Grób Wiesława Chrzanowskiego na Starych Powązkach
Wiesław Marian Chrzanowski (ur. 20 grudnia 1923 w Warszawie, zm. 29 kwietnia 2012 tamże[1] ) – polski adwokat, profesor nauk prawnych, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski, polityk, założyciel oraz pierwszy prezes ZChN, poseł oraz marszałek Sejmu I kadencji, senator IV kadencji, minister sprawiedliwości oraz prokurator generalny w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. Kawaler Orderu Orła Białego.
Biografia
Syn Wiesława, inżyniera oraz konstruktora silników cieplnych, profesora Politechniki Lwowskiej oraz Politechniki Warszawskiej, ministra w okresie II RP[2].
W czasie II wojny światowej walczył w szeregach Narodowej Organizacji Wojskowej, która weszła w skład Armii Krajowej. Jako żołnierz AK uczestniczył w powstaniu warszawskim. Był wtedy żołnierzem batalionu „Harnaś”. Działał w konspiracyjnych organizacjach o orientacji niepodległościowej, m.in. w Stronnictwie Narodowym oraz Młodzieży Wszechpolskiej. Po wojnie związany politycznie ze Stronnictwem Pracy.
W 1945 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uzyskał następnie stopień naukowy doktora oraz doktora habilitowanego nauk prawnych oraz tytuł profesorski. Pracował jako wykładowca prawa oraz profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 1987–1990 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Prawa Kanonicznego oraz Świeckiego KUL[3]. Prowadził później zajęcia z zakresu prawa cywilnego w Uczelni Łazarskiego.
W latach 1948–1955 więziony przez władze komunistyczne. W czasach PRL współpracował z prymasem Polski, kardynałem Stefanem Wyszyńskim. W 1980 stał się doradcą NSZZ „Solidarność”, był współautorem statutu związku. W 1981, po 21 latach odmowy wpisania na listę, stał się dopuszczony do wykonywania zawodu adwokata. Współpracował z Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[4].
W 1989 był jednym z założycieli Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, do 1994 pełnił funkcję prezesa zarządu głównego tej partii. Od 12 stycznia 1991 do 23 grudnia 1991 zawierał w sobie urząd ministra sprawiedliwości oraz prokuratora generalnego w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. W wyborach parlamentarnych w 1991 stał się wybrany na posła w okręgu Lublin z listy Wyborczej Akcji Katolickiej. W Sejmie I kadencji zajmował stanowisko marszałka Sejmu. W 1992 jego nazwisko znalazło się na tzw. liście Macierewicza, w 2000 Sąd Lustracyjny uznał, że Wiesław Chrzanowski nie był agentem SB[5]. W latach 1997–2001 zasiadał w Senacie IV kadencji, wybrany z listy Akcji Wyborczej Solidarność w województwie lubelskim. W 2001 wycofał się z polityki oraz nie ubiegał się o reelekcję.
Od kwietnia do maja 2011 był cyklicznym gościem audycji Świadkowie historii na antenie Programu I Polskiego Radia. W 2011 udzielił oficjalnego poparcia partii Polska Jest Najważniejsza[6].
Zmarł 29 kwietnia 2012. Uroczystości pogrzebowe z udziałem m.in. prezydenta Bronisława Komorowskiego oraz marszałek Sejmu VII kadencji Ewy Kopacz odbyły się 7 maja tego samego roku. Wiesław Chrzanowski stał się pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[7].
Ordery oraz wyróżnienia (chronologicznie)
Postanowieniem z 10 grudnia 1993 uhonorowany stał się przez prezydenta Lecha Wałęsę Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[8].
3 maja 2005 stał się odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Orderem Orła Białego[9]. W maju 2007 prezydent Lech Kaczyński powołał go do kapituły tego orderu[10].
24 maja 2007 Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela.
W listopadzie 2010 stał się odznaczony Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego, przyznanym przez papieża Benedykta XVI[11].
Był także członkiem honorowym Klubu Konserwatywnego w Łodzi[12].
Przypisy
- ↑ Wiesław Chrzanowski nie żyje. rp.pl, 30 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-30].
- ↑ Magdalena Bajer: Chrzanowscy. forumakad.pl. [dostęp 2012-04-30].
- ↑ In Memoriam. kul.pl, 3 maja 2012. [dostęp 2012-05-03].
- ↑ Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001. ISBN 83-7059-503-0.
- ↑ Chrzanowski za zawetowaniem ustawy lustracyjnej. wprost.pl, 3 listopada 2006. [dostęp 2012-04-30].
- ↑ Wiesław Chrzanowski: „Pojawienie się PJN to dla mnie nadzieja”. stronapjn.pl, 17 września 2011. [dostęp 2012-04-30].
- ↑ Uroczystości pogrzebowe prof. Chrzanowskiego. interia.pl, 7 maja 2012. [dostęp 2012-05-07].
- ↑ M.P. z 1994 r. Nr 9, poz. 72
- ↑ M.P. z 2005 r. Nr 61, poz. 825
- ↑ Prof. Wiesław Chrzanowski w Kapitule Orła Białego. gazeta.pl, 17 maja 2007. [dostęp 2012-04-30].
- ↑ Papieskie ordery dla czwórki Polaków. tvp.info, 6 listopada 2010. [dostęp 2012-04-30].
- ↑ Profesor Wiesław Chrzanowski. legitymizm.org. [dostęp 4 maja 2012].
Bibliografia