis
  • Big Band Miasta oraz Powiatu Turkowskiego
Panorama stadionu 1000-lecia (tuż przed modernizacją na potrzeby II ligi)

Ważniejsze imprezy cykliczne

Dni Turku

Dni Turku to najważniejsza impreza cykliczna, która ma miejsce na obszarze miasta Turku. Co roku w pierwszy weekend czerwca, przez dwa dni, gwiazd polskiej kabaretowej oraz muzycznej goszczą na terenie turkowskiego Ośrodka Sportu oraz Rekreacji. Uczestnicy imprezy biorą także udział w licznych pokazach, korzystają z wesołego miasteczka oraz innych atrakcji. W roku 2010 podczas Dni Turku zagrali m.in.: Doda, Kasia Kowalska, Mrozu.

Święto Ulicy Kaliskiej

Information icon.svg  Sprawdź też: ulica Kaliska w Turku.

Święto Ulicy Kaliskiej to jednodniowa impreza odbywająca się w drugiej połowie maja. Główne atrakcje tej imprezy posiadają miejsce na najsławniejszej ulicy miasta – ulicy Kaliskiej, a dokładniej na jej wyłączonym z ruchu samochodowego odcinku zwanym „deptakiem”. Podczas festynu oglądać da się występy lokalnych wokalistów oraz zespołów, okoliczni artyści-plastycy posiadają swoje własne stoiska, na których wystawiają swoje prace itp. Wieczorem uwagę zgromadzonych przykuwają występy zaproszonych gwiazd.

Sztuka Na Ulicy

Sztuka Na Ulicy to jednodniowy festyn organizowany przez Miejski Dom Kultury na zakończenie sezonu letniego. Podczas tego wydarzenia ulica Kaliska wypełniła się pracami lokalnych artystów, którzy prezentują swoją twórczość uczestnikom festynu. Nadrzędną ideą imprezy jest promocją twórczości lokalnych twórców. Na ulicy Kaliskiej, poza licznymi obrazami, da się podziwiać wspaniałą biżuterię, robótki ręczne oraz rzeźbystyl do poprawy. Na imprezie oglądać da się przygotowywane „na żywo” przez przedstawicieli turkowskiej sztuki ulicznej elementy graffiti. Dla młodszych uczestników zabawy organizowane są zabawy z klaunami oraz innymi animatorami czasu. Na scenie natomiast są członkowie zespołu tanecznego oraz wokaliści „Studia Piosenki” z MDK Turek.

Skate Contest and Beatbox Battle

Organizowany przez turkowskie stowarzyszenie „Przystań” festiwal kultury oraz sztuki ulicznej „SCABB” przebiega się roku 2005. Podczas SCABBu, przez dwa tygodnie, turkowianie oraz przybyli goście potrafią brać udział w warsztatach tańca współczesnego, graffiti & street artu, beatboxu oraz skateboardingu. Dotychczas warsztaty prowadziły pomiędzy innymi takie sławy kultury ulicznej jak Blady Kriss – finalista programu Mam Talent, Anetta Wojtuch – choreograf tańca współczesnego oraz tancerz Lipskee.

Oświata

Szkoła Podstawowa nr 1 im. H. Sienkiewicza
  • Szkoła policealna
    • Centrum Szkoleniowe "Wiedza"
  • Szkoła wyższa
    • Zamiejscowy Wydział Budownictwa oraz Instalacji Komunalnych w Turku Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie – dwa kierunki studiów (zarówno stacjonarnych jak niestacjonarnych): budownictwo oraz inżynieria środowiska.

Religia

Kościół NSPJ

W Turku działają dwie parafie rzymskokatolickie, a cząstka miasta podlega pod parafię MB Fatimskiej w Obrzębinie. Parafie te należą do dekanatu tureckiego, w diecezji włocławskiej.

Miasto ma parafię Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, a także Zbór Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan oraz Zbór Ewangelicznego Związku Braterskiego.

W Turku mieści się także Sala Królestwa Świadków Jehowy.

Komunikacja

Przez miasto przebiegała także linia kolei wąskotorowej, aktualnie tylko dla ruchu towarowego. Kiedyś przebiegał ruch osobowy na tej trasie Kalisz – Turek około 56 km. Na terenie miasta istniała stacja osobowo-towarowa Turek oraz przystanek osobowy Turek Aleja 3 Maja. Linia ta trzeba do Kaliskiej Kolei Dojazdowej.

Burmistrzowie Turku

Królestwo Polskie

II Rzeczpospolita

III Rzeczpospolita

Ludzie związani z Turkiem

Miasta partnerskie

Sprawdź też

Przypisy

  1. Ludność. Stan oraz struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Podstawowy Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 106. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010]. 
  2. Portal Regionalny oraz Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  3. Kazimierz Leszczyński "Eksterminacja ludności na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy" (wykaz miejscowości z terenów polskich przyłączonych do Rzeszy, w których okupant niemiecki dokonywał eksterminacji ludności, sporządzony na podstawie materiałów Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce). W: Eksterminacja ludności w Polsce w czasie okupacji niemieckiej 1939-1945. Poznań, Warszawa: Wydawnictwo Zachodnie, 1962, s. 108. 
  4. Iwona Luba: Młodzieńcza twórczość Józefa Gosławskiego. Próba rekonstrukcji. W: Anna Rudzka: Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale. Wyd. 1. Warszawa: Alegoria, 2009, s. 14-16. ISBN 978-83-62248-00-1. 
  5. Turek – Uniejów: umowa podpisana (pol.). wirtualnyKonin.pl, 2009-06-12. [dostęp 2009-07-10].

Bibliografia

  • Makowski E., Łuczak C. Dzieje Turku, Poznań, Wydawnictwo WBP, 2002, ISBN 83-85811-81-8
  • Piasecki A. Kalendarium historii Turku

Linki zewnętrzne

Commons in image icon.svg
bonprix katalog | Tanie naprawy blacharskie Szczecin | http://www.czek9.gluty.eu | Ustka | katalog