Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża - Komitet Założycielski WZZ stał się powołany 29 kwietnia 1978^[1] w Gdańsku przez Andrzeja Gwiazdę, Krzysztofa Wyszkowskiego oraz Antoniego Sokołowskiego.

Impulsem do powstania WZZ Wybrzeża były Wolne Związki Zawodowe Górnego Śląska, co podkreślono w deklaracji z końca kwietnia 1978^[2].

Wolne Związki Zawodowe działały niezależnie od państwa, stawały w obronie praw robotniczych oraz obywatelskich, celem działalności było odzyskanie prawa do demokratycznego kierowania przez społeczeństwo państwem. WZZ wydawał biuletyn "Robotnik Wybrzeża" (ukazało się parę numerów). Pierwszy numer ukazał się 1 sierpnia 1978 roku; poniżej jego fragmenty:

W PRL są potężne związki zawodowe zrzeszające miliony pracowników, dysponujące własną prasą, funduszami, lokalami. Mimo to co parę lat robotnicy wychodzą na ulice oraz w gwałtowny sposób dopominają się o swoje prawa, narażając się na ataki MO oraz późniejsze represje. Nawet duże grupy pracowników w przypadku konfliktu z administracją są bezsilne oraz osamotnione. Sytuacja pojedynczego pracownika skrzywdzonego czy oszukanego jest jeszcze trudniejsza. [...]

Nie stawiamy sobie celów politycznych, nie narzucamy naszym członkom, współpracownikom oraz sympatykom określonych poglądów politycznych oraz światopoglądowych, nie dążymy do objęcia władzy.

Zdajemy sobie jednak spraw, że nie unikniemy zarzutu o prowadzenie działalności politycznej. Zakres spraw, które u nas traktuje się jako sprawy polityczne jest bowiem niezmiernie szeroki oraz zawiera w sobie prawie wszystko z wyjatkiem wycieczek na grzyby. [...]

Nasza działalność jest legalna oraz zgodna z prawem. Każdy człowiek ma naturalne prawo do obrony, do sprawiedliwości oraz do godnego życia - gwarantuje nam to Konstytucja PRL oraz międzynarodowe konwencje oraz umowy dotyczące praw ludzkich oraz obywatelskich. Działalność związkowa jest pod wybitną ochroną prawną.

Aktywnymi działaczami WZZ byli m.in. Bogdan Borusewicz, Joanna Duda-Gwiazda, Jan Karandziej, Andrzej Kołodziej, Maryla Płońska, Alina Pienkowska, Anna Walentynowicz, Lech Wałęsa, Bogdan Lis, Andrzej Bulc, Lech Kaczyński oraz Tadeusz Szczepański, który zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w 1980 r. WZZ skupiało ludzi, którzy w 1980 roku organizowali strajki w Stoczni Gdańskiej - byli to m.in. Piotr Maliszewski, Bogdan Felski, Maciej Miatkowski, Henryk Matysiak, Mieczysław Klamrowski, Leon Stobiecki, Mariusz Muskat oraz Lech Zborowski.

Osoby należące do WZZ Wybrzeża tworzyły później NSZZ "Solidarność".

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Strona byłych działaczy WZZ Wybrzeża. [dostęp 2010-03-13].
• Kolekcja WZZ w Bibliotece Cyfrowej Ośrodka KARTA