Unia Narodów Południowoamerykańskich (w języku hiszpańskim UNASUR: Unión de Naciones Suramericanas, w języku portugalskim UNASUL: União de Nações Sul-Americanas) jest wspólnotą polityczną oraz ekonomiczną dwunastu krajów południowoamerykańskich ustanowioną 8 grudnia 2004 w Cusco w Peru podczas III Szczytu Południowoamerykańskiego. Na I Południowoamerykańskim Szczycie Energetycznym pomiędzy 16 a 17 kwietnia 2007 na wyspie Margarita (Wenezuela) przywódcy południowoamerykańscy zdecydowali, że Południowoamerykańska Wspólnota Narodów zmieni nazwę na Unię Narodów Południowoamerykańskich, a jej stały sekretariat będzie miał siedzibę w mieście Quito (Ekwador). Rodrigo Borja Cevallos (były prezydent Ekwadoru) stał się mianowany pierwszym Sekretarzem Generalnym.
Cele
W Deklaracji ustanawia się następujące cele:
- Koordynacja polityki oraz dyplomacji w regionie.
- Konwergencja Mercosur, Wspólnoty Andyjskiej oraz Chile w strefę wolnego handlu. Surinam oraz Gujana będą mogły dołączyć do tego procesu bez zerwania współpracy w ramach Caricomu.
- Integracja fizyczna, energetyczna oraz komunikacyjna w Ameryce Południowej. Zapoczątkowana przez Inicjatywę Południowoamerykańskiej Integracji Regionalnej (IIRSA).
- Harmonizacja polityk rozwoju wiejskiego oraz rolno-żywieniowej.
- Wymiana technologii oraz współpraca we wszystkich sferach nauki, edukacji oraz kultury.
- Wzrost współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami oraz społeczeństwami integrujących się krajów.
- Do 2019 r. nastąpić ma pełna integracja państw członkowskich
Ustanowi się sukcesywnie środki, cele oraz sfery wspólnego działania na istniejącej już instytucjonalnej podstawie.
Struktura
Aktualnie struktura UNASUR jest prowizoryczna (oparta na CSN):
- Spotkania Szefów Państw (Szczyty CSN), coroczne, są najwyższą instancją polityczną. Pierwsze Spotkanie odbyło się 29 oraz 30 września 2005 w Brasílii. Drugie Spotkanie z 8 oraz 9 grudnia 2006 w Cochabamba (Boliwia). Trzeci szczyt odbędzie się w Cartagenie (Kolumbia) w 2007.
- Spotkania Ministrów Spraw Zagranicznych, dzieją się co pół roku, uzgadniają propozycje konkretnych działań oraz ustanawiają decyzje wykonawcze. Liczy się tutaj na współpracę Przewodniczącego Komitetu Stałych Przedstawicieli Mercosur, Dyrektora Sekretariatu Mercosur, Sekretarza Generalnego Wspólnoty Andyjskiej, Sekretarza Generalnego ALADI oraz Stałego Sekretariatu Organizacji Współpracy Amazońskiej oraz innych instytucji współpracy oraz integracji regionalnej.
- Spotkania Ministerialne innych sektorów zwoływane przez Szefów Państw. Są przeprowadzane wewnątrz mechanizmów Mercosur oraz Wspólnoty Andyjskiej.
- Troika CSN składa się z kraju-gospodarza szczytu oraz krajów-gospodarzy z roku uprzedniego oraz następnego. Będzie wspierać swą pracą Sekretariat Pro Témpore.
- Sekretariat Pro Témpore będzie zmieniany rotacyjnie w cyklu rocznym przez kraje członkowskie dawnej CSN pomiędzy szczytami CSN. Kraje, które go prowadziły to: Peru (2004), Brazylia (2005) oraz Boliwia (2006). Wedle tego co uzgodniono w Decisiones del Diálogo Político (Decyzje Dialogu Politycznego) podpisanych podczas I Szczytu Energetycznego Ameryki Południowej, zostanie utworzony Stały Sekretariat z siedzibą w Quito (Ekwador).
- 9 grudnia 2005 założono Strategiczną Komisję Refleksji nad Procesem Integracji Południowoamerykańskiej. Złożona z 12 członków, jej celem jest wypracowanie propozycji, które pobudzą proces integracji południowoamerykańskiej. Powinny wręczyć swoje rekomendacje na II Szczycie CSN (2006).
- Komisja Wysokich Urzędników (utworzona na II Szczycie CSN), przeobrażona w Radę Delegatów albo Komisję Polityczną wedle Decisiones del Diálogo Político.
- Oczekuje się, że III Szczyt w Kolumbii w 2007 poda projekt Układu Konstytucyjnego UNASUR (Acuerdo Constitutivo de UNASUR).
Członkowie
Państwa Członkowskie UNASUR
W skład UNASUR wchodzą:
Państwa członkowskie Wspólnoty Andyjskiej (CAN):
Państwa członkowskie Mercosur:
Pozostałe kraje:
Obserwatorzy:
Terytoria południowoamerykańskie, które nie uczestniczą w integracji.
Następujące obszary Ameryki Południowej są dependencjami państw europejskich oraz nie uczestniczą w procesie integracji południowoamerykańskiej:
Wymierne skutki integracji
- UNASUR rozpoczęła swoje plany integracyjne wraz z budową Autostrady Interoceanicznej, która połączy Peru z Brazylią poprzez Boliwię, dając Boliwii dostęp do morza, Brazylii dostęp do Pacyfiku, a Peru dostęp do Atlantyku. Budowa była rozpoczęta we wrześniu 2005; jest finansowana w 60% przez Brazylię oraz w 40% przez Peru, przewiduje się, że budowa zostanie ukończona w 2009.
- Gazociąg Transkaraibski, projekt energetyczny integrujący Kolumbię oraz Wenezuelę, jest budowany od połowy 2006 przez wenezuelską PDVSA oraz kolumbijski Ecopetrol. Koszt budowy wynosi 300 milionów dolarów amerykańskich. Szacuje się, że prace konstrukcyjne będą trwać dwa lata.
- Polidukt Binarodowy w bliskiej przyszłości pozwoli Wenezueli eksportować ropę naftową do krajów azjatyckich poprzez pacyficzne wybrzeże Kolumbii.
- Cała Ameryka Południowa (z wyjątkiem Gujany Francuskiej) będzie mogła być odwiedzana przez każdego jej mieszkańca do 90 dni za pomocą zaledwie dowodu tożsamości.
Statystyki
| Ludność: |
366 669 975 |
| Powierzchnia: |
17 658 000 km² |
| Część kontynentu amerykańskiego: |
45% |
| PKB: |
US$ 2 635 349 milionów |
| PKB per capita: |
US$ 7 187(2007) |
| Dług zagraniczny: |
US$ 315 000 milionów |
Ludność wg wieku:
- 0 – 14 lat : 29,57%
- 15 – 64 lat: 64,44%
- ponad 65 lat: 5,99%
Cytaty
- Jesteśmy tutaj, aby spełnić sen Simona Bolívara... Wkrótce będziemy posiadać jedną walutę, jeden paszport... Wkrótce będziemy posiadać jeden parlament wybrany bezpośrednio przez ten nowy naród, który dzisiaj tworzymy. – Prezydent Peru Alejandro Toledo, 8 grudnia 2004.
- Ktoś zapisze w historii, że dziś Południowoamerykańska Wspólnota Narodów, która jest Twoim pomysłem, była skonsolidowana – Prezydent Lula da Silva do prezydenta Alejandro Toledo. Początek budowy Autostrady Interoceanicznej.
Proponowane zmiany nazwy
28 grudnia 2005 chilijski minister spraw zagranicznych Ignacio Walker zaproponował zmianę nazwy wspólnoty na Unię Południowoamerykańską (hisz. Unión Sudamericana, port. União Sul-Americana); od razu propozycja była odrzucona ze względu na mylący akronim: USA.
Nazwa była ostatecznie ustalona 16 kwietnia 2007 w pierwszym dniu Południowoamerykańskiego Szczytu Energetycznego na wyspie Margarita w Wenezueli. Unión de Naciones Suramericanas (UNASUR) po hiszpańsku, União de Nações Sul-Americanas (UNASUL) po portugalsku, Union of South American Nations po angielsku oraz Unie van Zuid-Amerikaanse Naties po niderlandzku, co tłumaczymy na polski jako Unia Narodów Południowoamerykańskich.
.svg&filetimestamp=20091205040642)
