Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 13 września 1950 w Warszawie) – polski polityk, prawnik. Wiceprezes Rady Ministrów oraz minister sprawiedliwości oraz prokurator generalny (1993–1995), wicemarszałek Sejmu (1995–1996), prezes Rady Ministrów (1996–1997), minister spraw zagranicznych (2001–2005) oraz marszałek Sejmu (w 2005). W latach 1989–2005 poseł na Sejm X, I, II, III oraz IV kadencji, od 2007 senator VII oraz VIII kadencji.
Wykształcenie oraz praca naukowa
Jest absolwentem XIX Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Warszawy w Warszawie oraz Wydziału Prawa oraz Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończył w 1972. W 1978 uzyskał stopień doktora nauk prawnych, specjalizując się w prawie międzynarodowym publicznym. W latach 1972–1985 pracował jako asystent, a potem adiunkt w Zakładzie Organizacji Międzynarodowych Instytutu Prawa Międzynarodowego Wydziału Prawa oraz Administracji UW. Od 1980 do 1981 był stypendystą fundacji Fulbrighta na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.
Od 2006 pracuje jako wykładowca na Uniwersytecie w Białymstoku, gdzie zajmuje stanowisko kierownika Ośrodka Polityki Zagranicznej na Wydziale Prawa.
Działalność polityczna w PRL
Karierę polityczną rozpoczął jako działacz organizacji młodzieżowych w Polsce Ludowej. Był m.in. członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej w latach 1968–1973 oraz Zrzeszenia Studentów Polskich, w którym w 1972 wybrany stał się na stanowisko przewodniczącego tej organizacji na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1971 aż do rozwiązania w styczniu 1990 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Podczas pracy na uczelni był sekretarzem Komitetu Uczelnianego partii[1][2]. W 1985 wycofał się z aktywności politycznej, przenosząc się do Kalinówki Kościelnej na Podlasiu, gdzie objął gospodarstwo rolne swoich teściów.
Do polityki wrócił po zmianach zapoczątkowanych obradami Okrągłego Stołu. W 1989 wystartował po raz pierwszy w wyborach parlamentarnych oraz stał się wybrany posłem na Sejm kontraktowy z ramienia PZPR.
Działalność polityczna w III Rzeczypospolitej
Lata 1990–2005
Wystartował jako kandydat postkomunistów w pierwszych demokratycznych oraz powszechnych wyborach prezydenckich w Polsce w 1990. Uzyskał 9,21% głosów (1 514 025 głosów), zajmując 4. miejsce.
Mandat poselski sprawował od 1989 do 2005, kandydując w 1991, 1993, 1997 oraz 2001 z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W latach 1990–1991 był przewodniczącym Parlamentarnego Klubu Lewicy Demokratycznej. Nie wstąpił do utworzonej w 1990 Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej. W 1991 odmówił objęcia funkcji szefa klubu parlamentarnego SLD, uzasadniając tę decyzję sprzeciwem wobec objęcia mandatu poselskiego przez Leszka Millera, zamieszanego w sprawę tzw. pożyczki moskiewskiej. Od 1992 do 1996 był członkiem Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. W 1999 wstąpił do nowo powołanej partii, Sojuszu Lewicy Demokratycznej.
W drugim rządzie Waldemara Pawlaka objął stanowisko wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra sprawiedliwości oraz prokuratora generalnego. Funkcje te pełnił od 26 października 1993 do 1 marca 1995. Był inicjatorem rządowych działań antykorupcyjnych zapamiętanych pod hasłem „czyste ręce”. W wyniku kontroli ujawnił w październiku 1994 nazwiska osób, które pełniły funkcje rządowe oraz równocześnie zasiadały w radach nadzorczych spółek prawa gospodarczego.
Po zmianie rządu w 1995 stał się wybrany na wicemarszałka Sejmu. Funkcję tę sprawował do 1996. Po objęciu urzędu Prezydenta RP przez Aleksandra Kwaśniewskiego przejął po nim stanowisko przewodniczącego Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego (na 2 miesiące).
Po dymisji Józefa Oleksego z funkcji premiera Aleksander Kwaśniewski powierzył Włodzimierzowi Cimoszewiczowi 1 lutego 1996 założenie nowego gabinetu, który stał się powołany 7 lutego. Z czasu tzw. powodzi tysiąclecia z lipca 1997 zapamiętano wypowiedź premiera na temat braku ubezpieczeń u poszkodowanych. Premier uznał ją później za niefortunną oraz publicznie przeprosił ofiary powodzi urażone jego sformułowaniem: to jest kolejny przypadek, kiedy potwierdza się, że trzeba być przezornym oraz trzeba się ubezpieczać, a ta prawda jest ciągle mało powszechna.
W październiku 1996 stał się przewodniczącym (urząd w randze ministra) nowo utworzonego Komitetu Integracji Europejskiej, odpowiedzialnego za przygotowanie Polski do negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską. Funkcję tę pełnił do 31 października 1997.
Po ponownym dojściu do władzy lewicowej koalicji SLD-UP-PSL objął stanowisko ministra spraw zagranicznych w rządzie Leszka Millera. Urząd ten zajmował od 19 października 2001. Był on obok premiera sygnatariuszem podpisującym w imieniu Polski Traktat o Przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej w Atenach 16 kwietnia 2003. Po dymisji gabinetu stanowisko ministra pełnił kolejno w dwóch rządach Marka Belki od 2 maja 2004 do 4 stycznia 2005, kiedy stał się odwołany z urzędu w związku z kandydowaniem na marszałka Sejmu.
W 2004 był jednym z twórców projektu uchwały „Dość złudzeń”, zgłoszonej przez Marka Borowskiego w trakcie krajowej konwencji SLD. W uchwale tej grupa dziesięciu polityków partii, skrytykowała wewnętrzne działania Sojuszu. Wkrótce wszyscy poza nim wystąpili z SLD, przechodząc do nowo powstałej Socjaldemokracji Polskiej. W lipcu 2005 Włodzimierz Cimoszewicz zrezygnował z ubiegania się o miejsce w parlamencie następnej kadencji, rezygnując z aktywności partyjnej.
Marszałek Włodzimierz Cimoszewicz oraz prezydent Aleksander Kwaśniewski
5 stycznia 2005 po przyjęciu przez Sejm rezygnacji Józefa Oleksego z funkcji marszałka Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz stał się wybrany trzecim z kolei marszałkiem Sejmu IV kadencji. Jego kontrkandydatem był Józef Zych, którego pokonał stosunkiem głosów 223:219.
Wybory prezydenckie 2005
-
18 maja 2005 wydał publicznie, że nie będzie kandydował na urząd prezydenta w wyborach w tym samym roku. Jednak 28 czerwca zmienił zdanie oraz zadeklarował swój start w tych wyborach. Swoją decyzję uzasadnił wpływem wyborców. Do zmiany deklaracji o zakończeniu kariery politycznej namawiał go także prezydent Aleksander Kwaśniewski oraz Stowarzyszenie Ordynacka, którego działacze deklarowali zebranie prawie 50 tysięcy głosów poparcia dla tej kandydatury.
Choć pozostał członkiem SLD oraz jego klubu poselskiego, wystartował jako kandydat niezależny. 3 lipca na konwencji wyborczej SLD uzyskał poparcie tej partii w wyborach, wsparły go też Unia Lewicy III RP, Federacja Młodych Socjaldemokratów oraz fundacja Jolanty Kwaśniewskiej „Porozumienie bez barier”. Szefem komitetu wyborczego była Jolanta Kwaśniewska, szefową sztabu wyborczego posłanka Katarzyna Piekarska.
Po ogłoszeniu kandydatury stał się wezwany przed komisję śledczą ds. PKN Orlen. Do przesłuchania doszło 30 lipca. W efekcie śledczy deklarowali możliwość postawienia przesłuchiwanego przed Trybunałem Stanu, a do prokuratury złożyli doniesienia o możliwości popełnienia przez niego przestępstwa, m.in. w oparciu o zeznania Anny Jaruckiej, której później przedstawiono zarzuty o składanie fałszywych zeznań oraz ujawnienie tajemnicy służbowej.
14 września 2005 Włodzimierz Cimoszewicz wydał rezygnację z kandydowania na urząd prezydenta oraz wycofanie się z życia publicznego, podając jako powody tej decyzji ataki ze strony oponentów politycznych na niego samego oraz jego rodzinę. Bezpośrednio wpłynęła na to sprawa Anny Jaruckiej.
Działalność po 2005
W wyborach parlamentarnych w 2007 kandydował do Senatu z ramienia KWW Cimoszewicz do Senatu. Uzyskał mandat w okręgu białostockim jako wyłączny kandydat niezależny liczbą 175 839 głosów.
Na początku marca 2009 Rada Ministrów zgłosiła jego kandydaturę na stanowisko sekretarza generalnego Rady Europy. 15 kwietnia odbyło się przesłuchanie, w którym wzięli udział także jego konkurenci: Luc Van den Brande, Matyas Eoers oraz były premier Norwegii Thorbjørn Jagland, który razem z Włodzimierzem Cimoszewiczem przeszedł do II tury wyborów. Odbyła się ona 29 września 2009, a Włodzimierz Cimoszewicz przegrał z Thorbjørnem Jaglandem stosunkiem głosów 80:165.
W czerwcu 2010 przed pierwszą turą wyborów prezydenckich poparł kandydaturę Bronisława Komorowskiego.
W wyborach parlamentarnych w 2011 ponownie dostał się do Senatu z ramienia KWW Cimoszewicz do Senatu. Przystąpił do Koła Senatorów Niezależnych. W Senacie VIII kadencji stał się przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych.
Ordery oraz odznaczenia państwowe
Wyróżnienia
Został uhonorowany tytułem doktora honoris causa amerykańskich uniwersytetów: Appalachijskiego oraz Południowej Karoliny. W 2009 otrzymał Medal Zasłużony dla Tolerancji przyznany przez Fundację Ekumeniczną Tolerancja.
Życie prywatne
Jest synem Renaty oraz Mariana Cimoszewiczów. Matka pochodziła z Wołynia, zaś rodzina ojca z Wołkowyska, skąd w czasie I wojny światowej trafiła do Symbirska, gdzie urodził się Marian Cimoszewicz[5]. Ojciec Włodzimierza Cimoszewicza był zawodowym wojskowym, uczestnikiem II wojny światowej, pracownikiem WAT na stanowisku szefa Informacji Wojskowej, następnie w WSW. Włodzimierz Cimoszewicz od 1972 jest mężem Barbary Aponowicz. Ma dwoje dzieci: Małgorzatę oraz Tomasza[6].
Od 1985 prowadzi 20-hektarowe gospodarstwo rolne w Kalinówce Kościelnej w województwie podlaskim.
Przypisy
Źródła
Linki zewnętrzne
|
Wicemarszałkowie Sejmu Polskiego II kadencji |
|
|
|
 |
|
|
Polscy senatorowie VII kadencji |
|
| Marszałek Senatu |
|
|
| Wicemarszałkowie Senatu |
|
|
1: Idczak, Misiak, Swakoń • 2: Jurcewicz, Ludwiczuk • 3: Duda, Kieres, Sidorowicz • 4: Pawłowicz, Rulewski • 5: Person, Wojtczak, Wyrowiński • 6: Bender, Czelej, Gogacz • 7: Bergier, Chróścikowski, Cichosz • 8: Dajczak, Iwan, Woźniak • 9: Grubski, Kwiatkowski • 10: Dobkowski, Wojciechowski • 11: Błaszczyk, Owczarek, Trzciński • 12: Bisztyga, Cichoń, Klimowicz, Sepioł • 13: Kogut, Skorupa • 14: Klima, Wiatr • 15: Smulewicz, Boszko • 16: Karczewski, Skurkiewicz • 17: Górski, Kraska, Majkowski • 18: Borys-Damięcka, Piesiewicz, Rocki, Romaszewski • 19: Abgarowicz, Andrzejewski • 20: Knosala, Krajczy, Wach • 21: Piotrowicz, Zając • 22: Jaworski, Ortyl, Pupa • 23: Cimoszewicz, Dobrzyński, Paszkowski • 24: Borusewicz, Grzyb, Rachoń • 25: Arciszewska-Mielewczyk, Kleina, Wittbrodt • 26: Kowalski, Muchacki • 27: Ryszka, Szewiński • 28: Misiołek • Pańczyk, 29: Gruszka, Motyczka • 30: Korfanty, Piechniczek, Piechota • 31: Meres, Szaleniec • 32: Banaś, Massalski, Okła • 33: Gorczyca, Sadowski • 34: Górecki, Konopka • 35: Adamczak, Kaleta, Witczak • 36: Gruszczyński, Niewiarowski • 37: Augustyn, Stokłosa • 38: Rotnicka, Ziółkowski • 39: Sztark, Zientarski • 40: Olech, Zaremba
Platforma Obywatelska (53) • Prawo oraz Sprawiedliwość (37) • Polskie Stronnictwo Ludowe (2) • Polska Jest Najważniejsza (1)
Senatorowie, którzy zakończyli urzędowanie przed upływem kadencji: Bochenek, Fetlińska, Głowski, Mazurkiewicz, Zając
|
|