|
|
Ten artykuł albo sekcja wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji.
Pewne treści są już na pewno albo najprawdopodobniej nieaktualne. Należy artykuł zweryfikować oraz adekwatnie go zmienić, a następnie usunąć niniejszy szablon z kodu tego hasła.
|
WiMAX (Worldwide Interoperability for Microwave Access) to technika bezprzewodowej, radiowej transmisji danych. Została oparta na standardach IEEE 802.16 oraz ETSI HiperLAN. Standardy te stworzono dla szerokopasmowego, radiowego dostępu na dużych obszarach. Standardy te określają informacje dotyczące konfiguracji sprzętu tak, aby urządzenia wielorakich dostawców pracowały na tych samych konfiguracjach, tj. aby wzajemnie ze sobą współpracowały. W 2009 roku pojawiły się informacje, że największe światowe sieci komórkowe rezygnują z tej techniki na rzecz stopniowej migracji do sieci standardu LTE[1].
Od początku powstawania technologii WiMAX możemy wyróżnić parę standardów, ewoluujących w miarę upływającego czasu:
- IEEE 802.16 – był to pierwszy etap powstawania ww. technologii zaakceptowany w 2001 roku. Działał w paśmie częstotliwości od 10 do 66 GHz. Pasmo to stworzyło jednak znaczne ograniczenia, których największą bolączką było ograniczenie widoczności optycznej. Wymagane było bezpośrednie pole widzenia (LOS – Line of Sight). Sprawiło to częsty niedobór łączności w terenach zabudowanych. Drugim mankamentem był także sam koszt opłacenia tak dużego pasma częstotliwości.
- IEEE 802.16a – najważniejszym elementem przemiany standardu była przeistoczenie pasma częstotliwości na zakres od 2 do 11 GHz. Zaletą zmian było niewątpliwie to, iż nie wymagane było już bezpośrednie pole widzenia (NLOS). Projekt stał się zaakceptowany w 2003 roku. Standardy IEEE 802.16b oraz IEEE 802.16c były uzupełnieniem tego standardu oraz także zostały wprowadzone w 2003 roku
- IEEE 802.16d – jest dopełnieniem standardu 802.16a. Wprowadzone zostały m.in. separacja antenowa oraz podział na podkanały. Standard obowiązywał od 2004 roku. Nie pozwalał jednak na dostęp mobilny.
- IEEE 802.16e – najnowszy standard, który wszedł w 2007 roku. Prace prowadzone są nad mobilnością dostępu, który ma być dostępny nawet podczas poruszania się z prędkością do 120 km/h. Prace także skierowane są ku stworzeniu urządzenia o asymetrycznej budowie, co sprawi, iż dostęp zapewniony zostanie poprzez palmtopy, laptopy, czy telefony komórkowe. Mobilna wersja WiMax nosi nazwę WiBro oraz aktualnie jest dostępna w Korei Południowej oraz Irlandii. Komercyjna sieć 802.16e działa także w Moskwie pod nazwą YOTA. Pierwszym producentem który zaoferował telefony GSM/UMTS/WiMAX było HTC.
Zasięg oraz szybkość łącza WiMAX
Definiuje się, iż maksymalna przepustowość technologii WiMAX zbliżona jest do 75 Mb/s. To bardzo przyszłościowa szybkość, konkurencyjna nawet z rozwiązaniami przewodowymi. Aby ją uzyskać odbiornik nie bywa umieszczony dalej, niż 10 km od nadajnika. Praktyczna przepustowość technologii WiMAX w Polsce wynosi niestety do 4 Mb/s jest to spowodowane dystrybutorami internetu posługującymi się tą technologią (Netia oraz T-Mobile). Jednak sama technologia może działać aż do 50 km od nadajnika, co stanowi potężną konkurencję dla usług kablowego dostępu. Praktyczny zasięg sieci w technologii WiMAX przy zastosowaniu anten Alvarion (stosowany w Polsce) wynosi 30 km jeśli stacja bazowa oraz antena odbiorcza są w zasięgu linii widoczności (LoS) oraz nie ma przeszkód w tzw. pierwszej strefie Fresnela, a 12 km uwzględniając wszelkie przeszkody terenowe, najbliższa przeszkoda terenowa (drzewa, góry, linie energetyczne) powinna znajdować się przynajmniej 25 m od anteny, w przeciwnym razie połączenie będzie zrywane.
Zalety oraz wady
Przede wszystkim jest to dostęp bezprzewodowy, zatem niepotrzebna jest droga infrastruktura, aby wdrożyć to rozwiązanie. Widoczną zaletą jest także bardzo duża szybkość oraz znaczny zasięg działania technologii, uniezależniony od warunków atmosferycznych oraz niewielkich przeszkód w postaci budynków czy drzew. Zastosowane rozwiązania dopuszczają akceptowalną jakość transmisji także przy braku linii widoczności oraz odbieraniu sygnału odbitego np. od budynku. Jest więc to idealne rozwiązanie dla osób, które dotychczas nie mogły korzystać z sieci przewodowych z powodu zbyt dużej odległości od centrali, albo jej braku w okolicy, a równocześnie zamieszkują na obszarze niskiej zabudowy.
Również WiMAX nie jest pozbawiony wad. Aktualnie drogi jest jeszcze zakup modemu do przetwarzania sygnału. Również bolączką w związku ze standardem IEEE 802.16a jest niedobór mobilności dostępu do sygnału. Największy problem tej technologii, to utrata szybkości przesyłania danych wraz ze wzrostem odległości od nadajnika. Im dalej, tym mniejszą przepustowość da się uzyskać. Sama rzeczywistość tej technologii także nie jest aż tak kolorowa, jakby się wydawało. Zwykle promień działania technologii szacuje się na około 3-5 km w warunkach NLoS (odbiór sygnału odbitego) do 10-30 km w warunkach LoS (bezpośrednia widoczność), a szybkość transmisji danych wielokrotnie nie przekracza 2 Mb/s przy średnim opóźnieniu RTD przekraczającym 75 ms.
Użytkownicy
WiMAX jest technologią, która w podstawowym zamyśle dopuszcza na zapewnienie dostępu do Internetu w urządzeniach stacjonarnych, w miejscach z brakiem możliwości świadczenia tej usługi w sposób przewodowy. Aktualnie jest to jeszcze dojrzewająca technologia, przez co nie ma możliwości świadczenia usługi w sposób mobilny. Zgodnie z nowym standardem jednak ma być to możliwe oraz wtedy stanie się całkowicie mobilnym pasmem przenoszenia danych.
WiMAX a usługi 3G
Usługi trzeciej generacji wykonywane były z reguły z zamysłem rozmów głosowych, wideorozmów. WiMAX jest z reguły nastawiony na przenoszenie danych, szerokopasmowy dostęp, jednak jego mobilność dalej stoi w martwym punkcie. Przede wszystkim operatorzy nie posiadają jeszcze umów na świadczenie tego typu usług pomiędzy sobą, co utrudnia mobilność tego systemu. Wedle analityków WiMAX wraz z usługami 3G będzie stanowił doskonałe uzupełnienie, zamiast konkurować raczej będzie współgrał, choć niewykluczone, iż w przyszłości, jeśli dalej się rozwinie, będzie to doskonałe źródło dostępu drogą bezprzewodową oraz w sposób mobilny.
Zastosowanie
WiMAX jest technologią umożliwiającą budowę bezprzewodowych miejskich sieci komputerowych (MAN), a także rozległych obszarów usługowych, wykorzystywanych dla przykładu do świadczenia usług szerokopasmowego, bezprzewodowego dostępu do Internetu dla klientów indywidualnych oraz biznesowych. Aktualnie standard nie zapewnia mobilności, jednakże ma zostać to zapewnione w wersji 802.16e.
WiMAX w Polsce
Pierwszym w Polsce producentem urządzeń WiMAX była firma Ente z siedzibą w Gliwicach. Opracowane przez tą firmę prototypy urządzeń E!MAX, obejmowały jedno oraz wielosektorowe stacje bazowe, oraz urządzenia klienckie.
Aktualnie wyłącznym w Polsce producentem urządzeń w technologii WiMAX jest firma WASKO S.A. Opracowane przez WASKO urządzenia opatrzone nazwą WAMAX to pierwsze oraz jedyne do tej pory urządzenia WiMAX-owe w pełni zaprojektowane oraz wyprodukowane w Polsce. Urządzenia WAMAX zbudowane są w oparciu o SoC, posiadający certyfikat WiMAX Forum.
Pierwszą w Polsce niekomercyjną sieć regionalną opartą na technologii preWiMAX (Worldwide Interoperability for Microwave Access) zbudował Crowley Data Poland, dostawca rozwiązań transmisji danych oraz głosu. W maju 2005 r. firma zakończyła wdrożenie na terenie podwarszawskiej gminy Zielonka. Urząd Miejski wykorzystuje z systemu obiegu dokumentów, dzieci w szkołach – Internetu, a policja – z systemu monitorowania wizyjnego miasta. Centrum systemu monitorowania wizyjnego istnieje w miejscowym komisariacie policji. Dzięki takiemu rozwiązaniu dyżurny komisariatu może obserwować, rejestrować oraz dokumentować zdarzenia z obszarów miasta szczególnie zagrożonych przestępczościąpotrzebne źródło. Unikatową cechą sieci w Zielonce jest możliwość przekierowania niewykorzystywanych przez Urząd po godzinie 16.00 przepustowości miejscowym szkołom. W wyniku tego kluby internetowe potrafią bezpłatnie korzystać z szybszego Internetupotrzebne źródło.
Na postawie wydanych licencji przez URTiP w Polsce technologię tę od października 2005 uruchomił komercyjnie NASK. Na koniec 2006 r. NASK posiadał stacje w 5 miastach m.in. w Warszawie, czy Poznaniu. Netia planuje rozpoczęcie budowy ogólnokrajowej sieci bezprzewodowej transmisji danych, jednakże jej plany pod koniec 2006 r. zweryfikowano, ograniczając skalę inwestycji. Na koniec 2006 roku usługi w Gdańsku oraz Warszawie świadczył także Exatel.
Netia dysponuje najbardziej rozbudowaną infrastrukturą WiMAX w Polsce. Netia jest w posiadaniu ponad 100 stacji bazowych na terenie kraju (m.in. Lublin, Białystok, Olsztyn, Koszalin, Nowy Sącz czy Wieliczka) oraz dostarcza dostęp do internetu ponad 19 000 klientów[2]. Zasięg technologii WiMAX da się sprawdzić na mapach dostępnych na stronach internetowych Netii.
Pierwszą komercyjną oraz działającą w obrębie dużego miasta sieć bezprzewodową w oparciu o standard WiMAX 802.16-2004 uruchomiła w Bielsku-Białej 4 sierpnia 2005 roku firma SferaNET w ramach projektu WiMAX Południe. Rozwiązanie zapewnia bezprzewodowy dostęp do Internetu w promieniu 30 km od nadajnika. Użyty sprzęt ma certyfikat "WiMAX Certified". Na dzień obecny w ramach tego projektu zostały uruchomione kolejne stacje WiMAX w Czechowicach-Dziedzicach oraz Żywcu. Firma planuje założenie kolejnych 13 nadajników.
1 stycznia 2006 roku urządzenia pracujące w standardzie WIMAX zostały uruchomione przez firmę P.T.I. ALGO w Radomiu, aktualnie operator ten dysponuje 3 stacjami oraz świadczy usługi w promieniu 20 kilometrów do Radomia.
Pierwszym samorządem w Polsce który uruchomił w 2006 roku własną infrastrukturę na certyfikowanych urządzeniach jest Powiat Lubaczowski (na dzień dzisiejszy 6 stacji bazowych obejmujące swym zasięgiem blisko 99% powiatu oraz podłączonych jest już ponad 3000 użytkowników. Sieć jest w ciągłej rozbudowie. Starostwo Powiatowe w Lubaczowie planuje uruchomienie kolejnych pięciu stacji bazowych. Pozwoli to zwiększyć przepustowość sieci.
15 stycznia 2009 roku swoją sieć bezprzewodową WiMAX uruchomiła Polska Telefonia Cyfrowa, operator sieci Era. W chwili obecnej operator ma już ponad 180 stacji bazowych rozlokowanych na stacjach bazowych na terenie całego kraju.
17 czerwca 2009 roku firma Alcatel-Lucent we współpracy z Urzędem Miejskim w Gdańsku, Politechniką Gdańską oraz Intelem uruchomiły pilotażową, pierwszą w Polsce radiową sieć dostępu do szerokopasmowego internetu Mobile WiMAX (802.16e).
W roku 2008 Urząd Komunikacji Elektronicznej wydał w całym kraju szereg przetargów na częstotliwości z zakresu 3600-3800 MHz przeznaczonych pod technologie WiMAX. Przetargi te były adresowane do samorządów lokalnych oraz małych przedsiębiorstw. Spotkało się to z dużym zainteresowaniem samorządów, które wystartowały w tych przetargach. Do tej pory decyzje o rezerwacji częstotliwości uzyskało województwo kujawsko-pomorskie (we wszystkich trzech obszarach przetargowych) oraz województwo dolnośląskie oraz miasta Gorzów Wielkopolski oraz Zielona Góra. Częstotliwości te będą podstawą do budowy struktury szerokopasmowej, która będzie likwidować efekt wykluczenia cyfrowego w tych regionach.
Od grudnia 2010 roku szczecińska firma eWi na terenie województwa zachodmiopomorskiego rozwija komercyjną sieć dostępu do szerokopasmowego internetu Mobile WiMAX (802.16e)
Przypisy
- ↑ Łukasz Dec, WiMAX przegrał bitwę z sieciami kolejnej generacji, Rzeczpospolita, dodatek Teleinformatyka w Polsce, 26 marca 2009 r., str. III – wedle tego artykułu AT&T, Telstra, Vodafone, China Telecom, T-Mobile zrezygnowały ze standardu WiMAX oraz będą przechodzić na LTE, a jedną z przyczyn wg nienazwanego przedstawiciela polskiego operatora komórkowego jest niespełnienie przez producentów obietnic sprzed trzech lat sprowadzenia cen urządzeń końcowych do równowartości 100 dolarów, czyli około 350 zł, albowiem urządzenia te kosztują aktualnie trzy razy więcej.
- ↑ Netia: Netia SA (pol.). [dostęp 10 październik 2010.
Sprawdź też
Linki zewnętrzne
