Walerian Pańko
Data oraz miejsce urodzenia	8 października 1941 Turze Pole
Data oraz miejsce śmierci	7 października 1991 Słostowice
Poseł na Sejm kontraktowy
Przynależność polityczna	Obywatelski Klub Parlamentarny
Okres urzędowania	od 18 czerwca 1989 do 7 października 1991
Prezes Najwyższej Izby Kontroli
Okres urzędowania	od 23 maja 1991 do 7 października 1991
Poprzednik	Tadeusz Hupałowski
Następca	Piotr Kownacki (p.o.)
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Nagrobek Waleriana Pańko na cmentarzu w Jasionowie

Walerian Janusz Pańko (ur. 8 października 1941 w Turzym Polu, zm. 7 października 1991 w Słostowicach) – polski prawnik, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm X kadencji, prezes Najwyższej Izby Kontroli.

Życiorys

W 1964 ukończył studia na Wydziale Prawa na Uniwersytecie Wrocławskim, podejmując następnie pracę na tej uczelni. Od 1974 pozostawał związany z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach. W 1989 uzyskał tytuł profesorski, specjalizował się w prawie rolnym. Był autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych, a także członkiem kilku komitetów oraz komisji Polskiej Akademii Nauk.

W latach 1980–1981 pełnił funkcję doradcy "Solidarności" oraz NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych (był współautorem porozumień ustrzycko-rzeszowskich). Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 stał się internowany. Był uczestnikiem prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności^[1].

Jako reprezentant strony opozycyjnej brał udział w obradach Okrągłego Stołu. W 1989 z ramienia Komitetu Obywatelskiego uzyskał mandat posła na Sejm kontraktowy, w którym objął przewodnictwo Komisji Samorządu Terytorialnego. 23 maja 1991 stał się wybrany na prezesa Najwyższej Izby Kontroli^[2].

Śmierć

7 października 1991 w Słostowicach na trasie szybkiego ruchu Warszawa-Katowice doszło do zderzenia rządowej Lancii z nadjeżdżającym z przeciwnego kierunku samochodem marki BMW. Walerian Pańko oraz dwie inne osoby poniosły śmierć w wyniku tego wypadku. Wokół tego wydarzenia pojawiły się pewne wątpliwości, związane z zeznaniami świadków, w których ukazał się motyw wybuchu mającego rzekomo poprzedzać kolizję, oraz prowadzonym przez NIK w tym czasie postępowaniu dotyczącym afery FOZZ. Ostatecznie odpowiedzialność karną poniósł kierowca rządowej Lancii, którego Sąd Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim skazał na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wkrótce potem kierowca zmarł^[3].

W 2009 stał się odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski^[4].

Wybrane publikacje

• Dzierżawa gruntów rolnych, PWN, Łódź 1975
• O prawie własności oraz jego współczesnych funkcjach, Wyd. UŚ, Katowice 1984
• Własność gruntowa w planowej gospodarce przestrzennej. Studium prawne, Wyd. UŚ, Katowice 1978
• Wybór pory wyborów. Felietony z lat 1990–1991, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2001

Przypisy

Bibliografia

• Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 87–88. ISBN 83-60353-11-5. 
• Tajemnica. Rozmowa z Urszulą Pańko, wdową po tragicznie zmarłym prezesie Najwyższej Izby Kontroli, prof. Walerianie Pańko, tygodnik "TAK" nr 27(32) z 18 września 1992
• Strona sejmowa posła X kadencji. [dostęp 22 lipca 2010].
• Walerian Pańko w serwisie "Ludzie Wprost". [dostęp 22 lipca 2010].

p • d • e Prezesi Najwyższej Izby Kontroli III RP Walerian Pańko • Piotr Kownacki (p.o.) • Lech Kaczyński • Janusz Wojciechowski • Mirosław Sekuła • Jacek Jezierski