Wieloplatformowość - termin odnoszący się do aplikacji, języków programowania, systemów operacyjnych oraz innego oprogramowania oraz jego implementacji, pracujących na wielorakich platformach sprzętowych. Przykładowo, wieloplatformowa aplikacja będzie działać pod kontrolą systemu Microsoft Windows na architekturze x86 oraz systemu Linux na architekturze ARM.
Platformy
Platforma to kombinacja sprzętu oraz oprogramowania, na którym uruchamiamy aplikacje. Mówiąc najprościej, platforma to system operacyjny albo architektura procesora.
Aplikacja bywa napisana dla konkretnej platformy (zarówno w rozumieniu sprzętu, jak oraz oprogramowania), albo maszyny wirtualnej, na której jest uruchamiana.
Platforma sprzętowa
Platforma sprzętowa to ogólne pojęcie, odnoszące się zarówno, do architektury procesora albo architektury komputera. Kilka najpopularniejszych aktualnie architektur procesorów:
Platforma systemowa
Platforma systemowa bywa systemem operacyjnym albo maszyną wirtualną, zwykle jednak jest kombinacją obydwu. Najpopularniejsze systemy operacyjne:
oraz maszyny wirtualne:
Wieloplatformowe oprogramowanie
Aplikacja jest wieloplatformowa, kiedy działa na więcej niż jednym systemie operacyjnym oraz architekturze komputera. Rozwój takiego oprogramowania jest zwykle bardzo trudny oraz czasochłonny, chociażby ze względu na to, że zróżnicowane systemy operacyjne posiadają odmienne API. Trzeba posiadać także na uwadze, że fakt iż system działa na wielu architekturach, nie musi oznaczać, że program napisany dla tego systemy będzie z powodzeniem działał na wszystkich architekturach sprzętowych, obsługiwanych przez ów system. Przykładem jest pakiet biurowy OpenOffice.org, który wciąż nie ma swojego natywnego portu na architekturę x86-64. Podobnie jest z językami programowania. Program napisany w tak popularnych językach jak C albo C++, nie musi działać na wszystkich systemach operacyjnych, które obsługują ten język programowania.
Rozwój aplikacji wieloplatformowych
Wieloplatformowe biblioteki oraz narzędzia programistyczne
Oto parę najważniejszych przedstawicieli bibliotek oraz narzędzi dostępnych na wielu platformach:
- Simple DirectMedia Layer — biblioteka napisana w C, przeznaczona dla gier komputerowych oraz aplikacji multimedialnych. Udostępnia niezależne od platformy API, pozwalające kontrolować dźwięk, grafikę czy urządzenia wejścia wyjścia.
- wxWidgets — biblioteka przeznaczona dla języka C++, udostępniająca jednolite, niezależne od systemu API do tworzenia GUI. Aspektem biblioteki jest to, że na każdym systemie wykorzystuje z natywnych elementów jego interfejsu.
- Qt — biblioteka napisana w języku C++ pozwalająca tworzyć jednolite GUI niezależnie od platformy.
- GTK+ — kolejna biblioteka umożliwiająca wykonywanie aplikacji "okienkowych" napisana w C dostępna dla Linuksa, Microsoft Windowsa oraz eksperymentalnie dla Mac OS X.
- Mono (projekt) (otwarta implementacja Microsoft .NET) — wieloplatformowe środowisko do uruchamiania oraz tworzenia aplikacji w języku C#
Problemy związane z wieloplatformowością
Rozwój aplikacji wieloplatformowych ma parę istotnych wad:
- Programowanie aplikacji wieloplatformowej jest trudne oraz czasochłonne. Programista musi znać API oferowane przez wszystkie systemy operacyjne, co wydatnie utrudnia pracę, albowiem różnice w implementacjach bywają bardzo duże.
- Programista jest ograniczony do używania zestawu funkcji dostępnych na wszystkich docelowych platformach, co w efekcie może nawet uniemożliwić wykonywanie zaawansowanych aplikacji.
- Testowanie wieloplatformowego programu musi być przeprowadzone na każdej obsługiwanej platformie. Jest to kłopotliwe, z tego względu, że na każdej platformie potrafią ujawnić się zróżnicowane błędy, a ponadto ten sam błąd może zachowywać się inaczej na każdej z nich.
- Tworząc aplikacje z GUI, trzeba posiadać na uwadze rozmaite konwencje interfejsów użytkownika. Standard GUI (rozmieszczenie oraz kolejność przycisków, umiejscowienie menu itd.) jest inna w systemie Microsoft Windows, środowisku GNOME, KDE, czy Aqua (domyślne środowisko graficzne w Mac OS X).
- Aplikacje napisane w języku skryptowym albo w językach kompilowanych do kodu bajtowego (np. Java albo C#) muszą być za każdym razem tłumaczone na kod wykonywalny na danej platformie. Taka technika, mimo tak istotnej zalety jak niezależność od platformy, negatywnie odbija się na wydajności programu.