Ustrojem politycznym Andory jest monarchia konstytucyjna, w której funkcje głowy państwa sprawują wspólnie dwa podmioty: prezydent Francji oraz katolicki biskup katalońskiego miasta La Seu d'Urgell. Do niedawna, w systemie politycznym tego państwa niedobór było wyraźnego podziału pomiędzy egzekutywą, legislatywą a władzą sądowniczą. Zmieniło się to w 1993 roku. Gdy władze tego niewielkiego państwa postanowiły rozpocząć proces zbliżania się do struktur Unii Europejskiej, Rada Europy zaleciła im uchwalenie nowej ustawy zasadniczej spełniającej standardy demokratyczne. Projekt nowej konstytucji ustaliła Komisja Trójstronna, złożona z przedstawicieli sprawujących obowiązki głowy państwa, Rady Generalnej oraz Rady Wykonawczej.
Głowa państwa
Dwupodmiotowa głowa państwa była ustanowiona w 1278 roku na mocy Traktatu o Wspólnej Suwerenności, zawartego pomiędzy hiszpańskim biskupem Urgell oraz francuskim księciem Foix.
Obecnie, na mocy konstytucji z 1993 roku, oba podmioty na terytorium Andory reprezentują delegaci, pomimo tego, że zarówno Hiszpania, jak oraz Francja posiadają tam swoje ambasady. Prezydent Francji oraz biskup La Seu d'Urgell nie posiadają prawa weta wobec aktów prawnych uchwalanych przez władzę ustawodawczą, ale zatwierdzają np. umowy międzynarodowe zawierane z ich państwami dotyczącymi m.in. wewnętrznego bezpieczeństwa, obrony, terytorium, reprezentacji dyplomatycznej, sądowej oraz policyjnej współpracy.
Rada Generalna
Parlament Andory to Rada Generalna (Consell General de las Valls) złożona z 28 członków. Wybierani oni są w wyborach powszechnych na kadencję trwającą 4 lata. Kraj dzieli się na jednostki organizacyjne nazywane parafiami (hisz. parroquies, liczba pojedyncza - parroquia), których jest 7. Do wejścia w życie nowej konstytucji, wybierano 4 posłów z każdej. Taki system preferował małe parafie (liczące od 350 osób, największe - 2600). W obecnej konstytucji natomiast zapisano iż 1/2 Rady pochodzi z wyborów odbywających się wedle starego systemu, a pozostała połowa wybierana z ogólnokrajowych list partyjnych.
Sindic oraz jego zastępca to osoby wybierane przez Radę na 3 lata (z możliwością jednej reelekcji), których zadaniem jest wdrażanie decyzji parlamentu. Nie posiadają jednak żadnych samodzielnych uprawnień, wszystkie ich decyzje muszą zostać zatwierdzone przez Radę.
Parafie - podział administracyjny Andory
Partie polityczne:
Rada Wykonawcza
Rada Wykonawcza zaczęła działać od 1981 roku. Złożona jest ona z głowy rządu (fr. Cap de Govern) oraz siedmiu ministrów. Co 4 lata, zaraz po wyborach, Rada Generalna wybiera głowę rządu, który wyznacza pozostałych członków Rady Wykonawczej.
Sądownictwo
Sądy w Andorze są niezawisłe. Posiadają strukturę trójszczeblową:
- sąd pierwszej instancji - czterech sędziów, desygnowanych po dwóch przez oba podmioty głowy państwa,
- sąd apelacyjny
- Najwyższy Sąd Sprawiedliwości - złożony z pięciu członków.
Linki zewnętrzne
