Wielki Czwartek – święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim. Przypada w Wielkim Tygodniu, 3 dni przed Wielkanocą. Obchodzone przez zróżnicowane wyznania chrześcijańskie na pamiątkę ustanowienia sakramentów: Kapłaństwa oraz Eucharystii.
Wielki Czwartek we wczesnym Kościele
We wczesnym Kościele Wielki Czwartek był dniem pojednania z grzesznikami (pokutnikami).
Odprawiano tego dnia trzy Msze Czwartkowe:
- dla pojednania grzeszników z Kościołem,
- dla poświęcenia olejów,
- dla ludu.
Wielki Czwartek w Kościele katolickim
Wielki Czwartek w Kościele katolickim jest obchodzony jako pamiątka ustanowienia przez Chrystusa sakramentów kapłaństwa oraz Eucharystii podczas Ostatniej Wieczerzy. W kościołach katedralnych ma wtedy miejsce uroczysta Msza święta sprawowana w godzinach porannych przez biskupa diecezjalnego wraz z prezbiterami. Nazywana jest ona Mszą Krzyżma, albowiem podczas niej poświęcane są nowe oleje przeznaczone do namaszczeń: podczas chrztu, bierzmowania, sakramentu kapłaństwa oraz przy namaszczeniu chorych. W trakcie tej Mszy przebiega się odnowienie przyrzeczeń kapłańskich.
W kościołach parafialnych ma miejsce tylko jedna uroczysta msza sprawowana wieczorem - Msza Wieczerzy Pańskiej, która rozpoczyna Triduum Paschalne. W jej trakcie podczas śpiewu Chwała na wysokości biją wszystkie dzwony w świątyni. Po zakończeniu śpiewu dzwony oraz organy milkną. W czasie Przeistoczenia bywają używane kołatki bez gongu. W pewnych kościołach przebiega się obrzęd obmycia nóg dwunastu mężczyznom, czyli tzw. "Mandatum". Podczas Mszy Wieczerzy Pańskiej konsekruje się dostateczną ilość komunikantów tak, by wystarczyły na dzień obecny oraz następny. Po zakończeniu Wieczerzy Najświętszy Sakrament przenosi się do kaplicy adoracji, zwanej "Ciemnicą" (na pamiątkę uwięzienia Jezusa po Ostatniej Wieczerzy), gdzie adoruje się go do późnych godzin nocnych oraz przez cały Wielki Piątek. Po zakończeniu liturgii z ołtarza zdejmuje się świece, mszał, krzyż, obrusy. Tabernakulum zostaje otwarte oraz puste, a Wieczna lampka zgaszona.
Sprawdź też
Bibliografia